Με αποχώρηση από την Ελλάδα απειλούν ξένοι όμιλοι που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή ηλεκτρισμού από αιολικά πάρκα σε περίπτωση που μειωθούν οι εγγυημένες τιμές, βάσει των οποίων αμείβονται. Ο διάλογος που έχει ξεκινήσει το υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής για την αναπροσαρμογή προς τα κάτω των εγγυημένων τιμών (Feed in Tariffs-FIT) στην πράσινη ενέργεια έχει ήδη ξεσηκώσει πολλές αντιδράσεις.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι η αρχική πρόταση του υπουργείου μιλά για μείωση της FIT για τα αιολικά πάρκα κατά 5%, για κατάργηση της προσαύξησης του 20% σε περίπτωση μη επιδότησης και για αποκλεισμό των αιολικών από τον επενδυτικό νόμο. Για τα φωτοβολταϊκά πάρκα, που είναι πρώτα στη λίστα των μειώσεων, η πρόταση μιλά για μείωση της τάξης του 15%-20% στα μεγάλα φωτοβολταϊκά.

Μειώσεις
Ο υπουργός Γιώργος Παπακωνσταντίνου έχει διευκρινίσει ότι οι μειώσεις δεν θα έχουν αναδρομική ισχύ και ιδιαίτερα για τα φωτοβολταϊκά έχει επανειλημμένα δεσμευτεί δημοσίως ότι οι όποιες αλλαγές αποφασιστούν θα αφορούν νέες συνδέσεις στο σύστημα. Οι παραγωγοί αιολικής ενέργειας πάντως δεν φαίνονται να αποδέχονται καμία απολύτως μείωση. Στο συνέδριο «Επανεκκινώντας την ανάπτυξη» οι επενδυτές χαρακτήρισαν ολέθρια για τον κλάδο την όποια μείωση τιμής, δεδομένου και της πιστωτικής ασφυξίας που έχει ανεβάσει στα ύψη το κόστος χρήματος και έχει «παγώσει» την υλοποίηση πολλών επενδυτικών σχεδίων.

Ο εκπρόσωπος της ισπανικής Gameza μάλιστα είπε καθαρά ότι ο μόνος λόγος που η εταιρεία δίνει στην Ελλάδα το «παρών» είναι οι υψηλές εγγυημένες τιμές, αφήνοντας να εννοηθεί ότι έτσι και μειωθούν, η εταιρεία δεν θα έχει άλλους λόγους να παραμείνει στη χώρα. Η συζήτηση για τη μείωση των εγγυημένων τιμών δεν αποτελεί ελληνικό φαινόμενο, αλλά είναι μέρος ενός διαλόγου που γίνεται σε όλη την Ευρώπη. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες μάλιστα έχουν ήδη κόψει τις εγγυημένες τιμές, ιδιαίτερα στα φωτοβολταϊκά που έχουν και τις υψηλότερες FIT. Mάλιστα στην Πορτογαλία η μείωση των εγγυημένων τιμών αποτελεί και μνημονιακή επιταγή.

Στην Ελλάδα το πρόβλημα έγινε επιτακτικό το 2011, εξ αιτίας των υψηλών ελλειμμάτων που παρουσιάζει ο ΔΕΣΜΗΕ, ο Διαχειριστής του Συστήματος ο οποίος καταβάλλει στους παραγωγούς τις εγγυημένες τιμές, κυρίως με βάση τα ποσά που συγκεντρώνει από το τέλος υπέρ ΑΠΕ. Η αθρόα διείσδυση των ΑΠΕ στο σύστημα το 2011 εκτίναξε στα ύψη το έλλειμμα του ΔΕΣΜΗΕ, που πλέον φθάνει κοντά στα 180 εκατ. ευρώ, όχι μονον από τις ΑΠΕ αλλά και από άλλους παράγοντες.

Η πρόσφατη αύξηση του τέλους υπέρ ΑΠΕ, μίας χρέωσης που πληρώνουν όλοι οι καταναλωτές με το λογαριασμό του ηλεκτρικού ρεύματος, θα έπρεπε να είναι πολλαπλάσια για να λύσει το πρόβλημα, πράγμα ανέφικτο υπό τις παρούσες συνθήκες τουλάχιστον, γιατί θα επιβάρυνε υπέρμετρα τους καταναλωτές, οικιακούς και επαγγελματίες. Η πρόβλεψη για ακόμα μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ στο σύστημα τα επόμενα χρόνια, προκειμένου να επιτευχθουν οι στόχοι για το 2020, κάνουν ακόμα πιο επιτακτική τη λήψη αποφάσεων για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα.

