Βρετανοί επιστήμονες χαρτογράφησαν για πρώτη φορά την πορεία των στελεχών του παράσιτου της ελονοσίας, για την είσοδό του στην αιματική ροή, σύμφωνα με στοιχεία που φέρνει στο φως της δημοσιότητας το Nature.

Η επιστημονική ομάδα του Ινστιτούτου Sanger στο Κέιμπριτζ δηλώνει ενθουσιασμένη με την ανακάλυψη και πιστεύει ότι θα προσφέρει νέες προοπτικές στην δημιουργία ενός εμβολίου που θα είναι πραγματικά αποτελεσματικό έναντι της ελονοσίας.
 
Η ελονοσία προσβάλλει 300 εκατομμύρια άτομα κάθε χρόνο. Ένα εκατομμύριο ασθενείς τελικά χάνουν τη μάχη, και πρόκειται κυρίως για παιδιά που ζουν στην υπο-σαχάρια Αφρική.

Το στέλεχος Plasmodium falciparum
Από τα πολλά παράσιτα της ελονοσίας, το Plasmodium falciparum είναι το πλέον θανατηφόρο και οι ερευνητές του Ινστιτούτου Sanger γνώριζαν ότι είχαν να κάνουν με έναν «πολύ πολύπλοκο και ικανό εχθρό».

Το Plasmodium falciparum είναι ιδιαιτέρως ικανό στην εισβολή και «εξαπάτηση» του ανοσοποιητικού συστήματος. Εντός πέντε λεπτών από το τσίμπημα ενός κουνουπιού-φορέα της ελονοσίας, το παράσιτο έχει καταφέρει ήδη να «κρυφτεί» εντός του ήπατος.

Στην συνέχεια αναδύεται από το ήπαρ έχοντας περάσει σε ένα διαφορετικό στάδιο του κύκλου ζωής του και μολύνει τα ερυθρά αιμοσφαίρια, οπότε και αρχίζει η αναπαραγωγή του.

Το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα προσπαθεί να οργανώσει τις άμυνές του έναντι στην ελονοσίας, πράγματα το οποίο επιχείρησαν να αναπαραστήσουν οι ερευνητές σε εργαστηριακές συνθήκες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι προς το παρόν δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο κατά της ελονοσίας. Οι μεγάλες κλινικές δοκιμές για το πρωτότυπο RTS,S έχουν δείξει ότι μειώνει στο μισό τον κίνδυνο μόλυνσης.

Ο υποδοχέας basigin και η πρωτεΐνη PfRh5
Οι ερευνητές του βρετανικού ινστιτούτου εστίασαν τις προσπάθειες τους στην φάση που το παράσιτο μολύνει τα ερυθρά αιμοσφαίρια.

Αναζητούσαν πρωτεΐνες στην επιφάνεια του Plasmodium falciparum και στα ερυθρά αιμοσφαίρια,  που είναι αναγκαία για να μπορέσει το παράσιτο να εντοπίσει τον στόχο του και να κάνει την επίθεση.

Αν και παρόμοιες προσπάθειες είχαν γίνει στο παρελθόν, δεν είχαν αποφέρει καρπούς που να γίνουν καθολικά αποδεκτοί. Η ομάδα του Ινστιτούτου Sanger ανακάλυψε τον υποδοχέα «basigin» στην επιφάνεια των ερυθρών αιμοσφαιρίων και την πρωτεΐνη PfRh5 στο παράσιτο.
 
Ο Δρ Τζούλιαν Ράινερ εξηγεί ότι «καταφέραμε να εμποδίσουμε ολοκληρωτικά την εισβολή του παράσιτου χρησιμοποιώντας πολλαπλές διαφορετικές μεθόδους, αλλά τα αντισώματα που στόχευαν την συγκεκριμένη αλληλεπίδραση (μεταξύ πρωτεΐνης και υποδοχέα) ανέστειλαν τελικά την εισβολή του παράσιτου στα ερυθρά αιμοσφαίρια.»

Οι ερευνητές σκοπεύουν να αναπτύξουν ένα εμβόλιο που θα ωθεί το ανοσοποιητικό σύστημα να επιτεθεί στη πρωτεΐνη PfRh5.

Ο Δρ Γκάβιν Ράιτ που επίσης συμμετείχε στην έρευνα εξηγεί ότι «έχουμε θέσει τις καλύτερες βάσεις για την ανάπτυξη ενός πραγματικά αποτελεσματικού εμβολίου.»

Θετικές αντιδράσεις
Ο καθηγητής Άντριαν Χιλ που διευθύνει το Ινστιτούτο Jenner στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης δηλώνει ενθουσιασμένος και έκπληκτος από την ερευνητική πρόοδο που συντελείται μετά από 25 χρόνια στασιμότητας.

«Μέχρι τώρα ξέραμε ότι αν βρεθεί τρόπος να εμποδιστεί η εισβολή του παράσιτου στα ερυθρά αιμοσφαίρια, αυτό θα βρει άλλο δρόμο να φτάσει στο στόχο του. Μένει να δούμε πόσο εύκολο είναι τα ευρήματα του Ινστιτούτου Sanger να μεταφραστούν στη δημιουργία ενός εμβολίου, αλλά προς το παρόν η πρωτεΐνη PfRh5 πρέπει να είναι ο πρώτος στόχος κάθε υποψήφιου εμβολίου», καταλήγει ο Δρ Χιλ.

(health.in.gr)