Ένα κέντρο πόλης - πολλές και διαφορετικές ανάγκες - πολλά ζητούμενα και  αντικρουόμενα συμφέροντα - πολλά τα «δίκαια» και ακόμη περισσότερα τα θεωρητικώς αυτονόητα (;) ή τα κεκτημένα μας. Είναι όμως έτσι;

 

Επαγγελματική διαστροφή να το πούμε, τρόπο σκέψης να το χαρακτηρίσουμε (πραγματικά δεν γνωρίζω), όμως συνήθιζα  πριν καταλήξω σε μια απόφαση - να συλλέγω τα δεδομένα και να προσπαθώ να κατανοήσω το `όλον` του προβλήματος. Πάμε λοιπόν:

 

Έχει δεδομένα το «κέντρο του Ηρακλείου»;  Έχει.. και είναι περίπου αυτά:

Υπάρχει ένα συμπαγές κέντρο πόλης, που περιορίζεται σε μια περιοχή, αυστηρά οριοθετημένη από τείχη.
Σε αυτό  συνωστίζονται (και εν πολλοίς ..ανταγωνίζονται) διαφόρων ειδών χρήστες και χρήσεις. Μόνιμοι κάτοικοι κέντρου, κάτοικοι της εκτός Τειχών πόλης, δημόσιες υπηρεσίες, έμποροι, πάροχοι υπηρεσιών, επαγγελματίες αναψυχής και τουρισμού και επισκέπτες, ψάχνουν εναγωνίως ζωτικό χώρο, μέσα σε μια περιοχή πλήρως δομημένη, με ελάχιστους  χώρους κίνησης και με συγκεχυμένο και πολυσύνθετο πολεοδομικό καθεστώς.
Σε αυτό επίσης συνωστίζονται ΙΧ, ταξί, μηχανές, λεωφορεία, ποδήλατα  και πεζοί, που (εξαιρουμένων των λεωφορείων) κινούνται παντού με λιγοστούς περιορισμούς στο δίκτυο βόρεια του άξονα Δικαιοσύνης- Καλοκαιρινού έως το Παραλιακό μέτωπο.
Όλες οι δράσεις και παρεμβάσεις ελέγχονται (πολλοί θα έλεγαν και… περιορίζονται) από την αρχαιολογική και πολεοδομική νομοθεσία.
Η πόλη μας, όπως κάθε μεγάλη περιοχή, είναι ζωντανός οργανισμός, που συνεχώς μεταλλάσσεται στο πέρασμα του χρόνου, και δημιουργεί καθημερινά σχεδόν νέες ανάγκες ή διαφοροποιεί παλιές.
Η πλειοψηφία των χρηστών του κέντρου, έρχεται από αποστάσεις τέτοιες, που με τις υφιστάμενες συνθήκες είναι απαραίτητη η χρήση μέσων μεταφοράς (όποια και αν είναι αυτά).  
Η νοοτροπία μας και ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε όλα τα θέματα (και αυτά της κυκλοφορίας) αλλάζουν συνεχώς. Πρέπει να καταλάβουμε όλοι, ότι αυτό που σήμερα κατανοούμε και αποδεχόμαστε ως πρόβλημα, παλαιότερα πιθανά ήταν η λύση ενός άλλου προβλήματος, σημαντικού για την εποχή του.
Υπάρχει μία παγιωμένη νοοτροπία ετών που μας «οδηγεί» να «οδηγούμε» ακόμα και για αποστάσεις λίγων εκατοντάδων μέτρων, που μας αφήνει να πιστεύουμε ότι η στάθμευση είναι ένα «δικαίωμα» που οφείλει να μας παρέχει η πόλη, που μας αφήνει να πιστεύουμε ότι οι κανόνες είναι για τους άλλους ή πως μπορούν κατά περίπτωση να μην ισχύουν για εμάς και για τις στιγμιαίες ανάγκες μας (π.χ. ολιγόλεπτη στάση).

