Πόσες φορές μητέρες που με πολύ κόπο αλλά και χαρά θηλάζουν τα παιδιά τους, ακούνε αυτό το καλοπροαίρετο συνήθως σχόλιο μόλις το μωρό τους κλείσει τους 6 μήνες ζωής;

Είναι ευρύτατη διαδεδομένη η αντίληψη ότι μετά τον 6ο μήνα το γάλα με ένα μαγικό τρόπο χάνει όλα τα πολύτιμα θρεπτικά του συστατικά και μετατρέπεται ξαφνικά σε νεράκι βρύσης. Ισχύει όμως κάτι τέτοιο;

Φυσικά και όχι! Το μητρικό γάλα αλλάζει όσο μεγαλώνει το μωρό σας για να ανταποκριθεί στις διαφορετικές διατροφικές ανάγκες της κάθε ηλικίας. Διαφορετική είναι η σύσταση του μητρικού δώρου για ένα πρόωρο βρέφος ή για ένα 18μηνο προνήπιο. Συνεχίζει όμως η προστασία που δίνει στο παιδί σας από τις λοιμώξεις και η ενίσχυση του ανοσοποιητικού του συστήματος.

Ιδιαίτερα όταν ένα παιδί είναι άρρωστο, ο θηλασμός, πέρα από την ανακούφιση, αποτελεί και πολύτιμη πηγή υγρών και εύπεπτης τροφής και ίσως είναι το μοναδικό που χρειάζεται το παιδί σας.

Επίσης θυμηθείτε ότι ο θηλασμός πέρα από το σώμα τρέφει και τη ψυχή του παιδιού σας.

Αναλυτικότερα...

Τα παιδιά που θηλάζουν επωφελούνται διατροφικά
Οι υπάρχουσες μελέτες δείχνουν ότι το μητρικό γάλα συνεχίζει να είναι μια πολύτιμη πηγή τροφής και προστασίας από ασθένειες για όσο διάστημα συνεχίζεται ο θηλασμός. Έχει βρεθεί ότι το γάλα μητέρων που θηλάζουν για περισσότερο από ένα χρόνο περιέχει μεγαλύτερη συγκέντρωση λίπους και θερμίδες συγκριτικά με μητέρες που θηλάζουν για μικρότερο χρονικό διάστημα (Mandel 2005).

Συγκεκριμένα το δεύτερο χρόνο ζωής του παιδιού (δηλ από 12-23 μηνών) τα 448 ml μητρικού γάλακτος καλύπτουν

29% των αναγκών σε ενέργεια
43% των αναγκών σε πρωτείνη
36% των αναγκών σε ασβέστιο
75% των αναγκών σε βιταμίνη Α
76% των αναγκών σε φυλλικό οξύ
94% των αναγκών σε βιταμίνη Β12
60% των αναγκών σε βιταμίνη C
(Dewey 2001)

Ακούμε συχνά τη συμβουλή να διακοπεί ο θηλασμός όταν γίνεται η εισαγωγή των στερεών τροφών ώστε τα βρέφη να αποδέχονται πιο εύκολα τις νέες τροφές. Αυτή η συμβουλή όμως δεν υποστηρίζεται από καμία έρευνα και τα παιδιά που θηλάζουν παρουσιάζουν την ίδια προθυμία (ή και απροθυμία) να δοκιμάσουν διαφορετικές γεύσεις.

Τα παιδιά που θηλάζουν αρρωσταίνουν λιγότερο συχνά
Η Αμερικανική Ακαδημία των Οικογενειακών Ιατρών παρατηρεί ότι παιδιά που διακόπτουν το θηλασμό πριν από τη συμπλήρωση των δυο χρόνων ζωής έχουν αυξημένο κίνδυνο για να αρρωστήσουν (AAFP 2001).

Μάλιστα παιδιά ηλικίας 16-30 μηνών παρουσιάζουν λιγότερες και μικρότερης διάρκειας ασθένειες σε σχέση με συνομηλικα τους που δε θηλάζουν (Gulick 1986). Εξάλλου αντισώματα είναι σε περίσσεια στο μητρικό γάλα σε όλη τη διάρκεια του θηλασμού (Nutrition During Lactation 1991; p. 134).

Στη πραγματικότητα ορισμένοι από τους μοναδικούς ανοσολογικούς παράγοντες, που δεν υπάρχουν φυσικά στο ξένο γάλα, αυξάνονται το δεύτερο χρόνο ζωής καθώς και στη φάση απογαλακτισμού (Goldman 1983, Goldman & Goldblum 1983, Institute of Medicine 1991).

Ο ουσιαστικός αυτός, δυστυχώς συχνά όμως υποτιμημένος, ρόλος του θηλασμού στη πρόληψη και στην αντιμετώπιση των παιδικών νοσημάτων τονίζεται και από το Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, σύμφωνα με τον οποίο μια μέτρια μόνο αύξηση των ποσοστών θηλασμού θα ελάττωνε έως και 10% τα ποσοστά θανάτων σε παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών!

