Με απόφαση του ΥΠΑΑΤ –  Τέλος στην "ομηρεία" του θρυλικού έργου που ξεκίνησε το…..1995 και ακόμη δεν μπορεί να λειτουργήσει

Πριν από έξι χρόνια, στις 22 Μαρτίου 2014,  το Flashnews.gr στο ρεπορτάζ για τα εγκαίνια του φράγματος Βαλσαμιώτη μεταξύ άλλων σημείωνε και τα εξής: 

«Ήταν στα τέλη της δεκαετίας του 1980, αρχές του 1990, όταν ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης αναφέρθηκε για πρώτη φορά στην αναγκαιότητα κατασκευής φραγμάτων στην Κρήτη για την αντιμετώπιση επικείμενων δύσκολων περιόδων ξηρασίας.
 
Ένα από αυτά τα φράγματα ήταν και το φράγμα Βαλσαμιώτη στα Χανιά.
 
Από τότε και αφού η σχετική χρηματοδότηση εντασσόταν και απεντασσόταν από διάφορα προγράμματα και περικόπτετο ή αυξάνετο, αναλόγως των κυβερνήσεων και των υπουργών, έφτασε το σωτήριο έτος 2005 για να υπογραφεί η σύμβαση με τους αναδόχους του έργου.

Και από τότε χρειάστηκε μια ακόμη δεκαετία για να έρθει η σημερινή ημέρα των εγκαινίων ενός έργου το οποίο με τα 5,5 έως έξι εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού που μπορεί να αποθηκεύει, αναμένεται να συνεισφέρει σημαντικά στην αντιμετώπιση περιόδων ξηρασίας, για την άρδευση των καλλιεργειών σε βόρειες περιοχές των Χανίων.

Η στιγμή, που μπήκε "το πρώτο νερό στο φράγμα", ήταν συγκινητική».

Δυστυχώς η συγκίνηση δεν κράτησε και πολύ καθώς στην συνέχεια διαπιστώθηκε πως το φράγμα παρουσίασε πολύ μεγάλα κατασκευαστικά προβλήματα με αποτέλεσμα να έχει πολλές διαρροές και να μην μπορεί να λειτουργήσει.

Μετά από έξι ολόκληρα χρόνια «ομηρείας» του φράγματος και μετά από πολλά επεισόδια που είδαν το φως της δημοσιότητας (δείτε εδώ) τελικά το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης με απόφασή του στις αρχές Σεπτεμβρίου, κάνει δεκτή την ένσταση που είχε καταθέσει η κατασκευάστρια εταιρεία κατά προηγούμενης απόφασης και έτσι ουσιαστικά αποφασίζεται να παραληφθεί το έργο.

Όμως πρόκειται για ένα έργο το οποίο – ως γνωστόν - δεν μπορεί να λειτουργήσει εάν δεν λυθεί το πρόβλημα με τις διαρροές του νερού.

Μετά την απόφαση για παραλαβή του έργου από την κατασκευάστρια εταιρεία, το όλο θέμα περνάει πλέον στην αρμόδια Διεύθυνση του ΥΠΑΑΤ, την Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων και κατά προέκταση στον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης προκειμένου να μπορέσει να βγεί το έργο απο την "ομηρεία" των τελευταίων έξι ετών και να γίνουν οι αναγκαίες ενέργειες για να καταστεί λειτουργικό.

Ήδη  στις 31 Αυγούστου το ΔΣ του ΟΑΚ ΑΕ αποφάσισε να εγκρίνει πίστωση 60.000 ευρώ προκειμένου να εκπονηθεί ««Μελέτη διερεύνησης των απαιτούμενων παρεμβάσεων για την ενίσχυση της στεγανότητας του Φράγματος Βαλσαμιώτη».

Σύμφωνα με πληροφορίες η δημοπρασία για την εκπόνηση της μελέτης αναμένεται εντός Οκτωβρίου. Στην συνέχεια και μετά την ολοκλήρωσή της θα πρέπει να βρεθεί η αναγκαία χρηματοδότηση  και μετά η προκήρυξη και δημοπρασία των εργασιών που είναι απολύτως απαραίτητες για να μπορέσει να λειτουργήσει το έργο αυτό που κόστισε κάποιες δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.

