Το μοναδικό στην Ελλάδα εργαστήριο που εφαρμόζοντας την μέθοδο της βιοτεχνολογίας εξετάζει το DNA του λαδιού λειτουργεί στο Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων.

Επικεφαλής του εργαστηρίου είναι ο καθηγητής Παναγιώτης Καλαϊτζής συντονιστής σπουδών έρευνας του τμήματος γεωργικής γενετικής και βιοτεχνολογίας του ΜΑΙΧ που μίλησε στο ΑΠΕ - ΜΠΕ, για την μέθοδο που χρησιμοποιείται.

"Όπως ξέρετε το DNA ενός ανθρώπου, μπορεί να προσδιορίσει την ταυτότητά του. Το ίδιο ακριβώς, μπορεί να γίνει και με το ελαιόλαδο. Το DNA το όποιο μπορούμε να απομονώσουμε από το ελαιόλαδο, μπορεί να προσδιορίσει την ταυτότητα του ελαιόλαδου, δηλαδή με άλλα λόγια την ποικιλία προέλευσής του".

Όπως ο ίδιος εξήγησε, "το ελαιόλαδο, είναι φυσικός χυμός άρα μέσα του έχει υπολείμματα από το φρούτο της ελιάς και αυτά τα υπολείμματα αποτελούνται από φυτικά κύτταρα. Αυτά τα φυτικά κύτταρα έχουν DNA άρα, πρωταρχικός μας στόχος είναι η απομόνωση ανεκτής ποιότητας DNA από τα φυτικά κύτταρα τα οποία είναι υπολείμματα μέσα στο χυμό του ελαιόλαδου και μετά η ανάλυσή τους με τη χρήση μοριακών δεικτών τους οποίους έχουμε αναπτύξει στο εργαστήριο.

Έχουμε δημιουργήσει μια μεγάλη βάση δεδομένων από 45 ελληνικές ποικιλίες ελιάς τις οποίες έχουμε χαρακτηρίσει και ταυτοποιήσει με τη χρήση μοριακών δεικτών. Έτσι έχουμε τη δυνατότητα να βρούμε την ποικιλία προέλευσης του ελαιόλαδου. Είναι μια τεχνική απόλυτα αξιόπιστη καθώς το DNA δεν αλλοιώνεται ούτε επηρεάζεται από τις καιρικές συνθήκες".

Σύμφωνα με τον κ. Καλαϊτζή κάθε ποικιλία ελιάς έχει την δική της ταυτότητα, "το δικό της γενετικό αποτύπωμα το οποίο είναι γραμμένο πάνω στο DNA", όπως χαρακτηριστικά ανέφερε.

Όπως ακόμα είπε, "η ανάπτυξη αυτής της μεθοδολογίας για να είναι αξιόπιστη απλή και χαμηλού κόστους ώστε να μπορεί να αξιοποιηθεί από όλα τα τυποποιητήρια ελαιόλαδου έχει σχετικά μεγάλο κόστος για τους ερευνητές. Έχουμε ήδη χρηματοδοτηθεί μια φορά από τη γενική γραμματεία έρευνας τεχνολογίας και τώρα συμμετέχουμε στο κέντρο καινοτομίας Κρήτης το οποίο συντονίζει το Πολυτεχνείο Κρήτης.

Κεντρικός μας στόχος είναι να μπορούμε μέσα σε μια δύο ημέρες από τη στιγμή που παίρνουμε το δείγμα ελαιόλαδου να απομονώσομε το DNA και να κάνουμε την ανάλυση χρησιμοποιώντας τους μοριακούς δείκτες".

Η μέθοδος που χρησιμοποιείται στα εργαστήρια του ΜΑΙΧ σύμφωνα με τον καθηγητή είναι επιστημονικά αποδεκτή και εφαρμόζεται εδώ και χρόνια σε άλλες κυρίως μεσογειακές χώρες.

"Η μέθοδος είναι αποδεκτή, ξεκίνησε σχετικά πρόσφατα πριν από 10 -12 χρόνια, υπάρχουν αρκετά εργαστήρια σε περιοχές που έχουν άμεσο ενδιαφέρον για το ελαιόλαδο όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Γαλλία

Τα τελευταία χρόνια έχουμε ξεκινήσει μια προσπάθεια να αναπτύξουμε και εμείς τη δική μας μεθοδολογία, τα δικά μας πρωτόκολλα και μέχρι σήμερα μπορούμε να πούμε πώς είμαστε αρκετά ανταγωνιστικοί σε διεθνές επίπεδο. Προσπαθούμε να απλοποιήσουμε και να ενισχύσουμε την αξία της μεθοδολογίας.

Το δικό μας εργαστήριο είναι το μοναδικό, υπάρχουν εργαστήρια που όμως δεν χρησιμοποιούν βιοτεχνολογικές προσεγγίσεις αλλά χρησιμοποιούν τις προσεγγίσεις της αναλυτικής χημείας που είναι γνωστές εδώ και πολλά χρόνια. Κάθε προσέγγιση έχει τα πλεονεκτήματά της και τα μειονεκτήματά της. Η δικιά μας προσέγγιση μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά αλλά και αυτόνομα για να ταυτοποιήσει την ποικιλία προέλευσης. Επίσης έχει πολύ μεγάλη εφαρμογή, όταν γίνονται νοθείες ελαιοκάρπου".

Η μέθοδος που εφαρμόζεται στο ΜΑΙΧ μπορεί να απλοποιηθεί ακόμα περισσότερο σύμφωνα με τον καθηγητή αλλά αποτελεί όπως υποστήριξε το "διαβατήριο" ποιότητας για το ελαιόλαδο.

"Έχει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα η βιοτεχνολογική μεθοδολογία σε σχέση με της αναλυτικής χημείας. Για παράδειγμα αν θέλουμε να εξάγουμε ελαιόλαδο, βρώσιμες ελιές, είναι πολύ σημαντικό να έχεις ένα πιστοποιητικό το οποίο σημαίνει ότι αυτό το ελαιόλαδο είναι συγκεκριμένης ποικιλίας. Αυξάνει την αξιοπιστία του προϊόντος στη διεθνή αγορά. Προχωράμε να απλοποιήσουμε την τεχνολογία και έχουμε σημαντικές συνεργασίες και με τον κ. Χριστόπουλο από το τμήμα χημείας του Πανεπιστημίου Πατρών όπου χρησιμοποιούμε συμπληρωματική τεχνογνωσία για να μπορέσομε να απλοποιήσομε και να αναπτύξομε μια πρωτοπόρα μεθοδολογία προς την κατεύθυνση ταυτοποίησης του ελαιόλαδου και των βρώσιμων ελιών."