 

Έχει ζητούμενα? Μα και βέβαια!

πλήθος συλλογικών και ατομικών `θέλω`, που συχνά συγκρούονται μεταξύ τους – ακόμα και αν δεν είναι πάντα κατανοητό  .
κάποιοι επιθυμούν να έχουν κάθε δυνατότητα κίνησης και πρόσβασης των οχημάτων (ιδιωτικών και τροφοδοσίας),
πολλοί θέλουν περιορισμό των Ι.Χ.,
λιγότεροι προτείνουν ως και τον πλήρη αποκλεισμό των Ι.Χ. από το κέντρο,
σαφώς όλοι θέλουν να παρκάρουν (δωρεάν βεβαίως βεβαίως) όπου,  όποτε και για όσο διάστημα το επιθυμούν,
και το σημαντικότερο από όλα… όλοι θέλουν την λύση `τώρα` και όσο το δυνατόν στα μέτρα τους.

Θα ακούσουμε πολλά `σοφά` και αυτή την εκλογική περίοδο.

Και τα περισσότερα θα είναι ένας συνδυασμός ανέξοδης κριτικής πρακτικών του παρελθόντος, με προτάσεις `ευχολόγια` όπως, ενίσχυση ρόλου Μ.Μ.Μ. –λες και σήμερα δεν είναι από τους πιο ισχυρά επιδοτούμενους κλάδους, όχι μόνο στην επικράτεια, αλλά σε ολόκληρη της Ευρώπη- , δημιουργία χώρων στάθμευσης περιμετρικώς των τειχών –αφελής ερώτηση… σε ποιους χώρους αναφέρονται οι προτείνοντες (;), και πόσο χρόνο πιστεύουν ότι απαιτείται για την λειτουργία τους-,  καθιέρωση (αποστειρωμένων;) χρήσεων γης, δημιουργία ενιαίου δικτύου κοινοχρήστων χώρων που θα μπορούν να κινούνται με ασφάλεια χρήστες και κυρίως οι πεζοί,  e-διαχείριση μεταφορών κ.α...

Για να μην παρεξηγηθούμε… κάποιες (ή και όλες) από αυτές τις προτάσεις σαφώς θα αποτελέσουν μέρος της συνολικής επίλυσης του σημερινού προβλήματος.

Όμως η υιοθέτησή τους δίνει πρακτικά μεσοπρόθεσμες λύσεις ή …. λύσεις με πολλά προβλήματα, γιατί είτε προϋποθέτουν αλλαγή εθνικής νομοθεσίας (ΚΤΕΛ), είτε τροποποίηση χωρικού σχεδιασμού (άρα σειρά εγκρίσεων σε κάθε επίπεδο διοίκησης), είτε τέλος χρήση οικονομικών πόρων που στην πράξη δεν είναι ταμειακά διαθέσιμες (στα αναγκαία μεγέθη).

Λύσεις που να ικανοποιούν όλους μας, σήμερα, δεν υπάρχουν και δεν πρέπει να υπάρχουν, ούτε τεχνικές ούτε και πολιτικές. Αναγκαστικά πρέπει να γίνουν συμβιβασμοί. Και αυτό είναι η ουσία της πολιτικής.

Ο «δυνατός» - η μηχανή- θα πρέπει να περιοριστεί και ο «αδύναμος» – πεζός, ποδηλάτης - θα πρέπει να λάβει το χώρο του.

Παράλληλα ο κάτοικος, ο επισκέπτης και ο έμπορος θα πρέπει να συνυπάρξουν … ακολουθώντας κανόνες που θα υπακούν σε μία σαφή στρατηγική – ένα όραμα.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα κάθε δημοτικής αρχής.