Οι βασικοί σταθμοί του έργου του φράγματος Βαλσαμιώτη

Η προαναφερόμενη απόφαση του ΥΠΑΑΤ της 4ης Σεπτεμβρίου έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς περιλαμβάνει και 73 αναφορές σε έγγραφα που αφορούν – ουσιαστικά και στην ιστορία του φράγματος Βαλσαμιώτη.

Συνοπτικά οι βασικοί σταθμοί του θρυλικού πλέον φράγματος – φάντασμα είναι οι εξής:

1995: Απόφαση Γενικού Διευθυντή ΟΑΔΥΚ με την οποία εγκρίθηκε η οριστική μελέτη φραγμάτων Αλικιανού-Βαλσαμιώτη Νομού Χανίων.

2002:  Απόφαση του Υφυπουργού Οικονομίας και Οικονομικών εντάχθηκε το έργο «Φράγμα Βαλσαμιώτη νομού Χανίων» στην ΣΑΕΠ Κρήτης 002 και εγκρίνεται η δημοπράτηση

2003: Διεξήχθη ο διαγωνισμός για την δημοπράτηση του έργου

2005: Εργολαβική σύμβαση, για την κατασκευή του φράγματος Βαλσαμιώτη έναντι του συνολικού ποσού 23.129.833,65 € με ΦΠΑ. 

2007: Απόφαση Γενικού Διευθυντή ΟΑΔΥΚ με την οποία εγκρίθηκε η τροποποίηση της οριστικής μελέτης του φράγματος με συνολικό προϋπολογισμό εκτέλεσης του έργου 35.014.833,08€

2008: Εργολαβική συμπληρωματική σύμβαση για την εκτέλεση συμπληρωματικών εργασιών του φράγματος Βαλσαμιώτη έναντι του συνολικού ποσού 8.475.983,89€ με ΦΠΑ. Απόφαση Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών με την οποία εντάχθηκε το υπόψη έργο-κύρια σύμβαση στην ΣΑΕ 081/3. Απόφαση Υπ. Αγρ. Αν. και Τροφίμων, με την οποία εγκρίθηκε, η διάθεση της πίστωσης ύψους 26.538.849,19€ για την κατασκευή του υπόψη έργου (1ου υποέργου της πράξης).

2010: Απόφαση Υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με την οποία εντάχθηκε η πράξη «Φράγμα Βαλσαμιώτη Νομού Χανιών» στο πρόγραμμα «Αγροτική Ανάπτυξη της Ελλάδας 2007-2013» (Π.Α.Α.) στο Μέτρο 125 Α1.

Και ενώ τον Μάρτιο του 2014 γίνονται τα εγκαίνια του έργου το ΥΠΑΑΤ ρωτά την Δ/νση Τεχνικών Υπηρεσιών ν. Χανίων γιατί δεν εκδόθηκε βεβαίωση ολοκλήρωσης του έργου και ακολουθούν τα εξής:

03-10-2014: Έγγραφο της Δ/νουσας Υπηρεσίας με το οποίο απάντησε ότι η ολοκλήρωση των εργασιών έγινε στις 30-03-2014 αλλά μετά την υπ. αριθμ. 1954/02-04-2014 έκθεση των επιβλεπόντων μηχανικών του έργου, η οποία επιδόθηκε στην Δ/νουσα Υπηρεσία στις 03-10-2014, παρουσιάζονται ελλείψεις όσον αφορά την στεγανότητα της στοάς  τσιμεντενέσεων, οι οποίες αν κριθούν «επουσιώδεις» θα ακολουθηθεί η διαδικασία του άρθρου 71, παρ. 2 του Ν. 3669/08.

08-10-2014 : Έγγραφο της Δ/νουσας Υπηρεσίας με το οποίο αναφέρει ότι μετά την περαίωση του έργου «Φράγμα Βαλσαμιώτη Ν. Χανίων» διαπιστώθηκαν επουσιώδεις ελλείψεις οι οποίες δεν επηρεάζουν την λειτουργικότητα του έργου (πρόβλημα στεγάνωσης της σήραγγας τσιμεντενέσεων) καθώς και ότι δόθηκαν οδηγίες για την αποκατάσταση αυτών με προθεσμία αποκατάστασης μέχρι τις 30-03-2015 και η βεβαίωση περαίωσης θα εκδιδόταν μετά την αποκατάσταση των ελλείψεων

04-05-2015: έγγραφο της Δ/νουσας Υπηρεσίας με το οποίο δηλώνει ότι δεν είναι δυνατή η έκδοση της βεβαίωσης περαίωσης διότι δεν είναι δυνατόν οι ελλείψεις να χαρακτηριστούν «επουσιώδεις» ή όχι αν δεν ολοκληρωθεί ο έλεγχος από τους Τεχνικούς Συμβούλους του έργου λόγω της «πολυπλοκότητας του προβλήματος».

