Οδικό χάρτη και χρονοδιάγραμμα για τη μετάβαση στην ψηφιακή δημόσια διοίκηση παρουσίασε κατά τη συζήτηση του κρατικού προϋπολογισμού στη Βουλή ο Υφυπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Μανούσος Βολουδάκης.

Ως το τέλος του Ιουνίου του 2013, η διακίνηση των εγγράφων στα Υπουργεία θα γίνεται με ηλεκτρονικό αποκλειστικά τρόπο (με ψηφιακή υπογραφή), όπως γίνεται ήδη, εδώ και δυο μήνες περίπου, στο Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης.

Παράλληλα, εντός του έτους προκηρύσσεται το έργο πληροφορικής για την δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος παροχής ψηφιακών υπηρεσιών προς τους πολίτες, το οποίο θα έχει παραδοθεί ως τις αρχές του 2015. Με την ολοκλήρωση του έργου αυτού, (CRM), σχεδόν όλες οι υπηρεσίες που παρέχει το κράτος προς τους πολίτες θα διεκπεραιώνονται και ψηφιακά. Ο κ. Βολουδάκης τόνισε ότι προτεραιότητα για την κυβέρνηση αποτελεί την ίδια στιγμή η διασφάλιση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων, η αποτροπή κάθε ενδεχομένου κατάχρησης εξουσίας ή παραβίασης της σφαίρας της ιδιωτικής ζωής των πολιτών.

Δείτε εδώ την ομιλία:

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας:

“Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι

Βασικός παράγοντας της οικονομικής κρίσης που ζούμε είναι τα δημόσια οικονομικά, τα οποία με τη σειρά τους συνδέονται άμεσα με την κατάσταση της δημόσιας διοίκησης.

Μέσα στις συνθήκες της κρίσης μπορούμε να δούμε πιο καθαρά ορισμένες διαστάσεις του προβλήματος της δημόσιας διοίκησης : η γραφειοκρατία αποτελεί ουσιαστικό εμπόδιο στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων της κοινωνίας. Και βέβαια αποτελεί εμπόδιο στην άσκηση των δικαιωμάτων των πολιτών.

Ο πιο ισχυρός μοχλός για να αλλάξουμε αυτή την κατάσταση, είναι η Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση.

Για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση, εδώ και αρκετά χρόνια, ακούγονται πολλά σε αυτή την αίθουσα. Τα ωραία λόγια όμως ή οι κοινοτοπίες σπανίως συνοδεύουν πολιτικές ουσίας.

Τί έλλειψε ως σήμερα και η πατρίδα μας είναι από τις τελευταίες σε όλους τους σχετικούς δείκτες ιεράρχησης των κρατών της ΕΕ ;

Πολλά. Θα επισημάνω όμως δυο βασικά προβλήματα:

Πρώτον, στην προσπάθεια δεν υπήρχαν σαφώς καθορισμένοι στόχοι, στο πλαίσιο μιας συνολικής ψηφιακής στρατηγικής, ούτε συγκεκριμένος οδικός χάρτης για την επίτευξή τους.

Δεύτερον, για να υλοποιηθεί η μετάβαση σε μια ηλεκτρονική δημόσια διοίκηση, πρέπει απαραίτητα να διασφαλισθεί συνεργασία και κανάλια ουσιαστικής επικοινωνίας μεταξύ τριών παραγόντων: των πολιτικών ηγεσιών, των στελεχών της δημόσιας διοίκησης και των ειδικών της πληροφορικής. Μεταξύ αυτών των τριών παραγόντων, κατά το μεγαλύτερο διάστημα της σύγχρονης ιστορίας μας δεν υπήρχε κοινή γλώσσα επικοινωνίας.

Η αποτελεσματική διοίκηση , είτε μιλάμε για ένα περίπτερο, είτε μιλάμε για μια εταιρεία, είτε μιλάμε για ένα κράτος, προϋποθέτει αποτελεσματική διαχείριση της πληροφορίας. Και αποτελεσματική διαχείριση της πληροφορίας, σημαίνει σήμερα πληροφορία διαθέσιμη σε ψηφιακή μορφή για όποιον δικαιούται ή οφείλει να την αξιοποιήσει.

 Αυτή η κυβέρνηση έθεσε το ζήτημα , ήδη από τις προγραμματικές δηλώσεις, δια στόματος του Πρωθυπουργού, ο οποίος τόνισε ότι για εμάς η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης βαδίζει παράλληλα με την ανάπτυξη της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.

