Οι εξελίξεις στις τιμές παραγωγού και τα αίτια στα οποία οφείλεται η αδυναμία της αγοράς στην Κρήτη να παρακολουθήσει την ανοδική πορεία που παρατηρείται στην Ισπανία, αλλά και στην Πελοπόννησο, αποτέλεσαν κεντρικό θέμα συζήτησης της συνεδρίασης του Δ.Σ. του Συνδέσμου Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης, την Πέμπτη 18 Οκτωβρίου στο Ρέθυμνο.

Μετά την συνεδρίαση από τον ΣΕΔΗΚ ανακοινώθηκαν τα εξής:

Όπως είναι γνωστό, μετά τις προβλέψεις για σημαντική μείωση της παραγωγής της Ισπανίας κατά την ερχόμενη περίοδο παρατηρήθηκε σημαντική άνοδος των τιμών στην χώρα αυτή που έφθασε σε επίπεδα 2,50 έως 2,82 ευρώ/κιλό, ενώ μια σχετικά ανάλογη αύξηση παρατηρήθηκε και στην Πελοπόννησο όπου η άνοδος έφθασε σε επίπεδα μέχρι 2,50 έως 2,62 ευρω ανά κιλό.

Ωστόσο, στην Κρήτη, εκτός από λίγες εξαιρέσεις όπου οι τιμές που ανακοινώνονται στο Δελτίο Τιμών του ΣΕΔΗΚ έφθασαν μέχρι 2,40 ευρώ/κιλό, γενικά κρατήθηκαν σε επίπεδα 1,80 έως 2,20 ευρώ/κιλό, αρκετά χαμηλότερα της Ισπανίας και Πελοποννήσου.

Επειδή η κατάσταση αυτή ενώ δημιουργεί ερωτηματικά σε πολλούς παραγωγούς στην Κρήτη, προβληματίζει με τις αντιρρήσεις που έχουν κάποιες επιχειρήσεις για τις προτάσεις που υπέβαλε ο ΣΕΔΗΚ αλλά και για τις ενέργειες του για διαφάνεια της αγοράς με την ανακοίνωση του εβδομαδιαίου Δελτίου τιμών, που στέλνει στους Δήμους και δημοσιεύει στην ιστοσελίδα του www.sedik.gr, θεωρούμε σκόπιμο να διευκρινίσουμε τα εξής:

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

Η αδυναμία της τοπικής αγοράς να παρακολουθήσει τις αυξητικές τάσεις τιμών που παρατηρούνται τελευταία, δυστυχώς επαληθεύει τις επισημάνσεις του ΣΕΔΗΚ για την αναγκαιότητα αναδιοργάνωση της με βασικούς στόχους την συγκέντρωση της προσφοράς του χύμα και την διαφάνεια στην αγορά.

Στο υπόμνημα που υποβλήθηκε από τον ΣΕΔΗΚ στο ΥΠΑΑΤ και υπάρχει στην ιστοσελίδα www.sedik.gr προτείνεται η ο σχεδιασμός πολιτικής για δημιουργία μεγάλων μονάδων διαθεσης με παροχή κινήτρων και άλλων διευκολύνσεων ενώ θα πρέπει να ενισχυθεί και η διαφάνεια της αγοράς. Το «Παρατηρητήριο Αγοράς Ελαιολαδου» του ΣΕΔΗΚ φιλοξενεί ήδη κάθε βδομάδα τις τιμές 16 οργανώσεων και επιχειρήσεων της Κρήτης, Πελοποννήσου και Λέσβου και είναι ανοιχτό να δεχτεί και άλλες.

Η συνέχιση της παρούσας κατάστασης στην τοπική αγορά μπορεί να εξυπηρετεί τα συμφέροντα κάποιων μεσαζόντων και αγοραστών αλλά όχι των παραγωγών οι οποίοι τα τελευταία χρόνια τώρα βιώνουν τιμές κάτω του κόστους παραγωγής.

Προκειμένου η αναμενόμενη στην χώρα καλή φετινή σοδειά, αλλά και οι επόμενες, να αξιοποιηθούν προς όφελος παραγωγών και καταναλωτών, η πολιτεία οφείλει να εξετάσει σε βάθος την υφιστάμενη διάρθρωση της εσωτερικής αγοράς και να προετοιμάσει τα δικά της σχέδια ώστε αμέσως μετά την αναμενομένη ανακοίνωση του σχεδίου για την ελαιοκομία της ΕΕ να προχωρήσει στην εφαρμογή τους σε τοπικό επίπεδο.

