Ηταν, νομίζω, στη Β’ Λυκείου, όταν ανέλαβε το τμήμα μας ο φιλόλογος Ιγνάτιος Σανταβάς. Νέος τότε, με όρεξη και αγάπη για το μάθημά του, μας δίδαξε λογοτεχνία και ποίηση αναλύοντας με ενθουσιασμό κάθε λέξη, αποκρυπτογραφώντας μας τα βαθύτερα νοήματα μεγάλων έργων – αρχικά δυσνόητων στα εφηβικά μας μάτια.

Ομως χάρη στην ευσυνείδητη διδασκαλία του (όπως μπορώ ύστερα από πολλά χρόνια να κρίνω) αγάπησα το μάθημα και έμαθα τουλάχιστον να προσπαθώ να κατανοήσω τον ποιητικό λόγο. Ο κ. Σανταβάς, μεταξύ άλλων, μας «σύστησε» και τον Αλεξανδρινό Καβάφη.




Και έτσι, «ήσυχα και απλά», γνωρίσαμε το έργο του μεγάλου ποιητή και ονειρευτήκαμε την Αλεξάνδρεια. Επισκέφθηκα την πόλη αρκετά μεγάλη. Είχα διαβάσει αρκετές περιγραφές και είχα ακούσει ιστορίες πολλών Αιγυπτιωτών. Οι συγγενείς μας μιλούσαν για εμπορικές επιχειρήσεις, για τις επαύλεις με τους κήπους με τα οπωροφόρα δέντρα και τις χουρμαδιές, τις αραπίνες υπηρέτριες, όπως τις έλεγαν, και τα κάρα που έκαναν βόλτες. Κάποιοι φίλοι ξεδίπλωναν τις αναμνήσεις τους με ωραία φορέματα κομψών πλουσίων κυριών, πολλές σειρές από μαλαματένια βραχιόλια που στόλιζαν τους καρπούς των χεριών και διαμαντένια δακτυλίδια.

Ομως πουθενά δεν αναγνώριζες την Αλεξάνδρεια του Καβάφη. Την Αλεξάνδρεια που είχαμε ονειρευτεί στα μαθητικά θρανία προσπάθησα να τη συναντήσω στο σπίτι του ποιητή. Να τη σχηματίσω κομμάτι-κομμάτι στα παλιά μισογκρεμισμένα εμπορικά και στα νεοκλασικά αριστοκρατικά αρχοντικά, πάνω στο πέπλο της σκόνης της λήθης. Και τότε, το θαύμα έγινε!




Από τον Oμηρο στον Μέγα Αλέξανδρο

Ο θρύλος μιλάει για τον Oμηρο που εμφανίστηκε ένα βράδυ στο όνειρο του Μεγάλου Αλεξάνδρου και απήγγειλε τους στίχους: «Υπάρχει ένα νησί μέσα στη βαθιά θάλασσα, απέναντι από τη γόνιμη γη της Αιγύπτου και ονομάζεται Φάρος». Το 331 π.Χ. ο Δεινοκράτης σχεδίασε την πόλη που πήρε το όνομα του Μεγάλου Αλεξάνδρου στη θέση του αρχαίου χωριού Ρακώτις. Η πρωτεύουσα των Λαγιδών έγινε η δεύτερη σε μέγεθος πόλη της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και το λιμάνι της πολύβουο και σημαντικό ως τις αρχές του 20ού αιώνα, όταν έφευγαν τα καράβια φορτωμένα με το περίφημο αιγυπτιακό βαμβάκι. Σήμερα βέβαια η πόλη δεν έχει την αίγλη των δοξασμένων ημερών, όμως το λιμάνι της εξυπηρετεί τουλάχιστον το 50% των εμπορικών εισαγωγών και εξαγωγών της χώρας.