Προσεγγίζουμε το ζήτημα της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης διαφορετικά από ότι αντιμετωπιζόταν ως πρόσφατα.

Ορίζουμε τους μακροπρόθεσμους στόχους, και παράλληλα ορίζουμε ενδιάμεσους, εύκολα επιτεύξιμους στόχους, οι οποίοι χωρίς ουσιαστικό κόστος μας φέρνουν κοντά στο τελικό ζητούμενο. Παράλληλα διασφαλίζουμε οριζόντια συνεργασία και κοινή γλώσσα μεταξύ των εμπλεκομένων μέσω της Επιτροπής Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.

Στην πραγματικότητα η στόχευσή μας, είναι απλό να περιγραφεί : τελικός στόχος είναι όλες σχεδόν υπηρεσίες του κράτους να είναι διαθέσιμες στον πολίτη και ψηφιακά, μέσα από το διαδίκτυο. Παράλληλος στόχος, η απόλυτα ψηφιακή συνεργασία μέσα στη δημόσια διοίκηση, μεταξύ των στελεχών της.

Τί σημαίνει αυτό στην πράξη ; Σημαίνει για παράδειγμα ότι η δημόσια διοίκηση και οι πολίτες τους οποίους αυτή υπηρετεί , δε θα χρειάζεται να κυνηγούν χαρτιά από γραφείο σε γραφείο για να διεκπεραιώσουν μια υπόθεση, ξοδεύοντας χρόνο και χρήμα. Σημαίνει ότι δεν θα πληρώνονται συντάξεις σε νεκρούς, επειδή κάποιοι «ξέχασαν» να ενημερώσουν τα σχετικά μητρώα. Σημαίνει περισσότερη διαφάνεια, καθώς το ιστορικό και η τεκμηρίωση των αποφάσεων της διοίκησης θα υπόκεινται σε έλεγχο πολύ ευκολότερα από ότι σήμερα που για να ελεγχθεί μια υπόθεση χρειάζεται να ελεγχθούν δεκάδες φάκελλοι σε διαφορετικά γραφεία, κτίρια κλπ.

Η υλοποίηση των μακροπρόθεσμων στόχων, προϋποθέτει κάποια μεγάλα έργα πληροφορικής, έργα συγχρηματοδοτούμενα από το ΕΣΠΑ, έργα ήδη ενταγμένα στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Διοικητική Μεταρρύθμιση».

Θα αναφερθώ επιγραμματικά – λόγω της πίεσης του χρόνου - μόνο στο έργο της ανάπτυξης ψηφιακών υπηρεσιών προς τον πολίτη, το ονομαζόμενο CRM (Citizen Relations Management). Θα προκηρυχθεί τις επόμενες εβδομάδες, θα έχει υλοποιηθεί ως τις αρχές του 2015. Είναι το έργο που θα μας επιτρέψει να την επίτευξη του κεντρικού στόχου : την παροχή όλων σχεδόν των υπηρεσιών του δημοσίου προς τους πολίτες ψηφιακά, μέσω του διαδικτύου.

Δεν μπορούμε όμως να μείνουμε με σταυρωμένα χέρια ως την υλοποίηση των μεγάλων έργων. Οι τομές που χρειάζεται η Δημόσια Διοίκηση, δεν μπορούν να περιμένουν τα μεγάλα έργα πληροφορικής, τα οποία έχουν μακρούς χρόνους υλοποίησης και συχνά καθυστερούν λόγω των γνωστών προβλημάτων των διαγωνιστικών διαδικασιών, των εμπλοκών στα δικαστήρια, κοκ. Χρειάζονται βήματα άμεσα, σήμερα, τώρα.

Έχουμε δείγματα γραφής : Καταφέραμε ήδη στο Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης να έχουμε αποκλειστικά ηλεκτρονική διακίνηση στο εσωτερικό του Υπουργείου. Αξιοποιήσαμε για το σκοπό αυτό την υποδομή της Εθνικής Διαδικτυκής Πύλης «Ερμής», μέσω της οποίας γίνεται η πιστοποίηση των ψηφιακών υπογραφών, χωρίς να ξοδέψουμε ούτε ένα ευρώ. Πρέπει να σημειωθεί ότι όλη η υποδομή ήταν διαθέσιμη από το 2009, απλώς τα τελευταία τρία χρόνια δεν είχε γίνει τίποτα για την αξιοποίησή της.