Πως καθορίζεις το όραμά σου για την πόλη (κέντρο και περιφέρεια);

Με ποια κριτήρια;

Πως εντάσσεις και πως ιεραρχείς τις επεμβάσεις σε μια συγκεκριμένη περιοχή, στον συνολικό σου (επίπεδο διοικητικής περιφέρειας Δήμου) σχεδιασμό;

Ποιος είναι ο πιθανός χρόνος πλήρους εφαρμογής του σχεδιασμού σου (δεδομένων των κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών);

Σχεδιάζουμε για «δημαρχιακές θητείες» ή σχεδιάζουμε για την πόλη του αύριο με σαφές πρόγραμμα και άρτιες επιστημονικά λύσεις, που δεν κολλάνε στους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους;

Ποιο είναι το βάθος χρόνου αναθεώρησης της λύσης που θα δώσεις, έτσι ώστε τα χρήματα που θα δαπανηθούν να αξιοποιηθούν σωστά;

Πως οργανώνεις τις παρεμβάσεις σου, σε κάθε επίπεδο λήψης απόφασης, έτσι ώστε να μην υπάρχουν καθυστερήσεις από τρίτους (θεσμικούς ή μη παράγοντες);

Πως θα βρεις την `χρυσή τομή` έτσι ώστε ούτε η παλιά σου πόλη να είναι τόπος εξορίας για τους κατοίκους της, ούτε όμως να εκδιωχθούν οι υπόλοιποι χρήστες και να παραμείνει η πόλη ζωντανή; ….

Τα ερωτηματικά τελειώνουν όταν υπάρχει σαφής προσανατολισμός, συγκροτημένο όραμα και πρόγραμμα για βέλτιστη αξιοποίηση του υφιστάμενου δυναμικού της πόλης σου, της υπηρεσίας σου και των συνεργατών σου.Μεγάλο το βάρος της επιλογής πολιτικής (όταν μάλιστα όλοι είμαστε εθισμένοι στην εύκολη κριτική των πράξεων των άλλων), αλλά κάποιοι πρέπει να το αναλάβουν...

Και σε αυτό σημείο έρχεται η δική μας επιλογή ως δημότες. Η δική μου θέση είναι σαφής.. επέλεξαΗΡΑΚΛΕΙΟ 3.7.5 γιατί:

Οι αποφάσεις για τις λύσεις δε λαμβάνονται από μόνες τους και δεν είναι σε καμία περίπτωση αποκλειστική ευθύνη των ειδικών.

Οι αποφάσεις για τις λύσεις που αναβαθμίζουν την πόλη και την ύπαιθρο θέλουν ΣΥΜΠΑΓΗ ομάδα με αποφασιστικό δήμαρχο.

Η ομάδα αυτή στο πρόσφατο παρελθόν πέτυχε στο συνδυασμό ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ - ΕΠΙΛΥΣΗ, υλοποίησε παρεμβάσεις που ενίσχυσαν την ταυτότητα του Ηρακλείου και ετοίμασε έργο για τους επόμενους.

Η ομάδα αυτή αποκατέστησε τη σχέση της πόλης με τη θάλασσα, αναβάθμισε περιοχές που έχαναν τη δυναμική τους, έκανε ξανά το κέντρο ελκυστικό σε κάθε χρήστη, και έδωσε ανάσα στην κυκλοφορία με δημιουργία δημοτικών υπόγειων χώρων στάθμευσης.

Σήμερα αυτή η ομάδα ενισχύεται με νέο αίμα, δυναμικούς και ενημερωμένους πολίτες, και δηλώνει παρούσα και έτοιμη να επαναφέρει την ανοδική πορεία που είχε το Ηράκλειο και να λάβει αποφάσεις- τομές για συγκροτημένες λύσεις στο κυκλοφοριακό και στο πολεοδομικό περιβάλλον, σεβόμενη την περιβαλλοντική της χωρητικότητα και ικανότητα  καθώς και την κοινωνική της δυναμική στο χώρο της Μεσογείου.