Η ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με την ηπειρωτική χώρα με δύο υποβρύχια καλώδια ,σε συνδυασμό με την διασύνδεση της Κρήτης με την Κύπρο, αναδεικνύεται ως διασύνδεση κλειδί για τις ενεργειακές εξελίξεις στον άξονα Κύπρος – Ελλάδα – Ιταλία. Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει μελέτη του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής  Ευρώπης για λογαριασμό της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, με θέμα «Στρατηγική Μελέτη Ηλεκτρικών Διασυνδέσεων στην ΝΑ Ευρώπη και ο Κρίσιμος Ρόλος της Ελλάδας» και με συντάκτες τους Βίκτωρα Λεμπέση, Νίκο Σοφιανό, Κωστή Σταμπολή και Γιάννη Χατζηβασιλειάδη, η οποία ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο.

Οπως επισημαίνεται, στην μελέτη, η διασύνδεση της Κρήτης πρέπει να αντιμετωπισθεί ως τμήμα του εθνικού συστήματος, αλλά και ως τμήμα του Ευρωπαϊκού διασυνδεδεμένου συστήματος που θα περιλαμβάνει την Ανατολική Μεσόγειο την Κύπρο και το Ισραήλ.

Σε ότι αφορά στην Ελλάδα η μελέτη αναφέρει πως «η διασύνδεση της Κρήτης με το εθνικό σύστημα θα οδηγήσει στην πλήρη κατάργηση των σταθμών παραγωγής με πετρέλαιο και θα συμβάλλει στην μεγαλύτερη εκμετάλλευση και διείσδυση των ΑΠΕ στο σύστημα της Κρήτης. Αυτό θα έχει μεγάλο περιβαλλοντικό και οικονομικό όφελος λαμβάνοντας υπόψη ότι από
τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (ΥΚΩ) για τα νησιά που ανέρχονται σε 700 εκατ. € ετησίως με αυξανόμενες τάσεις, το ήμισυ αυτού του ποσού (350 εκατ. €) αφορά στο σύστημα της Κρήτης

Σύμφωνα με την μελέτη το κόστος της διασύνδεσης της Κρήτης που υπολογίζεται σε 1-1,2 δισ. ευρώ, μπορεί άνετα να καλυφθεί σε 4 χρόνια, από τα τέλη για Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας που καταβάλλει το σύνολο των καταναλωτών της χώρας.

Στη μελέτη εξετάζεται ο ρόλος των ηλεκτρικών διασυνδέσεων στη ΝΑ Μεσόγειο και ο ρόλος του σχεδιαζόμενου υποβρύχιου καλωδίου EuroAsia Interconnector το οποίο μελετάται να διασυνδέσει το Ισραήλ με την Κύπρο και στη συνέχεια την Κύπρο με την Κρήτη (συνολικό μήκος περίπου 900 χιλιόμετρα).

Με τη διασύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων των δύο κρατών, που σήμερα τα συστήματά τους λειτουργούν ως νησίδες, δηλαδή χωρίς άλλες διασυνοριακές ή μη συνδέσεις και την ενίσχυση της διασύνδεσης της Ελλάδας με Ιταλία θα επιτευχθεί αφ' ενός η αναβάθμιση της ενεργειακής τους ασφάλειας και αφ' ετέρου, η διοχέτευση στα Ευρωπαϊκά δίκτυα με τη μορφή ηλεκτρικής ενέργειας μεγάλου μέρους της παραγωγής φυσικού αερίου από τις ΑΟΖ των δύο χωρών, το οποίο θα τροφοδοτεί μονάδες ηλεκτροπαραγωγής.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η διασύνδεση της Κύπρου και του Ισραήλ με το εθνικό σύστημα της Ελλάδος μέσω Κρήτης (“EuroAsia Interconnector”) με καλώδιο ισχύος 2.000 μεγαβάτ, αποτελεί έργο στο στάδιο του ‘concept’, ενώ έχει ξεκινήσει ο βασικός σχεδιασμός του. Επίσης η Κυπριακή κυβέρνηση υπέβαλε αίτημα στην ΕΕ για αναγνώριση του EuroAsia Interconnector ως διασυνοριακού έργου κοινών συμφερόντων, ώστε να χρηματοδοτηθεί από κοινοτικούς πόρους.

Όπως επισημαίνεται στην μελέτη του ΙΕΝΕ "τα νέα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο δημιουργούν μια νέα κατάσταση στην ενέργεια, οπότε για την μελέτη διασύνδεσης της Κρήτης με το
εθνικό σύστημα πρέπει να συνεκτιμηθούν οι προοπτικές διασύνδεσης της Κύπρου και του Ισραήλ με την Κρήτη. Αυτή η διασύνδεση τελικά θα αποτελέσει και την ηλεκτρική διασύνδεση της Ευρώπης με την Ασία (Eurasia Interconnector). Παράλληλα όμως προκύπτει η ανάγκη ενίσχυσης των διασυνδέσεων του εθνικού συστήματος της χώρας προς δυσμάς με την Ιταλία."

Η σημερινή κατάσταση στην Κρήτη

Να σημειωθεί πως σήμερα το σύστημα ηλεκτροπαραγωγής της Κρήτης που αναπτύχθηκε και λειτουργεί απο την ΔΕΗ, αποτελείται απο θερμικές μονάδες με καύσιμο πετρέλαιο ντίζελ και μαζούτ.

Όπως αναφέρεται στην μελέτη, στον ΑΗΣ Λινοπεραμάτων είναι εγκατεστημένες 15 μονάδες συνολικής ισχύος 265MW. Στα Χανιά 6 μονάδες συνολικής ισχύος 348MW. Στον Αθερινόλακκο
λειτουργούν 4  μονάδες  με συνολική ισχύ 200MW. Προβλέπεται αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος με την εγκατάσταση δύο νέων μονάδων με μηχανές diesel στον Αθερινόλακκο συνολικής ισχύος 100MW. Μελλοντικά η αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος προβλέπεται να γίνει με μονάδες συνδυασμένου κύκλου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), οι οποίες θα
αντικαταστήσουν τις υπάρχουσες παλαιές μονάδες πετρελαίου με χαμηλούς βαθμούς απόδοσης, εφόσον αποφασισθεί τελικά να γίνει τερματικός σταθμός LNG στην Κορακιά (δυτικότερα των Λινοπεραμάτων).
Η εγκατεστημένη ισχύς των ΑΠΕ σε λειτουργία στο σύστημα της Κρήτης είναι 174MW για τα Αιολικά και 70MW για τα φωτοβολταϊκά (τέλος Αυγούστου 2012) ενώ η συμμετοχή των ΑΠΕ σε ετήσια βάση είναι 23,1%, που είναι η μεγαλύτερη διείσδυση ΑΠΕ από όλα τα νησιά.

Η ετήσια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας το 2010 στην Κρήτη ήταν 3.014GWh και η αιχμή 638MW με τάσεις περαιτέρω αύξησης της ζήτησης και της αιχμής στα επόμενα χρόνια.
Η πρόβλεψη ζήτησης για το 2020 είναι 4.000GWh και αιχμής 800MW με ελάχιστο φορτίο τα 200MW.

Δείτε ολόκληρη την μελέτη στο www.iene.gr