Έχουμε ήδη ξεκινήσει την συνεργασία με τα Υπουργεία, Παιδείας και Εμπορικής Ναυτιλίας, στις κεντρικές υπηρεσίες των οποίων θα έχει εγκατασταθεί το σύστημα της ψηφιακής υπογραφής – και θα υπάρχει δυνατότητα αποκλειστικά ηλεκτρονικής διακίνησης των εγγράφων- ως το τέλος του τρέχοντος έτους.

Ως το τέλος Ιουνίου του 2013, η ψηφιακή υπογραφή και η αποκλειστικά ηλεκτρονική διακίνηση των εγγράφων θα ισχύει για όλα τα Υπουργεία.

Η προσπάθεια αυτή, έρχεται να συνδυασθεί με τη Διοικητική Μεταρρύθμιση με την ευρεία έννοια. Θυμίζω ότι ως το τέλος του έτους, όπως έχετε ήδη ακούσει από τον Υπουργό Διοικητικής Μεταρρύθμισης, θα έχουν παραδοθεί τα νέα οργανογράμματα των Υπουργείων. Η νέα, πιο λιτή και αποτελεσματική δομή των Υπουργείων σχεδιάζεται παράλληλα με τις νέες ψηφιακές δυνατότητες. Εντός του 2013, η αναδιοργάνωση των δομών θα επεκταθεί και πέραν των κεντρικών υπηρεσιών των Υπουργείων, στις περιφερειακές υπηρεσίες, στους εποπτευόμενους φορείς, στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Στις αρχές του 2013, στα πλαίσια της προσπάθειας αυτής θα είμαστε σε θέση να ανακοινώσουμε και χρονοδιάγραμμα για την αποκλειστικά ηλεκτρονική διακίνηση εγγράφων σε όλους τους φορείς του δημοσίου. Παράλληλα στα πλαίσια της αναβάθμισης της εθνικής διαδικτυακής πύλης Ερμής, σχεδιάζουμε τη δυνατότητα ανταλλαγής δεδομένων και όχι μόνο εγγράφων.

Μιλώντας κανείς για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση, αναγκαστικά θα πρέπει να μιλήσει και για ορισμένα ζητήματα τεχνικά. Στα συγκεκριμένα τεχνικά θέματα που θα αναφερθώ σύντομα στη συνέχεια, υπάρχει όμως και πολιτική ουσία.

Τεχνική προϋπόθεση λειτουργίας της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης είναι το σύστημα της ψηφιακής ταυτοποίησης των χρηστών. Προϋπόθεση ακόμα είναι η διασύνδεση των βάσεων δεδομένων του δημοσίου. Στα ζητήματα αυτά υπάρχει πολιτικό περιεχόμενο. Κι αυτό γιατί οφείλει η πολιτεία να προχωρήσει προς την κατεύθυνση αυτή, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία των προσωπικών δεδομένων των πολιτών, την προστασία της σφαίρας της ιδιωτικότητάς τους. Δε θέλουμε ένα κράτος – «μεγάλο αδελφό». Αποτελεί για εμάς προτεραιότητα η ανάπτυξη της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης με τρόπο που θα αποτρέπει φαινόμενα κατάχρησης εξουσίας από οποιονδήποτε τόσο σήμερα και στο μέλλον.

Δεν πρέπει να προσεγγίζουμε τα ζητήματα αυτά με φοβικό τρόπο. Η τεχνολογία πάντα εμπεριέχει και κινδύνους – ο φόβος όμως της κακής χρήσης δεν πρέπει να μας αποτρέπει από την αξιοποίηση των δυνατοτήτων της τεχνολογίας. Το γεγονός -για παράδειγμα- ότι συμβαίνουν τροχαία ατυχήματα δεν οδηγεί στο συμπέρασμα της κατάργησης των αυτοκινήτων. Μπορούμε σήμερα να έχουμε ψηφιακή δημόσια διοίκηση που θα σέβεται την ελευθερία και τα προσωπικά δεδομένα των πολιτών, και προς αυτή την κατεύθυνση κινούμαστε.

Η Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση είναι συστατικό μέρος του μεγάλου στοιχήματος της κυβέρνησης εθνικής ευθύνης. Προϋπόθεση αποτελεί – όπως γενικά για το έργο της κυβέρνησής μας – η υπέρβαση αγκυλώσεων του παρελθόντος, οι οποίες έφεραν την πατρίδα μας στην κατάσταση που βρίσκεται σήμερα. Δείξαμε ήδη δείγματα γραφής. Με τη στήριξη του κοινοβουλίου, και με τη συμμετοχή της κοινωνίας, θα καταφέρουμε να στήσουμε ξανά την πατρίδα μας στα πόδια της. “