Ο Φάρος της Αλεξάνδρειας
Κτισμένος τον 3ο αιώνα π.Χ. θεωρήθηκε ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου. Στη διάρκεια των χρόνων που ακολούθησαν αν και αναστηλώθηκε από τους Τουλουνίδες και Φατιμίδες, το οικοδόμημα εξαφανίστηκε κατά τον 14ο αιώνα. Αποτελούνταν από τρία μέρη: το πρώτο είχε τετράγωνη κάτοψη, το δεύτερο οκταγωνική κάτοψη και το τρίτο κυκλική κάτοψη. Σήμερα στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας είναι τοποθετημένος ένας συνηθισμένος φάρος για τα καράβια που προσεγγίζουν τη σύγχρονη πόλη.




Η Νέα Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας
Στις 16 Οκτωβρίου 2002 εγκαινιάστηκε πανηγυρικά η Νέα Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, ο θεμέλιος λίθος της οποίας είχε τοποθετηθεί το φθινόπωρο του 1989 στο ακρωτήριο Σιλσίλα. Η αρχαία Βιβλιοθήκη που είχε ιδρυθεί από τον Πτολεμαίο Α' ήταν ονομαστή και διέθετε 500.000 τόμους. Αποτελούσε τμήμα του συγκροτήματος του Μουσείου, που περιελάμβανε αμφιθέατρο, αστεροσκοπείο, εργαστήρια, βοτανικό και ζωολογικό κήπο κ.ά. Λέγεται ότι η Βιβλιοθήκη καταστράφηκε από πυρκαγιά κατά την κατάκτηση της πόλης από τον Αμρ ιμπν ελ Ας.

Η πρωτοβουλία αναβίωσής της ανήκε στην UNESCO και η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως αρκετά ψηφιδωτά, δύο κεφαλές Πτολεμαίων και ένα μαρμάρινο χέρι. Εκτός από τους εντυπωσιακούς χώρους, με το ίδιο εισιτήριο μπορείτε να επισκεφθείτε και τα μουσεία που φιλοξενούνται στο συγκρότημα, αλλά και να σερφάρετε στο Διαδίκτυο δωρεάν για μία ώρα.


Στις αλεξανδρινές αγορές
Η οδός Ρας ελ Τιν, γνωστή ακόμη ως Ρι ντε Φρανς, στο τελευταίο τμήμα της συγκεντρώνει πολλά εμπορικά καταστήματα, όπως και η παράλληλός της οδός Μιντάν. Εκεί θα βρείτε και τα περίφημα σουκς -τα μικρομάγαζα-, όπου θα αισθανθείτε ότι ανακαλύπτετε θησαυρούς: από βότανα και μπαχαρικά, αρώματα και πολύχρωμα μπουκαλάκια από φυσητό γυαλί, μουσικά όργανα, τάβλι από φίλντισι, κοσμήματα από ασήμι δεμένα με λάπις λάζουλι και τιρκουάζ, για το οποίο φημίζεται η Αίγυπτος, και ό,τι άλλο μπορείτε να φανταστείτε.

Επισκεφθείτε επίσης τη συνοικία των παλαιοπωλών Αταρίν, όπου μπορεί να ανακαλύψετε παλιά έπιπλα, πορσελάνες, αλλά και λογοτεχνικούς θησαυρούς στα παλιά βιβλία. Αν και παντού δέχονται το ευρώ, καλύτερα να συναλλάσσεστε με αιγυπτιακές λίρες. Φυσικά θα πρέπει να ακολουθήσετε την ντόπια τακτική και να παζαρεύετε συνεχώς!


Στο δημοφιλές θέρετρο Σαρμ Ελ Σέιχ
Το πιο δημοφιλές τουριστικό θέρετρο της χερσονήσου του Σινά, με τα πολυτελή ξενοδοχεία και τη νυχτερινή ζωή, φημίζεται για τον θαλάσσιο πλούτο του, τον οποίο μπορείτε να εξερευνήσετε στο άνοιγμα του κόλπου της Ακαμπα, με θαλάσσια σπορ και καταδύσεις.

