Ποιο είναι το καλύτερο για την υγεία μου; Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα πρέπει να εξετάσουμε το θερμιδικό τους περιεχόμενο αλλά και την περιεκτικότητά τους σε λιπαρά.

Το αγελαδινό βούτυρο έχει 74 θερμίδες στα 10 γραμμάρια, ενώ η μαργαρίνη 54 θερμίδες. Πλέον στο εμπόριο υπάρχουν και μαργαρίνες με χαμηλότερα λιπαρά, τα γνωστά προϊόντα light, που έχουν ακόμα λιγότερες θερμίδες.

Το βούτυρο έχει 5-7 γραμμάρια κορεσμένο λίπος έναντι 1,5-2 γραμμάρια της μαργαρίνης. Η διαφορά αυτή στην περιεκτικότητα κορεσμένων λιπαρών είναι ιδιαίτερα σημαντική για την πρόληψη νοσημάτων που σχετίζονται με την καρδιά.

Το βούτυρο, ως ζωικό λίπος, περιέχει εκτός από κορεσμένα λίπη και χοληστερόλη, που μαζί είναι υπεύθυνα για την αύξηση της χοληστερόλης του αίματος. Τα κορεσμένα λίπη αυξάνουν τα επίπεδα της LDL χοληστερόλης, γνωστή και ως «κακή» χοληστερόλη, καθώς και την ολική χοληστερόλη στο αίμα.

Ενώ η μαργαρίνη δημιουργήθηκε και εισήχθη για πρώτη φορά στην αγορά με σκοπό να αντικαταστήσει το βούτυρο ως πιο υγιεινή, διαπιστώθηκε ότι ήταν πλούσια σε τρανς λιπαρά. Τα τρανς λιπαρά δημιουργούνται μέσω υδρογόνωσης, μια διαδικασία που χρησιμοποιείται για να σταθεροποιηθεί το υγρό φυτικό έλαιο σε μορφή αλοιφής, τα γνωστά προϊόντα επάλειψης.

Ακριβώς όπως τα κορεσμένα λιπαρά, τα τρανς λιπαρά αυξάνουν την LDL χοληστερόλη και μειώνουν τη χοληστερόλη HDL.

Τα τελευταία χρόνια όμως, οι κατασκευαστές τροφίμων και το ευρύ κοινό συνειδητοποίησαν τις αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία των τρανς λιπαρών οξέων και δημιούργησαν μη υδρογονωμένη μαργαρίνη, η οποία είναι πλέον ευρέως διαθέσιμη και δεν περιέχει τρανς λιπαρά.

Αντί για υδρογονωμένο υγρό φυτικό έλαιο, οι κατασκευαστές πρόσθεσαν μια μικρή ποσότητα φοινικέλαιου για την καλύτερη επάλειψη της μαργαρίνης, δημιουργώντας μια μαλακή μαργαρίνη που είναι ελεύθερη από trans λιπαρά οξέα.

Οι μαλακές μαργαρίνες περιέχουν «καλά» λιπαρά, δηλαδή πολυακόρεστα και μονοακόρεστα. Αυτοί οι τύποι λιπαρών βοηθούν στη μείωση της LDL, όταν αντικαθιστούν τα κορεσμένα λίπη. Οι μαλακές μαργαρίνες, επίσης, είναι πηγή ωφέλιμων ω-3 λιπαρών, που συμβάλλουν στην υγεία της καρδιάς και είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη.

Ο οργανισμός δεν μπορεί να συνθέσει απαραίτητα λιπαρά μόνος του, γι’ αυτό χρειάζεται να τα λαμβάνει από τη διατροφή μας. Από την άλλη το βούτυρο δεν περιέχει ωμέγα-3 λιπαρά.

Η μαργαρίνη, από ό,τι φαίνεται, είναι καλύτερη επιλογή από το βούτυρο επειδή περιέχει περισσότερα ακόρεστα λιπαρά και δεν περιέχει τρανς λιπαρά.

Ελευθερία Ε. Ρέντζιου
Κλινικός Διατροφολόγος – Διαιτολόγος, Μ. Μed. Sci.