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Η αξιοποίηση των υψηλής ποιότητας ελαιολάδων συμφέρει στρατηγικά την Ελλάδα και ιδιαίτερα την Κρήτη, η οποία τα τελευταία 15 χρονιά, όπως φαίνεται από δειγματοληπτικά στοιχεία που συλλέγει ο ΣΕΔΗΚ, παράγει σε ποσοστά 90-95% κάθε χρόνο ελαιόλαδα με οξύτητα 0,15 έως 0,5 βαθμούς. Μια καλύτερη όμως αξιοποίηση απαιτεί τον καθορισμό αυστηρότερων ορίων για την ποιοτική κατάταξη των ελαιόλαδων, ώστε να θωρακιστούν καλύτερα από αναμείξεις με υποδεέστερα αποσμημένα, ραφιναρισμένα η παλαια ελαιόλαδα η και σπορελαια:

Με τις προτάσεις του ΣΕΔΗΚ προτείνονται πράγματι αυστηρά όρια (οξύτητας, αλκυλεστέρων, στιγμασταδιένιου, τριγλυκεριδίων κ.α.) για τις ποιοτικές κατηγορίες του έξτρα παρθένου και του (κοινού) παρθένου. Και είναι φανερό ότι τα όρια αυτά καίτοι δεν αναμένεται να υιοθετηθούν λόγω αντιδράσεων του διεθνούς εμπορίου, προτείνονται ωστε να αποτελέσουν τουλάχιστο βάση διαπραγμάτευσης για την επίτευξη όσο γίνεται αυστηρότερων.

Κρίσιμο σημείο σήμερα για την αξιοποίηση των ελαιόλαδων υψηλής ποιότητας είναι η προστασία τους από αναμείξεις με λάδια υποδεέστερης ποιότητας και αποσμημένα. Η ανυπαρξία σήμερα, στα Σούπερ Μάρκετ διεθνώς της ποιοτικής κατηγορίας του (κοινού ) Παρθένου, όπως όλοι μπορούν να διαπιστώσουν, δείχνει ότι η κατηγορία αυτή, που στην Ισπανία υπερβαίνει το 60% της παραγωγής, τελικά διοχετεύεται στην αγορά ως έξτρα παρθένο!

Επομένως για να ελεγχθεί η κατάσταση αυτή, θα πρέπει το όριο της περιεκτικότητας σε αλκυλεστέρες που αποτελούν παράμετρο ανίχνευσης αναμειξεων ελαιόλαδων υποδεέστερης ποιότητας και αποσμημένων σε έξτρα παρθένα, να περιοριστεί από 150 mgr/Kg που προβλέπεται από τους Κοινοτικούς Κανονισμούς σε επίπεδα χαμηλότερα. Ο ΣΕΔΗΚ ήδη πρότεινε το όριο αυτό να κατεβεί στο 50 mgr/Kg , ενώ η Ιταλική Κυβέρνηση πρόσφατα ψήφισε Νόμο με το οποίο ορίζει το όριο αυτό για τα Ιταλικά εξτρα παρθένα ακόμα χαμηλότερα, στα 30 mgr/Kg. Και η ενέργεια αυτή χαιρετίστηκε με ικανοποίηση από όλες τις μεγάλες αγροτικές οργανώσεις της Ιταλίας.

ΤΑ ΥΨΗΛΟΒΑΘΜΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΒΕΛΤΙΩΘΟΥΝ

Όσο αφορά τα υψηλόβαθμα ελαιόλαδα της Κρήτης, στόχος πρέπει να είναι βελτιωθούν και όχι να αποτελούν μέσα αύξησης της κερδοφορίας κάποιων επιχειρήσεων. Ο ΣΕΔΗΚ προς την κατεύθυνση αυτή ήδη οργάνωσε ημερίδες και υπέβαλε σχετικά υπομνήματα στις περιοχές της Τσουνάτης και Θρουμπολιάς και τα πρώτα αποτελέσματα ήδη άρχισαν να φαίνονται. Αξιόλογες ποσότητες, των εξαιρετικών λαδιών των ποικιλιών αυτών, συμφωνά και με δημοσιεύματα του τοπικού τύπου, ήδη παράγονται αρκετά χαμηλόβαθμα από προοδευτικούς παραγωγούς οι οποίοι τα τυποποιούν και τα εμπορεύονται ως έξτρα παρθένα στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Οι προσπάθειες αυτές, βέβαια, πρέπει με την στήριξη της πολιτείας να συνεχιστούν και να διευρυνθούν. Ο ΣΕΔΗΚ απο την πλευρά του, θα προσφέρει σε συνεργασία με τους οικείους Δήμους και Συνεταιρισμούς την στήριξη και την αρωγή του