Όπως δείχνει ο σχεδιασμός των μεγαλύτερων οικονομιών ο λογαριασμός της πανδημίας θα είναι περί το 10% του ΑΕΠ κάθε χώρας, ανάλογα φυσικά με τις ιδιαιτερότητες κάθε μιας. Στην Ελλάδα για παράδειγμα με την υψηλή εξάρτηση από τον Τουρισμό που θα υποστεί συντριπτικό πλήγμα, ο λογαριασμός θα είναι μεγαλύτερος. Σε κάθε περίπτωση όμως το 10% του ΑΕΠ είναι ένα ασφαλές μέγεθος ζημιάς. Με τα όσα έχουν έως τώρα γίνει γνωστά, η Ευρώπη διαθέτει κονδύλια για τη στήριξη πρώτα των συστημάτων υγείας, ώστε να αποφύγουμε τις εκατόμβες θυμάτων, μετά των νοικοκυριών των εργαζομένων και των επιχειρήσεων, ώστε να επιβιώσουν του δια νόμου ή εκ των πραγμάτων κλεισίματος και τέλος, την επόμενη του κορονοϊού μέρα, των επιχειρήσεων ώστε να μπουν ξανά μπροστά οι μηχανές και να δουλέψουν οι εργαζόμενοι. Τα κονδύλια αυτά ξεπερνούν τα 2,5 τρις ευρώ, πολύ παραπάνω δηλαδή από το ευρωπαϊκό ΑΕΠ. Γιατί λοιπόν αυτή η ταραχή, που πολλοί θεωρούν πως δυνητικά μπορεί να κλονίσει τα θεμέλια της Ε.Ε.;

Η αιτία αφορά στο επίπεδο χρέους που θα βρεθεί κάθε κράτος στο τέλος αυτής της ιστορίας. Γιατί καθώς μοιραία, λόγω της ύφεσης το ΑΕΠ των χωρών θα μειωθεί, ενώ αντίθετα οι δαπάνες τους θα αυξηθούν, το ποσοστό του χρέους κάθε χώρας θα εκτοξευτεί σαν πύραυλος από το ακρωτήριο Κανάβεραλ. Το επίπεδο χρέους όμως ορίζει το αξιόχρεο κάθε χώρας (οι Γερμανοί πίεζαν για χρέος στο 60% του ΑΕΠ). Τι θα γίνει λοιπόν μετά την κρίση μόλις ένα κράτος, για παράδειγμα η Ιταλία, βγει στις αγορές για να δανειστεί; Με χρέος στο 180% του ΑΕΠ που προβλέπεται να φτάσει, πιθανότατα το επιτόκιο θα ανέβει σε απαγορευτικά επίπεδα. Και τότε;

Η Ιταλία κατά κύριο λόγο, αλλά και Ισπανία και Γαλλία φοβούνται τον Γερμανικό Οικονομικό Εθνικισμό ο οποίος παρά τα βήματα που έχουν τις τελευταίες δεκαετίες γίνει, είναι και πάλι ακμαίος και δυνατός. Καλώς ή κακώς τα εθνικά κράτη υπάρχουν και στην πράξη ανταγωνίζονται μεταξύ τους μέσω των διαφόρων διευκολύνσεων που κάνουν σε επιχειρήσεις και υποψήφιους επενδυτές. Αυτό που φοβούνται τα μεγάλα βιομηχανικά κράτη λοιπόν (τα μικρά έτσι κι αλλιώς ακούγονται λιγότερο) είναι ότι οι Γερμανοί τους προσφέρουν αφειδώς δάνεια σήμερα, για να προσφερθούν να «διευκολύνουν» τις επιχειρήσεις τους αύριο.

Το θέμα λοιπόν δεν είναι αν πέσουν στην Ευρώπη λεφτά, αλλά πιο θα είναι το status που θα έχουν. Οι πλούσιοι βόρειοι θέλουν οι υπάρχοντες μηχανισμοί να δώσουν δάνεια, ενώ ο υπερδανεισμένος ευρωπαϊκός νότος δεν θέλει να φορτωθεί άλλα και το κάνει σαφές σε υψηλότατους, απειλητικούς τόνους. Μια λύση θα ήταν οι μεταβιβάσεις μέσω του νέου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, ίσως αυτό να το δούμε. Σε κάθε περίπτωση, επειδή οι πλούσιες χώρες είναι οι ωφελημένες της Ε.Ε. αναμένεται πως έστω και δύσκολα, κάποια λύση θα βρεθεί.     

Κώστας Ν. Πολυχρονάκης 
Director of Operations