21-12-2015:  Ειδική Διαταγή της Διευθύνουσας Υπηρεσίας με την οποία κάλεσε την ανάδοχο, όπως, εντός προθεσμίας τριών μηνών, ήτοι έως 30-6- 2016 προχωρήσει σε εργασίες αποκατάστασης των διαρροών κυρίως στη στοά τσιμεντενέσεων κρίνοντας ότι οι βλάβες είναι ουσιώδεις για τη λειτουργία του έργου.

Ακολουθούν ενστάσεις της κατασκευάστριας εταιρείας και ανταλλαγή δεκάδων εγγράφων ενώ με παρέμβαση – απόφαση του ΥΠΑΑΤ δίνεται εντολή να θεωρηθεί το έργο ολοκληρωμένο.

17.12.2018: Απόφαση της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων Περιφερειακής Ενότητας Χανίων, με την οποία εκδόθηκε η από 30.03.2014 βεβαίωση περαίωσης του έργου «Φράγμα Βαλσαμιώτη Ν. Χανίων», κατ΄εφαρμογή της 4631/170142/Ε3/737/7-12-2018 απόφαση ΥΠ.Α.Α.Τ

Ο Οργανισμός Ανάπτυξης Κρήτης ΑΕ προσφεύγει στα Δικαστήρια ζητώντας να ακυρωθεί η Υπουργική απόφαση με την οποία θεωρείται το έργο ολοκληρωμένο αλλά:

Με την απόφαση με αριθμό 6/2019 του Διοικητικού Εφετείου Χανίων (Τμήμα Γ’ Τριμελές), με  απορρίφθηκε η αίτηση της εταιρείας «ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» (ΟΑΚ ΑΕ), με την οποία ζητείτο η αναστολή εκτέλεσης της απόφασης με αριθμό 4631/170142/Ε3/737/7-12-2018 του ΥΠ.Α.Α.Τ, και της κατ’ εφαρμογήν της ανωτέρω από 30.4.2014 βεβαίωσης περαίωσης του έργου Φράγμα Βαλσαμιώτη Ν. Χανίων». Επιπροσθέτως, με την ως άνω απόφαση διατάχθηκαν οι αρμόδιες εμπλεκόμενες αρχές (Ελληνικό Δημόσιο/ Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ως κύριος και φορέας κατασκευής του έργου , η Διεύθυνση Τεχνικών Μελετών και Κατασκευών του Διοικητικού Τομέα Κοινοτικών Πόρων και Υποδομών του ως άνω Υπουργείου ως Προϊστάμενη Αρχή και η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων ως διευθύνουσα/επιβλέπουσα υπηρεσία για την κατασκευή του) να μεριμνήσουν, έως την αποκατάσταση μελλοντικά των προβλημάτων διαρροών του φράγματος, για την τήρηση των όρων ασφαλείας του προς περιορισμό των διαρροών και συνακόλουθα της περαιτέρω επίλυσης εδαφικού υλικού (φαινόμενα διασωλήνωσης) και ιδίως για τη διατήρηση της στάθμης του ταμιευτήρα του φράγματος κάτω από το όριο ασφαλείας των 165 μέτρων.

14.1.2020 : Εισήγηση της Επιτροπής Προσωρινής Παραλαβής για το έργο «ΦΡΑΓΜΑ ΒΑΛΣΑΜΙΩΤΗ ΝΟΜΟΥ ΧΑΝΙΩΝ» με την οποία εισηγείται προς την Προϊσταμένη Αρχή την αναγνώριση της συντέλεσης αυτοδίκαιης Προσωρινής Παραλαβής κατά τις διατάξεις της παρ. 2 του αρθρου 73 του Ν. 3669/08. 

Σ.Σ.: Η συνέχεια του έργου στο….. μέλλον.