Τα παιδιά που θηλάζουν παρουσιάζουν λιγότερες αλλεργίες
Ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για τη πρόληψη αλλεργιών και βρογχικού άσθματος είναι ο αποκλειστικός θηλασμός τουλάχιστον μέχρι τους 6 μήνες και η συνέχιση του θηλασμού για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η πρόληψη αυτή επιτυγχάνεται με τη μείωση της έκθεσης σε πιθανά αλλεργιογόνα και την επιτάχυνση της ωρίμανσης του προστατευτικού εντερικού φραγμού του μωρού που δημιουργεί εμπόδιο στην είσοδο πιθανών αλλεργιογόνων. Επιπλέον το μητρικό γάλα περιέχει αντιφλεγμονώδεις παράγοντες που ελαττώνουν το κίνδυνο των λοιμώξεων, οι οποίες δυνητικά μπορούν να προκαλέσουν αλλεργίες.

Τα παιδιά που θηλάζουν είναι έξυπνα
Πολλές έρευνες έχουν δείξει τη σχέση μεταξύ των νοητικών λειτουργιών και τη διάρκεια του θηλασμού, δηλαδή όσο μεγαλύτερο διάστημα θηλάζει ένα παιδί τόσο υψηλότερο IQ θα παρουσιάσει.

Τα παιδιά που θηλάζουν κοινωνικοποιούνται πιο εύκολα
Έρευνες έδειξαν ότι παιδιά που θήλασαν για περισσότερο από ένα χρόνο προσαρμόστηκαν ευκολότερα στο σχολείο (Ferguson et al, 1987) και εμφάνισαν ομαλότερη μετάβαση από τη βρεφική στη παιδική ηλικία (Elizabeth N. Baldwin, Esq. in "Extended Breastfeeding and the Law") . Η ανταπόκριση της μητέρας στην “εξάρτηση” του παιδιού για θηλασμό δημιουργεί μακροπρόθεσμα ανεξάρτητα άτομα.

Το μόνο φυσιολογικό είναι να θηλάζετε το παιδί σας
Η Αμερικανική Εταιρεία Παιδιατρικής συστήνει ότι “ο θηλασμός καλό είναι να συνεχιστεί για τουλάχιστον το πρώτο χρόνο ζωής του παιδιού και από εκεί και πέρα για όσο διάστημα το επιθυμούν η μητέρα και το παιδί. Η αυξημένη διάρκεια του θηλασμού προσφέρει σημαντικά διατροφικά και αναπτυξιακά πλεονεκτήματα.

Σε αντίθεση με τις επικρατούσες απόψεις δεν υπάρχει ανώτερο όριο για τη διάρκεια του θηλασμού και δεν υφίσταται κίνδυνοι για ψυχολογική ή αναπτυξιακή βλάβη εάν ο θηλασμός συνεχίσει και πέρα από το τρίτο χρόνο ζωής του παιδιού “ (ΑΑP 2005). Μάλιστα μελέτες έχουν δείξει ότι ο ανθρώπινος οργανισμός έχει “σχεδιαστεί” για 2.5 με 7 χρόνια θηλασμού! (Dettwyler 1995, AAFP 2008 ).

Επανειλημμένα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει τονίσει τη σημασία του θηλασμού για τουλάχιστον 2 χρόνια (WHO 1993, WHO 2002)

Και τέλος ας μη ξεχνάμε τις μαμάδες!
Εκτός από φυσική αντισύλληψη ο θηλασμός μειώνει το κίνδυνο για καρκίνο μαστού τόσο για τη μητέρα όσο και για τη κόρη της! Μάλιστα για όσο μεγαλύτερο διάστημα θηλάζει μια μητέρα τόσο ελαττώνεται ο κίνδυνος για την ίδια. Και άλλοι καρκίνοι όμως, όπως είναι ο καρκίνος των ωοθηκών, του τραχήλου μήτρας και του ενδομητρίου είναι λιγότεροι συχνοί σε γυναίκες που θηλάζουν.

Επίσης ο θηλασμός προστατεύει από οστεοπόρωση και ρευματοειδή αρθρίτιδα ενώ οδηγεί σε ευκολότερη απώλεια βάρους. Μάλιστα οι διαβητικές μητέρες έχουν μικρότερες ανάγκες για ινσουλίνη για όσο διάστημα θηλάζουν.

Οπότε το συμπέρασμα μας είναι: Θηλάστε χωρίς φόβο για όσο μεγάλο διάστημα επιθυμείτε εσείς και το μωρό σας!

Σοφία Αλεβιζάκη
Παιδίατρος – Πιστοποιημένη Σύμβουλος Γαλουχία IBCL
(Βιογραφικό σημείωμα)