Η περιορισμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, αλλά και η αλλαγή των καταναλωτικών συνηθειών λόγω της οικονομικής κρίσης οδηγούν το λιανικό εμπόριο σε απώλειες που αναμένεται να ξεπεράσουν το 10% μέχρι το τέλος του χρόνου, όπως εκτιμά η Εθνική Συνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου.

Ωστόσο οι έμποροι επιμένουν να ελπίζουν στις γιορτές και τις παραδοσιακές συνήθειες του Έλληνα καταναλωτή, ώστε να αντλήσουν μία ανάσα ζωής και να συνεχίσουν τον αγώνα επιβίωσης και το 2012.

Όπως επισημαίνει η ΕΣΕΕ, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες ελληνικών και ξένων εταιρειών που δημοσίευσε η εφημερίδα Καθημερινή, οι 9 στους 10 καταναλωτές έχουν περικόψει δαπάνες για ένδυση και υπόδηση, αλλά και δαπάνες για εξόδους. Οι 8 στους 10 περιόρισαν δαπάνες για οικιακά αγαθά και διασκέδαση, ενώ επίσης δηλώνουν ότι έχει περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό η αγοραστική τους δύναμη.

Επιπλέον, ο ένας στους τέσσερις Έλληνες δηλώνει ότι δεν του περισσεύουν καθόλου χρήματα μετά την κάλυψη των βασικών αναγκών, ενώ οι δύο στους τέσσερις συνεχίζουν να διαθέτουν όλο το υπόλοιπο του εισοδήματός τους για αποπληρωμή δανείων και πιστωτικών καρτών. Ένας στους τέσσερις προσπαθεί, επειδή φοβάται την απόλυση, να αποταμιεύσει.

Αντίστοιχα, ένας στους τέσσερις ζει κάτω από τα όρια της φτώχειας και οι δύο στους τέσσερις «τρώνε από τα έτοιμα», ενώ και στις δύο αναλύσεις δεν περισσεύει «ρευστό» να διοχετευθεί στην αγορά με αποτέλεσμα, η μικρομεσαία ελληνική επιχειρηματικότητα να έχει στην κυριολεξία «στεγνώσει» και να κινδυνεύει με αποσύνθεση.

Περικοπές παντού και αγορές από προσφορές

Από την προμήθεια ειδών βασικής διατροφής και πρώτης ανάγκης από τα σούπερ μάρκετ μέχρι το πετρέλαιο για τη θέρμανση, τους λογαριασμούς ΔΕΚΟ, τη μετακίνηση, τα δάνεια, το ενοίκιο, τα σχολεία και τα φροντιστήρια, όλα υπόκεινται σε μικρές ή μεγάλες περικοπές.

Όσον αφορά τα είδη διατροφής παρατηρείται μεγάλη μετακίνηση στα είδη ιδιωτικής ετικέτας. Οι προσφορές έχουν επίσης την τιμητική τους. Γι' αυτό και δεν επιδιώκουμε να εγκαταλειφθούν, αφού έχουν γίνει πλέον απαραίτητες, έχουν παγιωθεί και οι καταναλωτές έχουν εξοικειωθεί και περιμένουν να ανακοινωθούν για να αγοράσουν φτηνά.

Στον χώρο της ένδυσης-υπόδησης είναι επίσης μόνιμο φαινόμενο, αφού τα εκπτωτικά καταστήματα (outlets) και τα εμπορικά κέντρα (malls) προσφέρουν καθ' όλη τη διάρκεια της χρονιάς επώνυμα προϊόντα με έκπτωση πάνω από 50%. Σημαντική παρέμβαση στο λιανεμπόριο εμφανίζεται και από τη σημαντική αύξηση των πωλήσεων μέσω διαδικτύου, όπου οι χρήστες επικαλούνται ότι εξασφαλίζουν χαμηλότερες τιμές.

Μάλιστα, στα ηλεκτρονικά και τις ηλεκτρικές συσκευές μπορεί κανείς να εξοικονομήσει ένα 10%, εφόσον η αγορά πραγματοποιηθεί μέσω και όχι από το φυσικό κατάστημα. Επίσης, μέσω ίντερνετ ανθίζει η ανταλλακτική οικονομία καθώς ανταλλάσσονται αντικείμενα και προϊόντα τα οποία παλαιότερα πετιούνταν.

Επιπλέον, παρατηρείται στροφή των καταναλωτών ράφτες και μοδίστρες για μεταποιήσεις παλαιών ρούχων και στους τσαγκάρηδες για επιδιορθώσεις παπουτσιών.

Το θέμα των μειώσεων των ενοικίων λογίζεται ως βασική εξοικονόμηση όχι μόνο των νοικοκυριών, αλλά και των επιχειρήσεων. Οι λογαριασμοί των ΔΕΚΟ δείχνουν ότι πολλοί προσπαθούν μέσω εναλλακτικών παροχών να μειώσουν λογαριασμούς ΔΕΗ και ΟΤΕ, ενώ πολλοί εντάχθηκαν στο κοινωνικό και νυχτερινό τιμολόγιο.

Στην περίπτωση της κινητής τηλεφωνίας περιόρισαν τη χρήση των κινητών, ενέταξαν την σταθερή τηλεφωνία χωρίς χρέωση, σε συνδυασμό με σύνδεση ίντερνετ, με μείωση παγίων ακόμα και με διακοπή του ΟΤΕ στα εξοχικά.

Η επιστροφή της ξυλόσομπας αντί του πετρελαίου θέρμανσης αποτελεί λύση μαζί με τις σόμπες υγραερίου και άλλες φορητές θερμάστρες στη «μάχη» της θέρμανσης των σπιτιών. Ένα άλλο κοστολογικό άγχος είναι αυτό των αυτοκινήτων, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι να επιλέγουν πλέον τα μέσα μαζικής μεταφοράς με κάρτες απεριόριστων διαδρομών και να χρησιμοποιούν το ΙΧ τους σε περιπτώσεις ανάγκης.

 Τέλος, η μέθοδος «φτιάξτο μόνος σου» ή «επισκεύασέ το μόνος σου», «βάψτο μόνος σου», σίγουρα εξοικονομεί σημαντικά ποσά από τα νοικοκυριά, αλλά στερεί δουλειά από όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες.