Ιστορικός τόπος ανακηρύχθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού, ο χώρος στον οποίο υπάρχουν τα ερείπια του Πύργου της Μαλάξας στον Δήμο Χανίων.

Πρόκειται για μια απόφαση που αναδυκνείει την ιστορική μνήμη σε έναν τόπο στον οποίο «γράφτηκαν» ορισμένες από τις πλέον σημαντικές σελίδες των αγώνων των Κρητικών για ελευθερία και την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα.

Στην απόφαση του ΥΠ.ΠΟ. αναφέρονται τα εξής:

«Σας ανακοινώνουμε ότι με τη συνημμένη Υπουργική Απόφαση ΥΠ.ΠΟ.Α./ΓΔΑΜΤΕ/Δ.Ν.Σ.Α.Κ./226056/31233/1867/26-03-2014, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 110/Α.Α.Π./9-04-2014, χαρακτηρίστηκε ως ιστορικός τόπος, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. δ και 16 του Ν. 3028/2002, ο χώρος που περιέχει τα ερείπια του Πύργου της
Μαλάξας, στο Δ.Δ. Μαλάξας, του Δήμου Χανίων, Περιφερειακής Ενότητας Χανίων, Περιφέρειας Κρήτης, ιδιοκτησίας Δήμου Χανίων, σύμφωνα με το συνημμένο τοπογραφικό διάγραμμα με τα στοιχεία ΑΒΓΔΕΖΗΘΙΚΛΜΝΞΟΠΟΣΤΥΦΧΨΩΑ1Β1Α.

Κατόπιν αυτού, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, απαγορεύεται οποιαδήποτε επέμβαση επί του ανωτέρω τόπου (ανέγερση κτισμάτων, αποκατάσταση ή κατεδάφιση ερειπωμένων κτισμάτων), χωρίς προηγουμένως να ζητηθεί η έγκριση του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού δια των αρμοδίων Υπηρεσιών του (Δ/νση Νεώτερης & Σύγχρονης Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς, Ερμού 17, Τ.Κ. 101 86 Αθήνα, τηλ. 210-3312027, Δ/νση Αναστήλωσης Νεώτερων και Σύγχρονων Μνημείων, Ερμού 17, τηλ. 210- 3228333 και την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κρήτης οδός Λ. Δικαιοσύνης 57, 71 201 Ηράκλειο τηλ. 2810 242 627 – 2810346 166)»

Ο Πύργος της Μαλάξας


Στον Κρητικό Πόλεμο, στην Επανάσταση του Δασκαλογιάννη και καθόλη τη διάρκεια του ξεσηκωμού για την ελευθερία από την Τουρκική κατοχή και την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, στη Μαλάξα έγιναν πολλές ισχυρές μάχες.

Οι επαναστάτες κάθε φορά καταλάμβαναν τα υψώματα για να ελέγχουν την περιοχή. Οι Τούρκοι όμως κατόρθωσαν να εκδιώξουν τους επαναστάτες και να εδραιώσουν την θέση τους, κτίζοντας έναν ισχυρό πύργο με φρουρά.

Ο πύργος αυτός λειτούργησε ως το 1897, όταν οι επαναστάτες απο ολοκληρο το νομό Χανίων, τον πολιόρκησαν και ανάγκασαν την φρουρά να παραδοθεί. 

Συγκεκριμένα στις 13/3 του 1897 με τη βοήθεια τριών ορειβατικών κανονιών που είχε φέρει ο ελληνικός στρατός του Τιμολέοντα Βάσσου, οι επαναστάτες κυρίευσαν τον τουρκικό πύργο.

Μάλιστα, σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα, ο διοικητής του επεχείρησε να διαφύγει ντυμένος ως χωρικός, αφήνοντας την στολή του μέσα στον πύργο, την οποία βρήκε ο Μανούσος Βορεινάκης από το Γαβαλοχώρι, που την πήρε στο χωριό και σήμερα βρίσκεται στο μουσείο Γαβαλοχωρίου.

Στην συνέχεια τα πλοία των τότε «Μεγάλων Δυνάμεων» που ναυλοχούσαν στην Σούδα βομβάρδισαν , εκτός από το «Επαναστατικό Στρατόπεδο» των Κρητικών στο Ακρωτήρι και τον πύργο της Μαλάξας.

Σήμερα, τα ερείπια του πύργου σώζονται σε άθλια κατάσταση, αλλά η ανακήρυξη της περιοχής ως Ιστορικού Τόπου θα βοηθήσει στην διατήρηση και προστασία της ιστορικής μνήμης.