Οι αρχάριοι μπορούν να παρακολουθήσουν μαθήματα σε σχολές κατάδυσης και να νοικιάσουν εξοπλισμό. Το Σαρμ ελ Σέιχ απέχει μόλις 20 χλμ. από το πάρκο Ρας Μοχάμετ στο νότιο άκρο της χερσονήσου του Σινά. Το πάρκο αυτό το 1983 ανακηρύχθηκε προστατευόμενη ζώνη και το 1989 έγινε εθνικό πάρκο.

Στο μαγκρόβιο δάσος του ζουν πολλά είδη πουλιών, ενώ ο θαλάσσιος βυθός, που το βάθος του φτάνει τα 600 μέτρα, είναι γεμάτος με κοράλλια και εξωτικά πολύχρωμα ψάρια.


Η Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο όρος Σινά
Σε υψόμετρο 1.570 μέτρων με κυπαρίσσια και ψηλά τείχη, η Ιερά Μονή Θεοβαδίστου Ορους Σινά Αγίας Αικατερίνης, όπως είναι το πλήρες όνομα του μοναστηριού, είναι το αρχαιότερο χριστιανικό μοναστήρι και χτίστηκε κατ' εντολήν του αυτοκράτορα Ιουστινιανού από το 527-565 στους πρόποδες του Ορους Σινά όπου ο Μωυσής είδε το όραμα της Καιόμενης Βάτου και ο Θεός τού παρέδωσε τις 10 Εντολές.

Το ελληνορθόδοξο μοναστήρι πήρε το όνομά του από την Αγία Αικατερίνη την Αλεξανδρινή που μαρτύρησε το 305 μ.Χ. και η παράδοση θέλει αγγέλους να μετέφεραν το σώμα της στην κορυφή του όρους, όπου και ανακαλύφθηκε πέντε αιώνες αργότερα.

Συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο της UNESCO και αποτελεί ένα από τα ιερότερα προσκυνήματα του χριστιανικού κόσμου προσελκύοντας χιλιάδες απλού λαού αλλά και μεγάλο αριθμό χριστιανών ηγετών, ενώ οι βεδουίνοι κάτοικοι της περιοχής θεωρούν την Αγία Αικατερίνη προστάτιδά τους.

Πέρα από το προσκύνημα της Αγίας Κορυφής και της Αγίας Βάτου, περιλαμβάνει τη Βιβλιοθήκη με σπάνια χειρόγραφα και τον Σιναϊτικό Κώδικα - το αρχαιότερο χειρόγραφο για την παράδοση του κειμένου της Βίβλου -, Θησαυροφυλάκιο, τις παλαιότερες ιερές χριστιανικές εικόνες και την πλουσιότερη συλλογή κειμηλίων. Την περίοδο του Πάσχα οι περισσότεροι επισκέπτες της Αιγύπτου επιλέγουν να ταξιδέψουν και στην Ιερά Μονή για να ζήσουν με κατάνυξη τις Αγιες Ημέρες.


Το Ελληνορωμαϊκό Μουσείο
Ιδρύθηκε το 1891 από τον Ιταλό αρχαιολόγο Μπότι που το στέγασε σε πέντε δωμάτια της οδού Ροζέτης. Τρία χρόνια αργότερα ο χεδίφης Αμπάς Β' αποφάσισε την ίδρυση ενός μεγάλου μουσείου αφιερωμένου στο μεγαλείο της πόλης. Στα χρόνια που ακολούθησαν το μουσείο δέχθηκε πολλές σημαντικές δωρεές και εμπλουτίστηκε από ευρήματα ανασκαφών από όλη τη χώρα.

Σήμερα το μουσείο στεγάζεται σε είκοσι αίθουσες γύρω από έναν κήπο με αγάλματα, επιτύμβιες στήλες και σαρκοφάγους. Αξίζει να θαυμάσετε τα ρωμαϊκά ψηφιδωτά, τη συλλογή από τις «Ταναγραίες» και το μαρμάρινο άγαλμα του θεού Αρποκράτη, γιου της Ισιδος.


Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας
Η Εκκλησία της Αλεξάνδρειας έχει μακρά ιστορία καθώς ιδρύθηκε από τον Ευαγγελιστή Μάρκο, γι' αυτό και έχει σύμβολο τον φτερωτό λέοντα της Αποκάλυψης και λειτουργεί αδιαλείπτως ως σήμερα. Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής, όπως είναι ο τίτλος του, είναι το δεύτερο τη τάξει Πατριαρχείο της Ορθόδοξης Εκκλησίας και έχει στη δικαιοδοσία του ολόκληρη τη Μαύρη Ηπειρο.

Διακρίνεται για το ιεραποστολικό του έργο που ξεκίνησε από την Ουγκάντα. Στις 9 Οκτωβρίου του 2004 προκαθήμενος του Πατριαρχείου εξελέγη παμψηφεί Πάπας και Πατριάρχης ο κ.κ. Θεόδωρος Β'. Το Πατριαρχείο είναι καταφύγιο όσων Ελλήνων κατοικούν ακόμη στην Αλεξάνδρεια αλλά και των Ελλήνων επισκεπτών που υποδέχεται με χαρά ο Πατριάρχης.


Οι κατακόμβες Κομ ελ Σουγκάφα
Το 1900 στον «λόφο των Κεράμων» η πτώση ενός γαϊδάρου οδήγησε στην ανακάλυψη μιας σημαντικής νεκρόπολης. Οι κατακόμβες Κομ ελ Σουγκάφα είναι λαξευμένες στον βράχο σε τρία επάλληλα επίπεδα και αποτελούν ένα εξαιρετικό δείγμα ελληνορωμαϊκής και αιγυπτιακής τεχνοτροπίας του 2ου αι. μ.Χ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν ο ζωγραφικός διάκοσμος, τα αγάλματα, τα ανάγλυφα των αιθουσών με τα μυστικιστικά θρησκευτικά σύμβολα, αλλά και το Τρικλίνιον όπου γίνονταν τα νεκρόδειπνα τις ημέρες της λατρείας των νεκρών.


Τα θερινά ανάκτορα Μοντάζα
Η θερινή κατοικία του τέως βασιλιά Φαρούκ της Αιγύπτου κτίστηκε πάνω σε ψηλό λόφο ώστε να έχει πανοραμική θέα σε όλη την Αλεξάνδρεια. Περιλαμβάνει ένα συγκρότημα κτιρίων όπου ξεχωρίζουν τα κτίρια Αλ Χαραμλέκ και Αλ Σαλαμλίκ.

Στο Αλ Χαραμλέκ ο πρώτος όροφος έχει διαμορφωθεί σε διεθνές καζίνο και το δεύτερο και το τρίτο πάτωμα σε μουσείο με εκθέματα τα οποία περιλαμβάνουν αντικείμενα που ανήκαν στην πρώην βασιλική οικογένεια, ενώ το Αλ Σαλαμλίκ έχει μετατραπεί σε πολυτελές ξενοδοχείο. Το συγκρότημα διαθέτει εξαιρετικό κήπο, όπου ανάμεσα στα δέντρα έχει κτιστεί ένα επιπλέον ξενοδοχείο, ενώ μονοπατάκια οδηγούν στην αμμουδερή παραλία με τα διάφανα νερά.


Πρόσβαση
Κατ’ αρχάς για να επισκεφθείτε την Αίγυπτο θα πρέπει να πάρετε βίζα την οποία μπορείτε να ζητήσετε να την εκδώσει για λογαριασμό σας το ταξιδιωτικό γραφείο που θα αναλάβει το ταξίδι σας.

Η Egyptair – εθνικός αερομεταφορέας της χώρας – θα σας μεταφέρει από την Αθήνα στο Κάιρο μέσα σε 2 ώρες και 15 λεπτά και στη συνέχεια θα ταξιδέψετε οδικώς για Αλεξάνδρεια, η οποία απέχει περίπου 225 χλμ. από το κέντρο του Καΐρου. Αν δεν ταξιδεύετε οργανωμένα, μπορείτε να πάρετε το υπεραστικό λεωφορείο από την πλατεία Αρντ ελ Τοργκομάν του Καΐρου.

