Πάνε δέκα χρόνια από την εποχή που η Ελλάδα μουδιασμένη και ανήμπορη παρακολουθούσε τη μία μετά την άλλη τις βεβαιότητες της να καταρρέουν με πάταγο. Μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα η οικονομική δραστηριότητα αρχικά «πάγωσε» και πριν καλοκαταλάβουμε τι συνέβη είχαμε χάσει το ένα τέταρτο του εισοδήματος μας. Σήμερα, με μια πρωτοφανή πανδημία που τίναξε στα ύψη τους δείκτες της αβεβαιότητας κινδυνεύουμε ξανά. Υπάρχουν ωστόσο και διαφορές: τη φορά αυτή η κρίση αφορά τον κόσμο ολόκληρο και κυρίως, υπάρχει και η βάναυσα αποκτημένη εμπειρία της προηγούμενης δεκαετίας.

Το βασικό λάθος που έγινε για την αντιμετώπιση της προηγούμενης κρίσης ήταν πως κράτος και τράπεζες αντέδρασαν με τον αντίθετο του ενδεδειγμένου τρόπο. Ενώ με δεδομένη την παγκόσμια οικονομική κρίση η οικονομική δραστηριότητα θα συρρικνώνονταν, άρα θα έπρεπε να ληφθούν μέτρα ώστε αυτό να γίνει με τον ομαλότερο δυνατό τρόπο, οι κυβερνήσεις αύξησαν γεωμετρικά τη φορολογία, ενώ οι τράπεζες αρνήθηκαν την ουσιαστική διευκόλυνση των πελατών τους. Αποτέλεσμα, η εκτίναξη στα ουράνια των ληξιπρόθεσμων σε εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, και το κοκκίνισμα εκατοντάδων χιλιάδων δανείων στις τράπεζες. Ούτε το ένα, ούτε και το άλλο ήταν απαραίτητο.     

Σήμερα βιώνουμε μια άλλη, ακόμα χειρότερη κατάσταση αφού μεγάλο μέρος της οικονομίας βγαίνει από την «πρίζα» δια νόμου. Έως τώρα έχουν ληφθεί κάποια μέτρα κυρίως για τους εργαζόμενους, όχι κάτι σπουδαίο, ενώ η Ε.Ε. ανακοίνωσε τη δημιουργία ταμείου 25 δις και η ΕΚΤ αγορά ομολόγων 120 δις. Για να καταλάβουμε τι σημαίνουν αυτά τα νούμερα αρκεί να πούμε ότι σε εθνικό επίπεδο η Γερμανία ανακοίνωσε «απεριόριστες πιστώσεις και εγγυήσεις» ύψους έως και 553 δισεκατομμυρίων ευρώ για τις γερμανικές επιχειρήσεις, «μόνο για αρχή». Με λίγα λόγια όσο περνά από το χέρι της κυβέρνησης, καμιά γερμανική επιχείρηση δεν θα καταστραφεί εξ αιτίας του κορονοϊού.

Στα δικά μας τώρα, η πανδημία αποτέλεσε το κερασάκι στην τούρτα των δυσκολιών μας, ήρθε πάνω που αρχίσαμε να ισορροπούμε. Οι ελληνικές επιχειρήσεις μόλις τον τελευταίο καιρό καλύπτουν τις υποχρεώσεις τους, υπό την έννοια ότι δεν αυξάνονται τα ληξιπρόθεσμα και τα κόκκινα δάνεια. Το διά νόμου λουκέτο σε πολλούς κλάδους αναγκαστικά με μηδενίσει τα έσοδα τους αλλά θα μειώσει και τα έσοδα αυτών που θα μείνουν ανοικτές. Στο τέλος του μήνα όμως οι υποχρεώσεις παραμένουν, εκτός από εφορία και ασφαλιστικά ταμεία που όπως έγινε γνωστό θα αναβληθούν. Οι επιχειρήσεις όμως δεν έχουν μόνο αυτά, έχουν δάνεια, νοίκια, ΔΕΗ, ΟΤΕ κτλ. Για να παραμείνουν ανοιχτές, ώστε να έχουμε επιχειρήσεις όταν ο εφιάλτης τελειώσει, η κυβέρνηση πρέπει να επιβάλει σε τράπεζες και οργανισμούς την οριζόντια αναβολή υποχρεώσεων για όσο διάστημα παραμείνουν κλειστές. Έως τώρα οι τράπεζες αρνούνται με το μάλλον φθαρμένο επιχείρημα του «ηθικού κινδύνου». Ας ελπίζουμε πως αυτή τη φορά η κυβέρνηση θα επιβάλει το σωστό. Μετά το Eurogroup θα ξέρουμε περισσότερα…  

Κώστας Πολυχρονάκης
Director of Operations