Το «Τολέδο» της Ελλάδας στην ορεινή Αρκαδία σύμφωνα με τον Καζαντζάκη 

Ένα από τα χωριά που κάθε χρόνο συγκεντρώνουν τους λάτρεις των ορεινών εξορμήσεων και η Καρύταινα, στην ορεινή Αρκαδία, ένα πέτρινο χωριό κόσμημα για την περιοχή της Γορτυνίας, όπου και εντοπίζεται. Το χωριό που επί δραχμής απεικονιζόταν στο θρυλικό, πια, πεντοχίλιαρο, αποτελεί πραγματικό χάρμα οφθαλμών, κερδίζοντας τους επισκέπτες του με την αρχοντιά και τη γραφικότητα που το χαρακτηρίζει.

Όμορφη, γραφική, παραδοσιακή, με σημαντική ιστορία η Καρύταινα μαγεύει τους επισκέπτες. Όπως έκανε ακριβώς και με το Νίκο Καζαντζάκη, ο οποίος όταν βρέθηκε στο χωριό της ορεινής Αρκαδίας τής απέδωσε τον χαρακτηρισμό «Το Τολέδο της Ελλάδας».

Με την ιδιαίτερη, μεσαιωνική αύρα που την χαρακτηρίζει, αποτελεί ένα από τα πιο ιστορικά χωριά του νομού. Άλλωστε, την Καρύταινα την είχε επιλέξει ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ως το ορμητήριό του. Ο παραδοσιακός οικισμός της ορεινής Γορτυνίας βρίσκεται 54 χλμ. από την Τρίπολη, είναι χτισμένος σε υψόμετρο 550 μέτρων και σίγουρα ξεχωρίζει για την όλη του ατμόσφαιρα.

Σημεία αναφοράς για την Καρύταινα το σπίτι του Κολοκοτρώνη και ο Πύργος του Ματζουρανόγιαννη. Κοντά στο χωριό βρίσκονται και δύο πολύ όμορφα παραδοσιακά γεφύρια, του Κούκου και της Καρύταινας, που σίγουρα αξίζει να θαυμάσετε από κοντά. Για την ιστορία, η Καρύταινα είναι το χωριό που απεικονιζόταν στο πάλαι ποτέ πεντοχίλιαρο, επί δραχμής. Από την άλλη πλευρά απεικονιζόταν ο Κολοκοτρώνης.

Αυτό που σίγουρα εντυπωσιάζει τον επισκέπτη της Καρύταινας δεν είναι άλλο από το ξακουστό κάστρο της, χτισμένο στην κορυφή του λόφου πάνω από το χωριό, στέκοντας αγέρωχος φρουρός του από τον 13ο αιώνα. Το μήκος του ξεπερνά τα 110 μέτρα και το πλάτος του τα 40 μέτρα. Τα τείχη του φτάνουν σε ύψος μέχρι τα 7 μέτρα και σε πλάτος μέχρι τα 2. Αξίζει, επίσης, να επισκεφτείτε το βυζαντινό εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου που χρίστηκε τον 13ο αιώνα με εξαίρετες και σπάνιες βυζαντινές αγιογραφίες. Γνωστή είναι και η Εκκλησία της Παναγιάς στο κάστρο που αποτελεί κτίσμα του και 11ου με 12ο αιώνα.