Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της Τραπέζης της Ελλάδος έχει ήδη προσαρμοστεί προς τις πλέον σύγχρονες κατευθύνσεις, γεγονός που κατοχυρώνει την ανεξαρτησία της και διασφαλίζει την ομαλή και αποτελεσματική εκτέλεση των λειτουργιών της στο πλαίσιο του ευρωσυστήματος, υπογράμμισε την Τρίτη η διοίκηση της ΤτΕ απαντώντας σε ισχυρισμούς που έχουν διατυπωθεί.

Όπως διευκρινίζει η ΤτΕ, η εισαγωγή της στο Χρηματιστήριο έγινε λίγα χρόνια μετά την ίδρυσή της, με κυβερνητική ενθάρρυνση και προφανή στόχο την ενίσχυση τόσο του κύρους του Χρηματιστηρίου όσο και της δικής της αξιοπιστίας (μέσω της μεγαλύτερης διαφάνειας που συνεπάγεται η αυξημένη λογοδοσία) ως Κεντρικής Τράπεζας. Ανάλογη επιλογή έγινε και για άλλες Κεντρικές Τράπεζες, από τις οποίες, όσον αφορά την Ευρωζώνη, διατηρούν σήμερα τη μορφή της ανώνυμης εταιρείας, εκείνες του Βελγίου (που είναι και εισηγμένη) και της Αυστρίας.

Το καταστατικό της ΤτΕ καθιέρωσε και οριοθέτησε εξ αρχής το ρόλο της ως φορέα δημόσιων λειτουργιών, πράγμα που έχει, άλλωστε, επιβεβαιώσει, ήδη από το 1939, το Συμβούλιο της Επικρατείας. Το πλαίσιο λειτουργίας της ΤτΕ συνδυάζει αρμονικά τη θεμελιώδη επιταγή της ανεξαρτησίας, που μάλιστα επαναβεβαιώθηκε με τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (άρθρο 5Α΄του Καταστατικού), με το εύλογο αίτημα λογοδοσίας και ελέγχου.

Όσον αφορά τη λογοδοσία, αυτή γίνεται τόσο προς την Βουλή όσο και προς την Κυβέρνηση καταλαμβάνει δε όχι μόνο την άσκηση της νομισματικής πολιτικής αλλά και ολόκληρο το πεδίο της εποπτικής αρμοδιότητας της ΤτΕ. Ο δημόσιος μάλιστα έλεγχος, διασφαλιζόμενος με την παρουσία στις συνεδριάσεις του Γενικού Συμβουλίου και της Γενικής Συνέλευσης εκπροσώπου της Πολιτείας, επεκτείνεται, επί θεμάτων νομιμότητας, σε πλήρη έλεγχο των στοιχείων της ΤτΕ.

Ειδικότερα, ως προς το ζήτημα της ανάληψης της μετοχικής πλειοψηφίας από το Δημόσιο, για το οποίο γίνεται και εσχάτως λόγος, το ισχύον ανώτατο όριο συμμετοχής του Δημοσίου στο μετοχικό κεφάλαιο της ΤτΕ (35%) δεν επηρεάζει ούτε στο ελάχιστο την πραγματική δυνατότητα ελέγχου του Δημοσίου στη Γενική Συνέλευση αυτής. Και τούτο διότι «στις Γενικές Συνελεύσεις των Μετόχων της ΤτΕ τα ΝΠΔΔ, οι Δημόσιοι Οργανισμοί Κοινής Ωφέλειας ως και τα Ασφαλιστικά Ταμεία που είναι μέτοχοι εκπροσωπούνται από τους Υπουργούς Οικονομικών και Εργασίας ή του υπό τούτων οριζομένου κοινού εκπροσώπου» (άρθρο 2 Ν. 2293/1953, όπως ισχύει). Με αυτόν τον τρόπο το Δημόσιο, χωρίς να χρειάζεται καν να προσεγγίσει το προαναφερόμενο όριο του 35%, ελέγχει τη Γενική Συνέλευση της ΤτΕ.

Πράγματι, λαμβανομένου υπόψη του ποσοστού των λοιπών μετόχων της ΤτΕ που ανήκουν στη γενική κυβέρνηση, το Δημόσιο συγκεντρώνει ποσοστό, το οποίο μπορεί να φθάσει το 70% περίπου επί του κεφαλαίου.

Στην πραγματικότητα, όμως, όπως αυτή επιβεβαιώνεται ανεξαιρέτως τις τελευταίες δεκαετίες, το Δημόσιο εκπροσωπεί και ψηφίζει με ποσοστό άνω του 95%. Άλλωστε, σύμφωνα με την πρόσφατη πρόταση τροποποίησης του Καταστατικού της ΤτΕ, κανένα πρόσωπο, φυσικό ή νομικό, πλην του Δημοσίου και των εκπροσωπούμενων από αυτό νομικών προσώπων, δεν έχει δικαίωμα ψήφου για μετοχές που αντιπροσωπεύουν ποσοστό στο μετοχικό κεφάλαιο της ΤτΕ ανώτερο του 2%.

Τέλος ο κατοχυρωμένου στενός δεσμός μεταξύ ΤτΕ και Δημοσίου, αντανακλάται από τη θέση του τελευταίου κατά τη διανομή των κερδών της ΤτΕ, καθώς, μετά τον καταλογισμό των προβλέψεων και τη διανομή μερίσματος σε όλους τους μετόχους, στο πλαίσιο της οποίας το Δημόσιο μετέχει κατά το ποσοστό του, όλο το υπόλοιπο τμήμα των κερδών περιέρχεται σ' αυτό. Έτσι το Δημόσιο (χωρίς τα εκπροσωπούμενα από αυτό νομικά πρόσωπα) λαμβάνει συνολικά από τα κέρδη της ΤτΕ, ανεξάρτητα από το ποσοστό με το οποίο συμμετέχει στο μετοχικό της κεφάλαιο, ποσοστό που κυμαίνεται περί τα 4/5 και που, ειδικώς για την παρελθούσα χρήση, ανήλθε στο 91% αυτών.

Σημειώνεται τέλος ότι σε κάθε περίπτωση, οι κρίσιμες, κατ' ανάθεση δημόσιας εξουσίας, αρμοδιότητες της ΤτΕ (νομισματική, εκδοτική, εποπτική) δεν ασκούνται καν μέσω των συλλογικών εταιρικών οργάνων, περιλαμβανομένης της Γενικής Συνέλευσης, αλλ' αποκλειστικά και μόνον από όργανα που έχουν διορισθεί με Πράξεις της Πολιτείας (Διοικητής, Υποδιοικητές, Συμβούλιο Νομισματικής Πολιτικής) παντελώς αυτόνομα από το νομικό πρόσωπο της ΤτΕ.

 

in.gr