Το χτύπημα του εγκέλαδου με τα 6 ρίχτερ το περασμένο Σάββατο στην Κρήτη (δείτε εδώ) προκάλεσε τσουνάμι και το φαινόμενο καταγράφηκε για πρώτη φορά επιστημονικά στην Ελλάδα μέσω του παλιρροιογράφου που έχει εγκατασταθεί από το Εθνικό Αστεροσκοπείο στην Γαύδο.

Ο Παλιρροιογράφος είναι ένα αυτογραφικό παλιρροιομετρικό όργανο όπου καταγράφεται σε συνεχή καμπύλη η μεταβολή του ύψους της επιφάνειας της θάλασσας που προέρχεται από παλίρροια.

Ο Παλιρροιογράφος είναι ένα αυτογραφικό παλιρροιομετρικό όργανο όπου καταγράφεται σε συνεχή καμπύλη η μεταβολή του ύψους της επιφάνειας της θάλασσας που προέρχεται από παλίρροια.

Αυτό αποκάλυψε μιλώντας στο Έθνος ο καθηγητής-ερευνητής, πρόεδρος του ΕΛΚΕΘΕ Κώστας Συνολάκης. Το τσουνάμι που είχε 'φούσκωμα' 3 περίπου εκατοστά έγινε αντιληπτό από λουόμενους και απλώθηκε σε ολόκληρο το νότιο παραλιακό μέτωπο της Κρήτης. Ωστόσο το μικρό τσουνάμι που προκλήθηκε από το σεισμό 6 Ρίχτερ 77 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Τυμπακίου στις 7:11 το απόγευμα του Σαββάτου, προκάλεσε την εύλογη ανησυχία αλλά παράλληλα αναδεικνύει, τα πολλά προβλήματα και τις ελλείψεις στις τεχνικές υποδομές στον τομέα προειδοποίησης φυσικών καταστροφών.

Μάλιστα ο κ. Συνολάκης ανέφερε ότι η Κρήτη που βρίσκεται σε μια ευαίσθητη σεισμογενή περιοχή διαθέτει μόνο δύο παλιρροιογράφους στην Γαύδο και στην Κίσσαμο των Χανίων ενώ για την πλήρη κάλυψη της απαιτούνται συνολικά 8 παλιρροιογράφοι και ανάλογες εγκαταστάσεις σε Ηράκλειο, Ρέθυμνο, Σητεία, Ιεράπετερα, Γαιδουρονήσι, Τυμπάκι, Σφακιά.

Το τσουνάμι του περασμένου Σαββάτου όπως ανέφερε ο κ. Συνολάκης ήταν η πρώτη στην Ελλάδα επίσημη επιστημονική καταγραφή γεγονός που συμπεραίνουμε ότι «τέτοιοι σεισμοί που γίνονται στο Ελληνικό Σεισμικό Τόξο δημιουργούν τσουνάμι και πρέπει να είμαστε προσεκτικοί εάν ένας σεισμός διαρκέσει πάνω από μισό λεπτό είναι ένδειξη ότι θα ακολουθήσει τσουνάμι». Ο ίδιος επισήμανε ότι την 1η Ιουνίου 2009 υπήρξε σεισμός 6 ρίχτερ με τσουνάμι, που έγινε αντιληπτό από πολίτες καθώς η θάλασσα τραβήχτηκε και απλώθηκε, αλλά δεν υπήρχαν τότε στην Κρήτη οι παλιρροιογράφοι για να καταγραφεί επιστημονικά.


Παράλληλα ανέφερε ότι, ένας σεισμός μεγαλύτερος των 6 ρίχτερ σίγουρα θα προκαλέσει μεγαλύτερο τσουνάμι, τονίζοντας ότι ο καταστροφικός σεισμός που έγινε κοντά στην Γαύδο το 365 μ.Χ. ήταν μεγέθους 8,7 βαθμών το οποίο προκάλεσε μεγάλο τσουνάμι που κατέστρεψε την Αλεξάνδρεια με επιπτώσεις στην Μεσόγειο.

