Το Facebook, το Twitter και άλλα δίκτυα του Ιντερνετ διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στις αραβικές χώρες, αλλά τα ίδια μέσα είναι πιθανόν να χρησιμοποιηθούν επίσης από απειλούμενες ηγεσίες για να εδραιώσουν την εξουσία τους, προειδοποιεί η Διεθνής Αμνηστία στην ετήσια έκθεσή της που δόθηκε στη δημοσιότητα την Πέμπτη.

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαδραμάτισαν πολύ σημαντικό ρόλο επιτρέποντας στον πληθυσμό να συσπειρωθεί», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδέσεων ο γενικός γραμματέας της οργάνωσης Σαλίλ Σέτι.

«Αλλά πρέπει επίσης να λάβουμε υπ΄όψιν ότι αυτό δίνει στις κυβερνήσεις την ευκαιρία να καταπιέσουν τον πληθυσμό», επισημαίνει με την ευκαιρία της δημοσίευσης της ετήσιας έκθεση για την Κατάσταση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στον Κόσμο της Διεθνούς Αμνηστίας, η οποία γιορτάζει φέτος το πεντηκοστό έτος της.

«Οι κυβερνήσεις αγωνίζονται για να αναλάβουν την πρωτοβουλία ή για να χρησιμοποιήσουν αυτή την τεχνολογία εναντίον των ακτιβιστών», προειδοποιεί η έκθεση. Η αραβική άνοιξη, που ξεκίνησε με την εξέγερση στην Τυνησία στις αρχές του έτους, προκάλεσε την πτώση του τυνήσιου προέδρου Ζιν Ελ Αμπίντιν Μπεν Αλι, στη συνέχεια του αιγύπτιου προέδρου Χόσνι Μουμπάρακ. Αλλά σε χώρες όπως η Λιβύη και η Συρία, οι εξεγέρσεις συνεχίζονται χωρίς να έχουν προκαλέσει την πτώση των καθεστώτων.

«Οι δυνάμεις της καταστολής εξαπέλυσαν σοβαρή αντεπίθεση», τονίζει ο Σάλιλ Σέτι. Στη Λιβύη, το καθεστώς του συνταγματάρχη Καντάφι «χρησιμοποίησε με συστηματικό τρόπο το Ιντερνετ και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να ελέγξει τον πληθυσμό».

Οι διαδικτυακές πύλες και οι εταιρείες κινητής τηλεφωνίας μπορούν να γίνουν συνεργοί καταπιεστικών καθεστώτων, κατασκοπεύοντας τις δραστηριότητες των ακτιβιστών ή αποκλείοντας την πρόσβαση στο Ιντερνετ, προειδοποιεί η οργάνωση.

Τον Φεβρουάριο, η βρετανική Vodafone δήλωσε ότι διαμαρτυρήθηκε στις αιγυπτιακές αρχές για το ότι υποχρεώθηκε να μεταδώσει στους πελάτες της στην Αίγυπτο μηνύματα υπέρ του προέδρου Μουμπάρακ, χωρίς αυτά να αποδίδονται σαφώς στην αιγυπτιακή κυβέρνηση.

«Πρέπει να αποφεύγουν να μεταβάλλονται σε πιόνια ή σε συνεργούς των κατασταλτικών κυβερνήσεων που θέλουν να καταπνίξουν τη φωνή της κοινής γνώμης και να κατασκοπεύσουν τον πληθυσμό», προειδοποιεί η Διεθνής Αμνηστία.

Στην Αίγυπτο, το καθεστώς είχε αποκλείσει επανειλημμένως την πρόσβαση στο Ιντερνετ και στις υπηρεσίες της κινητής τηλεφωνίας, αλλά αυτό δεν εμπόδισε τους αντικαθεστωτικούς να οργανώσουν συγκεντρώσεις για την ανατροπή του καθεστώτος Μουμπάρακ.

Αποδεικνύοντας τον κυρίαρχο ρόλο του Ιντερνετ, οι κυβερνοακτιβιστές αντικατέστησαν κάποιες φορές τους μαχητές των οδοφραγμάτων στο πάνθεον των ηρώων της εξέγερσης, όπως ο Ουάελ Γόνιμ, στέλεχος της Google που έγινε σύμβολο της αιγυπτιακής εξέγερσης, ανοίγοντας στο Facebook σελίδα που συσπείρωσε εκατοντάδες χιλιάδες αντικαθεστωτικούς. Ο νεαρός πέρασε 12 ημέρες κρατούμενος στα χέρια των αιγυπτιακών υπηρεσιών ασφαλείας.

Στην Κίνα η ηγεσία, που φοβάται πιθανή μετάδοση της "αραβικής άνοιξης", έχει ενισχύσει τον ήδη αυστηρό έλεγχο επί του Ιντερνετ. «Στην προσπάθειά της να προλάβει μία εξέγερση ανάλογη αυτών της Μέσης Ανατολής, η κυβέρνηση ενισχύει την καταστολή των ακτιβιστών», προειδοποιεί η Διεθνής Αμνηστία. Περισσότεροι από εκατό άνθρωποι, με ενεργή παρουσία στο Ιντερνετ που προέτρεπαν τον πληθυσμό να εξεγερθεί, έχουν εξαφανισθεί από τον Φεβρουάριο στην Κίνα.

Η μάχη για τον έλεγχο των δικτύων του κυβερνοχώρου «είναι αβέβαιη», προειδοποιεί η Διεθνής Αμνηστία . «Ποια θα είναι η έκβασή του; Δεν το γνωρίζουμε ακόμη».