Παρότι οι ψυχικές διαταραχές διαχωρίζονται από τα σωματικά-παθολογικά νοσήματα, οι διατροφικές διαταραχές είναι μια ομάδα ψυχικών διαταραχών που αφορούν την ψυχιατρική, την ψυχολογία, την κοινωνιολογία, τη διατροφολογία, τη γενική ιατρική, τη γυναικολογία ακόμα και την οδοντιατρική και μερικές ακόμα ειδικότητες της υγείας! Εύκολα λοιπόν συμπεραίνουμε ότι τόσο η ανορεξία όσο και η βουλιμιά είναι καταστάσεις που διαταράσσουν το σώμα και το οδηγούν σε παθολογικές καταστάσεις. Πολύ σύντομα αναφέρουμε ότι ανορεξία είναι η διαταραχή κατά την οποία το άτομο προσπαθεί να διατηρήσει το βάρος του πολύ χαμηλότερα από το μέσο όρο, καταναλώνοντας τις ελάχιστες δυνατές θερμίδες ενώ βουλιμία είναι μια διαταραχή κατά την οποία το άτομο καταναλώνει πολύ μεγάλες ποσότητες φαγητού πολύ γρήγορα και στη συνέχεια το αποβάλει, συνήθως με αυτό-προκαλούμενο εμετό.

Οι ιατρικές επιπλοκές και οι κίνδυνοι από την ανορεξία οφείλονται κυρίως στον υποσιτισμό. Το σώμα στερείται βασικά στοιχεία για την ομαλή λειτουργία του. Έτσι παρατηρείται αδυναμία, υπόταση, υπογλυκαιμία, αναιμία, βραδυκαρδία, οστεοπόρωση. Εμφανίζεται ξηροδερμία και τριχόπτωση.  Μια πολύ συνηθισμένη επίσης συνέπεια της ανορεξίας είναι η παύση της περιόδου στις γυναίκες. Καθότι το σώμα καίει πολύ περισσότερες θερμίδες από όσες καταναλώνει, υπάρχει ανισορροπία ενέργειας. Έτσι το σώμα προκειμένου να επιβιώσει, προσπαθεί να εξοικονομήσει ενέργεια. Για το λόγο αυτό αρχίζει να καταργεί τη λειτουργία συστημάτων δευτερευόντων για την επιβίωση, όπως είναι το αναπαραγωγικό. Έτσι η γυναίκα χάνει την περίοδό της και για κάποιο διάστημα την αναπαραγωγική της ικανότητα. Κατά κάποιο τρόπο, το σώμα περιέρχεται σε μια κατάσταση όμοια με τη χειμερία νάρκη.

Παράλληλα υπάρχουν επιπλοκές σε νοητικό επίπεδο, καθότι και ο εγκέφαλος στερείται βασικά συστατικά. Έτσι η σκέψη επιβραδύνεται σημαντικά. Εκτός αυτού όμως, το άτομο τείνει να αποσύρεται γενικότερα, λόγω της έντονης ενασχόλησης του με το φαγητό.

Τέλος η σημαντικότερη και ποιο επικίνδυνη συνέπεια είναι ο Θάνατος. Η θνητότητα ανέρχεται στο 5-10% των ασθενών και οφείλεται είτε στις καρδιολογικές επιπλοκές του υποσιτισμού είτε στην έλλειψη ηλεκτρολητών είτε στο ότι το άτομο μπορεί να οδηγηθεί μόνο του στην αυτοκτονία.  

Στην περίπτωση της βουλιμίας, πολλές συνέπειες είναι ίδιες με τις προαναφερθείσες, όπως η μυική αδυναμία, αφυδάτωση, κακή κατάσταση δέρματος, τριχόπτωση, διακοπή της περιόδου, καρδιακή ανεπάρκεια και κίνδυνος ανακοπής. Επιπλέων προβλήματα λόγω της βουλιμίας είναι η ρήξη οισοφάγου εξαιτίας των συχνών εμετών, νεφρικά προβλήματα και δυσκοιλιότητα. Επίσης το πρόσωπο αλλά και το σώμα μπορεί να είναι πολύ πρησμένα, είτε λόγω της κατακράτησης υγρών είτε λόγω των συχνών εμετών.

Μια συχνή και μη αναστρέψιμη συνέπεια τέλος της βουλιμίας είναι η σταδιακή καταστροφή των δοντιών. Ο εμετός είναι οξύ και διαβρώνει την αδαμαντίνη των δοντιών και οδηγεί σε απασβεστίωση. Μετά από χρόνια λοιπόν, αλλάζει η υγειής εικόνα των δοντιών, καθότι λεκιάζουν και αποκόπτεται μεγάλο μέρος της επιφάνειας τους.

Με βάση όλα τα παραπάνω, γίνεται ξεκάθαρο πόσο σημαντική είναι η άμεση αντιμετώπιση και παροχή βοήθειας σε όποιο άτομο αντιμετωπίζει μια διατροφική διαταραχή. Ας μην ξεχνάμε πόσες φορές έχουμε ενημερωθεί από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης για τον αιφνίδιο θάνατο διαφόρων celebrities λόγω της ανορεξίας ή της βουλιμίας και πόσοι άλλοι ακόμα έχουν προσβληθεί από αυτή τη μάστιγα του δυτικού πολιτισμού.

Κάλλια Μανιώρου
Συμβουλευτικός Ψυχολόγος MSc