Ενώ εντείνεται η αβεβαιότητα για την έκβαση του προγράμματος ανταλλαγής ομολόγων (PSI), από την οποία θα εξαρτηθεί η επιτυχής υλοποίηση του σχεδίου διάσωσης , νέα ερωτηματικά ανακύπτουν όσον αφορά τη δυνατότητα της μεταβατικής κυβέρνησης Παπαδήμου να ασκήσει αποτελεσματική πολιτική, λαμβάνοντας μέτρα που θεωρούνται αναγκαία για την έξοδο από τη δημοσιονομική κρίση.

Την έλλειψη συνοχής επιβεβαίωσε και η αδυναμία λήψης αποφάσεων για περικοπή των επικουρικών συντάξεων. Αν και οι αναλογιστικές μελέτες δείχνουν ότι αν δεν γίνουν περικοπές θα χρειασθεί να (ξανα)μειωθούν οι κύριες συντάξεις μέσα στο 2012, ΝΔ και ΛΑΟΣ αρνήθηκαν να τις ψηφίσουν , έχοντας κατά νουν τις κάλπες.

Η αποστολή της μεταβατικής κυβέρνησης γίνεται λοιπόν όλο και πιο δύσκολη, καθώς τα δύο από τα τρία κόμματα που την στηρίζουν, δεν της αφήνουν το παραμικρό περιθώριο χειρισμών. Θέλουν μόνον να διεκπεραιώσει «κουτσά-στραβά» ότι άπτεται της δανειακής σύμβασης με την τρόικα, αφήνοντας όλα τα σημαντικά θέματα – ακόμη και τα επειγούσης φύσεως – στη νέα κυβέρνηση που θα προκύψει από τις εκλογές.

Προσπαθούν δηλαδή να λειτουργήσουν ταυτόχρονα ως συμπολίτευση και αντιπολίτευση, στηρίζοντας αφ’ ενός την κυβέρνησης στην οποία συμμετέχουν, στερώντας της όμως αφ’ ετέρου τη δυνατότητα να σχεδιάσει, να αποφασίσει και να εφαρμόσει μέτρα που υπαγορεύονται από την οικονομική και δημοσιονομική κατάσταση της χώρας.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, προσπαθούν ουσιαστικά να ακυρώσουν τη συζήτηση που έχει αρχίσει σχετικά με την ανάγκη επιμήκυνσης του χρόνου ζωής της μεταβατικής κυβέρνησης και να οδηγήσουν τη χώρα όσο το δυνατόν ταχύτερα στις κάλπες – ει δυνατόν στην ημερομηνία που είχε συμφωνηθεί μεταξύ των πολιτικών αρχηγών (19 Φεβρουαρίου).

Οι χειρισμοί τους διευκολύνονται από το γεγονός ότι το ΠΑΣΟΚ διανύει περίοδο εσωστρέφειας, καθώς έχει τεθεί ήδη θέμα ηγεσίας, που προκαλεί εσωτερικές αντιπαραθέσεις και διαφοροποιήσεις, καθιστώντας ανέφικτη την υιοθέτηση ενιαίας πολιτικής γραμμής σε κρίσιμα ζητήματα.

Όμως αυτό το άτυπο μποϊκοτάρισμα της κυβέρνησης Παπαδήμου και η άρνηση ΝΔ και ΛΑΟΣ να συναινέσουν στην περικοπή των επικουρικών συντάξεων, δεν θα έχει ουσιαστικά κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα για τους συνταξιούχους.

Όποιες μειώσεις αποφασισθούν στο μέλλον, πιθανότατα θα ισχύσουν αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2012. Έτσι οι απώλειες των συνταξιούχων θα φανούν μεγαλύτερες, καθώς στη συνέχεια θα γίνονται κρατήσεις έναντι της αναδρομικής μείωσης.

Πάντως το πρόβλημα που ανακύπτει δεν αφορά μόνον τους συνταξιούχους και τις περικοπές των επικουρικών, αλλά είναι γενικότερο. Η προφανής αδυναμία της κυβέρνησης να προχωρήσει στη λήψη αναγκαίων μέτρων - λόγω απροθυμίας των κομμάτων να τη στηρίξουν εμπράκτως – αυξάνει τη δυσπιστία των αγορών.

Όλο και πιο έντονες αμφιβολίες εκφράζονται ως προς τη δυνατότητα επίτευξης των δημοσιονομικών στόχων το 2012, δεδομένου μάλιστα ότι η νέα δημοσιονομική χρήση θα ξεκινήσει με «μείον» περίπου 4,2 δισ. από τη σημαντική απόκλιση του 2011. Παράλληλα αυξάνεται η απροθυμία ξένων ομολογιούχων να συμμετάσχουν στο PSI.

Αποκορύφωμα η αποχώρηση από την ομάδα διαπραγμάτευσης του ισπανικού fund Vega Asset Management, το οποίο επιδιώκει τώρα να θεωρηθεί «πιστωτικό γεγονός» το ελληνικό haircut, ώστε να ενεργοποιηθούν τα CDS.

Νίκος Μουντάκης