Μέσα στην πόλη θα δείτε τα αξιοθέατα με το τραμ ή θα μετακινηθείτε με ταξί, το οποίο είναι πολύ φθηνό αλλά θα παζαρέψετε την τιμή εκ των προτέρων. Η Ιερά Μονή Σινά απέχει από το Κάιρο 430 χλμ. ή 250 χλμ. από το αεροδρόμιο του Σαρμελ Σέιχ που θα καλύψετε μόνο με μισθωμένο όχημα.


Διαμονή
Στην Αλεξάνδρεια πολύ αρχοντικό είναι το παλιό ξενοδοχείο πρόσφατα ανακαινισμένο «Windsor Palace & Metropole» (14th of May Bridge Road, τηλ. +2034209120).

Το πολυτελές «Sofitel Cecil Alexandria» (16, Saad Zagloul Square, τηλ. +2034877173) χτίστηκε στα 1929.
Συνδυάζει την αρχοντιά με τη σύγχρονη πολυτέλεια και βρίσκεται στην εμπορική καρδιά της πόλης με θέα τον κόλπο και το γιοτ κλαμπ.

Το «Hilton Alexandria Green Plaza» (52 Sharia Saad Zaghlul, τηλ. +2034844903), από τα πολυτελή ξενοδοχεία της αλυσίδας.

Στο Σαρμ ελ Σέιχ υπάρχουν πολλές επιλογές. Ανάμεσά τους το «Concorde El Salam Sharm El Sheikh» (White Knight Beach, τηλ. +20693601460) με θέα τον κόλπο της Ακαμπα και το «The Savoy Sharm El Sheikh Hotel» (White Knight Beach, τηλ. +2069602500) στο πάρκο Ρας Μοχάμεντ.


Φαγητό
Η οικογένεια της Μαρίας ζούσε πολλά χρόνια στην Αλεξάνδρεια προτού εκδιωχθούν, όπως αρκετοί Ελληνες, και επιστρέψουν στην Ελλάδα. Ημουν στην εφηβεία τότε και θυμάμαι τη μαμά της, την κυρία Αφρούλα, να μαγειρεύει ένα γλοιώδες πράσινο υγρό που ονόμαζαν μολοχία και ήταν η δημοφιλής σούπα από μολόχα.

Η κυρία Αφρούλα μαγείρευε όλες τις αιγυπτιακές σπεσιαλιτέ όπως τα φούλια (κουκιά), που αποτελούν και το πρωινό των Αιγυπτίων και γίνονται και φουλόπιτα, για τις οποίες τρελαίνονταν η Μαρία και τα αδέλφια της, αλλά εγώ καθόλου.

Αργότερα εκτίμησα πολύ τα φαλάφελ που τηγανίζονται για να φαγωθούν ζεστά, το αρνίσιο κεμπάπ και κυρίως τα ορεκτικά: χούμους, πουρέ μελιτζάνας με ταχίνι (μπαμπαγανούς) και πουρέ καυτερής πιπεριάς που συνδυάζεται με τη ζεστή αραβική πίτα.

Ούτε λόγος βέβαια για τα βουτυράτα σιροπιαστά γλυκά όπως ο μπακλαβάς και η κουνάφα, που μοιάζει με το κανταΐφι αλλά έχει γέμιση τυριού, που ταιριάζουν τόσο ωραία με ροφήματα όπως η λεμονάδα από γλυκολέμονα, το καρκαντέ – ρόφημα από ιβίσκο – και τον καφέ αρωματισμένο με κάρδαμο.

Η Αλεξάνδρεια, πέρα από τις κλασικές αιγυπτιακές σπεσιαλιτέ, φημίζεται και για τα θαλασσινά της.