Η επίσκεψη στο παιδίατρο συχνά συνδυάζεται με τα εμβόλια μια και το πρώτο χρόνο ζωής το μωρό τους θα εμβολιαστεί κατά πολλών σοβαρών ασθενειών. Λόγω της έντονης φημολογίας που κυκλοφορεί τόσο στο διαδίκτυο όσο και στις καθημερινές συζητήσεις, αρκετοί νέοι γονείς αναρωτιούνται αν χρειάζονται πραγματικά όλες αυτές οι ενέσεις. Ας δούμε λοιπόν αναλυτικά ποια εμβόλια γίνονται στο παιδί σας και για ποιο λόγο το καθένα από αυτό είναι σημαντικό για την υγεία του.

Γιατί εμβολιάζουμε ακόμη;

Αν και πλέον σπάνιες στην Ελλάδα, σε πολλά μέρη του κόσμου λοιμώξεις όπως είναι η ιλαρά, η παρωτίτιδα, ο κοκκύτης, η πολιομυελίτιδα και η διφθερίτιδα υπάρχουν ακόμη σε πολλά μέρη στο κόσμο. Απέχουν "μόνο μια πτήση δρόμο" και λόγω της αύξησης των ταξιδιών πρέπει να συνεχίσουμε τους εμβολιασμούς.

Ακόμη και στη περίπτωση που το παιδί σας δε βγαίνει συχνά από το σπίτι κινδυνεύει να κολλήσει ένα μεταδοτικό νόσημα από ένα γείτονα, φίλο ή ακόμη και κάποιον εντελώς άγνωστο, ο οποίος φταρνίζεται μπροστά σας καθώς περιμένετε στην ουρά του σουπερμάρκετ! Σκεφτείτε ότι ο λόγος που τα παραπάνω νοσήματα ακούγονται απαρχαιωμένα είναι η ύπαρξη των εμβολίων. Παρόλο που κατά περιόδους παρατηρούνται εξάρσεις, έχει παρατηρηθεί δραματική μείωση στην επίπτωση των ασθενειών που προλαμβάνονται από τα εμβόλια. Συνεχώς αυξάνεται ο αριθμός των επιστημονικών ερευνών που επιβεβαιώνουν την ασφάλεια τους.

Γιατί χρειάζεται το μωρό μου εμβόλια;

Τα βρέφη είναι πιο ευαίσθητα στις επιπλοκές από τα μεταδοτικά νοσήματα σε σχέση με τα μεγαλύτερα παιδιά και τους ενήλικες. Οι επιπλοκές αυτές ενδέχεται να είναι πιο σοβαρές σε αυτή την ηλικία. Π.χ η πνευμονία και η μηνιγγίτιδα που προλαμβάνονται από το εμβόλιο του αιμόφιλου μπορούν να προκαλέσουν εγκεφαλική βλάβη ή και θάνατο σε παιδιά μικρότερα του έτους.

Ίσως αναρωτιέστε αν το ανοσοποιητικό σύστημα του μωρού σας είναι σε θέση να αντιμετωπίσει όλα αυτά τα εμβόλια ή αν αληθεύει ότι κάποια από αυτά προκαλούν αυτισμό. Μελέτη στο έγκριτο περιοδικό Pediatrics έδειξε ότι το 25% των γονιών που ερωτήθηκε είχε την άποψη ότι το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού τους αποδυναμώνεται από το υπερβολικά μεγάλο κατά την άποψη τους αριθμό εμβολίων το πρώτο χρόνο. Η αλήθεια όμως είναι ότι τα βρέφη ανταποκρίνονται σε πολλαπλά εμβόλια, τα οποία "προπονούν" και ενδυναμώνουν με αυτό το τρόπο το ανοσοποιητικό τους σύστημα.

Πώς λειτουργούν τα εμβόλια;

Ακόμη και τα μωρά παράγουν αντισώματα που είναι ουσίες οι οποίες καταπολεμούν ανεπιθύμητα βακτήρια και ιούς. Ένα εμβόλιο περιέχει αντιγόνα, τα οποία είναι ολόκληροι εξασθενημένοι μικροργανισμοί ή τμήματα τους. Τα αντιγόνα αυτά θα "σπρώξουν" το αμυντικό σύστημα του μωρού σας να φτιάξει αντισώματα. Αν ένα παιδί έρθει σε επαφή με το συγκεκριμένο μικροργανισμό, τα αντισώματα αυτά θα τον καταπολεμήσουν πριν αυτός προκαλέσει ασθένεια. Έτσι το μωρό σας θα αναπτύξει ανοσία χωρίς όμως να αρρωστήσει.

