Η τελευταία δημόσια εμφάνιση ενώπιον… λαού στην επαρχία Αμαρίου, πραγματοποιήθηκε την Καθαρή Δευτέρα δυο χρόνια πριν στο Γερακάρι, το χωριό που κάηκε και μαρτύρησε με τις δεκάδες εκτελέσεις το 1944. Τότε, η Παγώνα Κατσούγκρη με τη βροντερή φωνή ηλικίας 95 χρόνων, για τις ανάγκες των γιορταστικών εθίμων της Αποκριάς ντύθηκε με κανονικό νυφικό και ακολούθησε σαν… νύφη από το οικογενειακό της σπίτι, πίσω από την εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπους, τους εκατοντάδες γαμηλιώτες που έσπευσαν με μουσικά όργανα και το γαμοκούλουρο στη σημαία, για να την παραλάβουν…

Ήταν η αναβίωση του παραδοσιακού γάμου της Κρήτης και το πρόσωπο δεν επιλέχτηκε τυχαία! Φυσικά, ούτε γαμπρός υπήρξε ούτε πήγε στην εκκλησία για τη στέψη, απλά «το απαιτούσαν οι μέρες». Ανέβηκε, λοιπόν, μέσα σε ένα πανδαιμόνιο πειραγμάτων και σε κλίμα άκρατης ευθυμίας, πάνω στην καρότσα του… αγροτοκτηνοτροφικού φορτηγού με το νυφικό της πέπλο και την κορώνα της… βασίλισσας στα μαλλιά, κάθισε στην… αυτοκρατορική πολυθρόνα και ξεκίνησαν για το οδοιπορικό γέλιου της αποκριάς , πρώτα στο χωριό της και συνέχεια σε άλλα της επαρχίας.

Με την υπέργηρη… νυφούλα στην καρότσα, το Μανώλη Μπολιουδάκη στο μαντολίνο και τους αυτόκλητους γαμηλιώτες, γύρισαν τα σπίτια στις γειτονιές στο Γερακάρι και περνώντας από κοντινούς οικισμούς κατέληξαν στη Σχολή Ασωμάτων, προβάλλοντας χάριν των ημερών τη μεγάλη έκπληξη. Όταν γύρισαν από την αποστολή τους, η Παγώνα συνδιασκέδασε στην πλατεία με τους συγχωριανούς της, «χόρεψε πεντοζάλη και σούστα» και υποχρεώθηκε «και στο χανιώτη» όταν έσυραν μαζί της «το χορό της νύφης» πολλοί συντοπίτες …

Φυσικά, όλες τις ώρες του γιορταστικού οδοιπορικού, όλοι τραγουδούσαν το γνωστό «Πρόβαλε μάνα του γαμπρού και πεθερά τση νύφης», μαντινάδες με το… κιλό και στο τέλος είπαν και… μοιρολόγια Εκεί τους είχε βγάλει! Από τις 10 το πρωί εκείνη τη μέρα μέχρι τις 10 τη νύχτα που διήρκεσε η παράσταση, «χορτασμένη» η Παγώνα με… κούραση, φτάνοντας στο σπίτι της απευθύνθηκε στη νύφη της: «Πελαγία κάνε μου ένα καφέ». Ήπιε τον καφέ, έπεσε κατάκοπη και κοιμήθηκε.



«ΑΦΗΝΩ ΤΑ…ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΜΟΥ»

Η Παγώνα Κατσούγκρη στα 97 της χρόνια

Φέτος, που πρόσθεσε άλλα δυο χρόνια στη ζωή της και έγινε 97 χρονών, η πασίγνωστη γερόντισσα παρά τις επίμονες πιέσεις που δέχτηκε από πολλούς να μεταμφιεστεί αρνήθηκε. Αρκετά χρόνια είχε τις αντοχές και τη διάθεση και έβγαζε, έστω και προσωρινά, τους ανθρώπους από την καθημερινότητα με τα προβλήματά τους! Το ξεκαθάρισε στο MadeinCreta: «Εδά δε μπορώ να ντύνομαι. Μου είπαν οι χωριανοί: «Έλα μωρή Παγώνα να ντυθείς, να διασκεδάσεις και οφέτος το χωριό!» κι εγώ των είπα πως πολυμεγάλωσα και ευχαρίστως αφήνω τα δικαιώματά μου να ντύνουνται αυτοί. Εδά έχω γεράματα, είμαι 97 χρονών και, ευτυχώς, έχω καλά κοπέλια και με περιποιούνται…»

Γι'αυτή την τελευταία μεταμφίεση της σε νύφη στα 95 της χρόνια και ξεσήκωσε τους πάντες, είπε: «Την άλλη χρονέ με ντύσανε στο σπίτι νύφη, με βάλανε στην καρότσα του φορτηγού σε μια πολυθρόνα και γυρίζαμε και φτάξαμε μέχρι τσι Ασωμάτους. Γελούσανε οι χωριανοί κι οι ανθρώποι στα χωριά και μου φωνάζανε: «Μπράβο μωρή Παγώνα κι έκαμες το χωριό και γέλασε!» Στην πλατεία ανοίξαμε τη Μεγάλη Σαρακοστή και μου ‘λεγε ο Σκουζογιάννης: «Εσύ ‘σαι μωρή Παγώνα για να ζεις στον κόσμο με τη καλή σου καρδιά και τα αστεία σου»…»

Η Παγώνα Κατσούγκρη, από το γένος Κουκλινού από τις Ελένες, είναι εκ… φύσεως μια γυναίκα που σκορπούσε ένα πρωτότυπο χιούμορ και μάλιστα σε… αφθονία! Μικρή στο χωριό της και αργότερα με οικογένεια στο Γερακάρι, πάντα πρωτοστατούσε σε εκδηλώσεις χαράς, αφήνοντας στη μπάντα τα όποια προβλήματα, μεταδίδοντας τη διάθεσή της και σε άλλους συγχωριανούς.

«Καλιά ήτανε τα παλιά χρόνια», διαπιστώνει σήμερα. «Ο κόσμος εντύνουνταν και διασκέδαζε. Εδά έχουνε τσι ταβέρνες και την κακία μόνο. Ε, τα παντέρμα χρόνια πως τα αναζητώ, να ‘χε γιαέρνανε ετσά σόι! Αλλά εμένα εμπίτισενε η βασιλεία μου…»

Όλη της η ζωή κινήθηκε μέσα σ’ αυτά τα συναισθήματα τις ημέρες της Αποκριάς, αλλά… «Ήθελα να διασκεδάζω το χωριό και να γελούνε και να μου λένε «Μπράβο μωρή Παγώνα». Αν εμπόρουνε, θελά ντυθώ κι οφέτος, αλλά δεν με πιάνει…» είπε χωρίς να χάνει το κέφι της. Και φέτος, η απουσία της θα είναι εμφανής! Όμως, πλέον, οι βιολογικές της δυνάμεις αποφασίζουν και της απαγόρευσαν τη συμμετοχή…


madeincreta.gr