Το γράφημα του πρόσφατου τσουνάμι στα νότια της Κρήτης

Το γράφημα του πρόσφατου τσουνάμι στα νότια της Κρήτης

«Το τσουνάμι του Σαββάτου καταγράφηκε από τον παλιρροιογράφο που έχουμε εγκατεστημένο στην Γαύδο, ενώ άλλος ένας λειτουργεί στο Καστέλλι Κισσάμου. Και οι δυο είχαν εγκατασταθεί από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών πριν απο δυο χρόνια. Η Κρήτη που βρίσκεται σχεδόν στο κέντρο της Μεσογειακής λεκάνης, και λόγω μεγέθους, είναι 'εκτεθειμένη' ειδικά στη νότια πλευρά όπου βρίσκεται το λεγόμενο Ελληνικό Σεισμικό Τόξο» τόνισε ο κ. Συνολάκης, προσθέτοντας, ότι είναι ανάγκη να συνεργαστεί το Πολυτεχνείο Κρήτης με το Εθνικό Αστεροσκοπείο ώστε να αναδιαρθρωθούν οι προτάσεις για τις εθνικές υποδομές και να υπάρξει πλήρη κάλυψη της Κρήτης για την προειδοποίηση φυσικών καταστροφών.

H μοναδικότητα, πρόσθεσε, «της γεωλογικής θέσης της Kρήτης είναι σημαντική και μπορεί να αποτελέσει την αιτία προσέλκυσης ερευνητικού ενδιαφέροντος στη NΑ Mεσόγειο. Eίναι επίσης η περιοχή που βρίσκεται στο μέτωπο σύγκρουσης της αφρικανικής με την ευρασιατική πλάκα, και είναι φυσιολογικό να υπάρχει πρόσθετη ανησυχία».

Ο κ. Συνολάκης τονίζει ότι το κόστος του κάθε παλιρροιογράφου μαζί με την εγκατάσταση του στην θαλάσσια περιοχή κυμαίνεται από 4 έως 5 χιλιάδες ευρώ. Ωστόσο τα χρήματα αυτά δεν υπάρχουν προκειμένου να 'θωρακιστεί' πλήρως η Κρήτη-σε επίπεδο προειδοποίησης- από το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός μεγαλύτερου … τσουνάμι και τις συνέπειες του.

Τι είναι ο Παλιρροιογράφος
Ο Παλιρροιογράφος είναι ένα αυτογραφικό παλιρροιομετρικό όργανο όπου καταγράφεται σε συνεχή καμπύλη η μεταβολή του ύψους της επιφάνειας της θάλασσας που προέρχεται από παλίρροια.

Το όργανο αυτό αποτελείται από ένα κύλινδρο (τύμπανο) που περιστρέφεται με ωρολογιακό μηχανισμό και ο οποίος φέρει χάρτινη ταινία στην οποία και σημειώνεται αυτόματα από μια γραφίδα οι μεταβολές τους ύψους της επιφάνειας της θάλασσας. Για το σκοπό αυτό τοποθετείται μόνιμα πάνω από ειδικό φρεάτιο κρηπιδώματος εντός του οποίου κινείται ελεύθερα πλωτήρας που συνδέεται με σύστημα τροχαλιών με την ακίδα του οργάνου αυτού. Στο φρεάτιο η επιφάνεια της θάλασσας είναι η ίδια κάθε φορά με εκείνη εκτός αυτού σε όλα τα στάδια της παλίρροιας. Επιλέγεται το φρεάτιο για προφύλαξη από άλλους παράγοντες όπως ο άνεμος, ο κυματισμός, τα απόνερα διερχόμενου σκάφους κ.λπ.


ethnos.gr/ Μανώλης Κοκολάκης