Οι παραγωγοί φωτοβολταϊκής ενέργειας είναι οι μόνοι, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, που δείχνουν διατεθειμένοι να συζητήσουν τη μείωση των εγγυημένων τιμών, όχι βέβαια στα επίπεδα του 15-20% που φέρεται να ζητά ο υπουργός αλλά γύρω στο 10%. Προτείνουν μάλιστα να υπάρξει διαχωρισμός στις μειώσεις, όπως υπάρχει και για την FIT που είναι υψηλότερη για τα οικιακά Φ/Β συστήματα και χαμηλότερη για τα επαγγελματικά, ζητώντας επί της ουσίας η μείωση να είναι μεγαλύτερη για τα οικιακά Φ/Β και μικρότερη για τα υπόλοιπα.

Επιδότηση
Παράλληλα, σε συνεργασία με τους εγχώριους κατασκευαστές φωτοβολταϊκών πάνελ προωθούν την ιδέα, με την οποία δεν φαίνεται να διαφωνεί ο υπουργός, να επιδοτείται μέσω της FIT η εγκατάσταση ελληνικών πάνελ. Στο τραπέζι έχει πέσει η πρόταση της διατήρησης των σημερινών εγγυημένων τιμών για όσους χρησιμοποιούν εγχώρια φωτοβολταϊκά συστήματα και η μείωση της FIT στους υπόλοιπους. Ενα παρεμφερές σύστημα εφαρμόζει η Ιταλία, χωρίς μέχρι τώρα, τουλάχιστον, να έχει ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων από άλλους Ευρωπαίους κατασκευαστές. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμα και ο γραμματέας της ΕΡΙΑ, της ευρωπαϊκής ένωσης κατασκευαστών Φ/Β φάνηκε ανοικτός στην προοπτική αυτή (δεν το επικρότησε, αλλά ούτε το καταδίκασε), σε δηλώσεις του στο συνέδριο «Επανεκκινώντας την Ανάπτυξη».

Μάλιστα επέρριψε ευθύνες στον Παγκόσμιο Οργανισμο Εμπορίου και την Ε.Ε. που δεν εξετάζουν τις κρυφές επιδοτήσεις σε τρίτες χώρες όπου κατασκευάζονται φωτοβολταϊκά, με αποτέλεσμα τα πάνελ να πωλούνται σε πολυ χαμηλότερες τιμές από τα ευρωπαϊκής κατασκευής και ευρωπαϊκές επιχειρήσεις του κλάδου να έχουν αρχίσει να κλείνουν η μία μετά την άλλη. Η πρόταση για την ενισχυση των εγχώριων κατασκευαστών Φ/Β έχει αρχίσει να εξετάζεται νομικά και είναι πιθανόν να συμπεριληφθεί στις τελικές προτάσεις του υπουργείου για την αναθεώρηση των εγγυημένων τιμών και του πλαισίου των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέρεγειας, που θα παρουσιαστούν τις επόμενες εβδομάδες.

Προτάσεις του ΥΠΕΚΑ

Στις προτάσεις του ΥΠΕΚΑ προς τους παραγωγούς πράσινης ενέργειας, ιδίως από φωτοβολταϊκά, σύμφωνα με πληροφορίες, περιλαμβάνονται:

Διαγωνισμός για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών με ισχύ μεγαλύτερη των 10 MW.
Μείωση σε 9 μήνες της 18μηνης περιόδου που έχουν για να θέσουν σε λειτουργία το πάρκο από τη στιγμή που θα υπογράψουν τη σύμβαση. Αυτό περιλαμβάνει και υπογεγραμμένες συμβάσεις, των οποίων ο χρόνος που απομένει θα μειωθεί αναλογικά.
«Κλείδωμα» της εγγυημένης τιμής με τη σύνδεση.
Επιβολή τέλους στις μεταβιβάσεις αδειών. Παράλληλα, εξετάζεται η νομική δυνατότητα επιβολής τέλους και στις μεταβιβάσεις μετοχών.