Ποια εμβόλια θα γίνουν στο μωρό μου;

Συνήθως οι γονείς δε γνωρίζουν ποια εμβόλια γίνονται στο μωρό τους και ο αριθμός και τα διάφορα είδη εμβολίων τους ζαλίζουν. Αγνοούν ποια νοσήματα προλαμβάνει το κάθε ένα και ότι είναι απαραίτητη μια συγκεκριμένη σειρά από κάθε εμβόλιο για να δράσει. Ας ρίξουμε μια ματιά στα υποχρεωτικά εμβόλια του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμού

  • Το εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Β προστατεύει κατά μιας πολύ σοβαρής πάθησης του συκωτιού, η οποιά μεταδίδεται μέσω επαφής με το αίμα και άλλα σωματικά υγρά ενός προσβεβλημένου ατόμου.
  • Το εμβόλιο κατά του τετάνου-διφθερίτιδας-κοκκύτη (DTaP) είναι ένα τριπλό εμβόλιο που προστατεύει από τη διφθερίτιδα (μια σοβαρή βακτηριακή λοίμωξη του αναπνευστικού), τον τέτανο (μια συνήθως θανατηφόρο οξεία νευρολογική νόσο) και το κοκκύτη (πολύ επικίνδυνο για μωρά νόσημα του αναπνευστικού).
  • Το εμβόλιο κατα της μηνιγγίτιδας προστατεύει από τη πολύ σοβαρή μηνιγγίτιδα τύπου C, η οποία μπορεί προκαλέσει μηνιγγίτδα, σηψαιμία και θάνατο.
  • Το εμβόλιο κατά του πνευμονιοκόκκου (PCV) προστατεύει από την πνευμονιοκοκκική πνευμονία, μικροβιαιμία και ορισμένες ωτίτδες.
  • Το εμβόλιο κατά του αιμοφίλου τύπου Β (Hib) προφυλάσει από μια σοβαρή μικροβιακή ασθένεια που έχει ως πιθανές επιπλοκές τη σηψαιμία, τη μηνιγγίτιδα, τη πνευμονία, λοιμώξεις του δέρματος και αρθρίτιδες.
  • Το εμβόλιο κατά της πολιομυελίτιδας IPV (Inactivated poliovirus) προστατεύει από την επικίνδυνη και πολύ διαδεδομένη στο παρελθόν πολιομυελίτιδα.
  • Το εμβόλιο κατά της ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας (MMR) είναι ένα τριπλό εμβόλιο που προστατεύει κατά της ιλαράς(μια ίωση που μπορεί να προκαλέσει πνευμονία,σπασμούς και εγκεφαλική βλάβη), παρωτίτιδα (μια ίωση που μπορεί να προκαλέσει κώφωση,μηνιγγίτιδα και βλάβη στους όρχεις) και ερυθρά (σε περίπτωση που προσβληθεί η έγκυος το έμβρυο εμανίζει πολύ σοβαρές συγγενείς ανωμαλίες). Δεν προκαλεί αυτισμό.
  • Το εμβόλιο κατά της ανεμευλογιάς προστατεύει από την ανεμευλογιά, η οποία αν και ήπιο νόσημα ενδέχεται να προκαλέσει φλεγμονή των μηνίγγων και της σπονδυλικής στήλης καθώς και κεραυνοβόλο νόσο
  • Το εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Α προστατεύει από σοβαρή ασθένεια του συκωτιού.
Πολλλαπλά εμβόλια: Πλέον οι περισσότεροι παιδίατροι χρησιμοποιούν αυτά τα συνδυαστικά εμβόλια, μειώνοντας με αυτό το τρόπο τον αριθμό των επώδυνων ενέσεων. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι παρενέργειες δεν είναι περισσότερες σε σχέση με τα μονά εμβόλια και ότι το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού δεν επιβαρύνεται σε μεγαλύτερο ποσοστό.

Σοφία Αλεβιζάκη
Παιδίατρος & Πιστοποιημένη σύμβουλος γαλουχίας IBCLC