Oι πολυτελείς εξοχικές κατοικίες ειδικά στα νησιά αυξήθηκαν υπέρμετρα σε αριθμό κατά τη διάρκεια του ανοδικού κύκλου της κτηματαγοράς μέχρι το 2008, ο οποίος χρηματοδοτήθηκε κυρίως με τραπεζικά δάνεια. Συγκεκριμένα την περίοδο 2000-2007 οι τιμές κατοικιών εμφάνισαν σωρευτική αύξηση 90% (με ονομαστική αύξηση του εγχώριου Α.Ε.Π 71%) δείχνοντας χαρακτηριστικά υπερ-τίμησης. Μετά από έξι χρόνια ύφεσης, φέτος ακόμα και πολυτελείς κατοικίες πωλούνται σε χαμηλές τιμές.

Οι αιτίες πτώσης τιμών πώλησης είναι η αύξηση του αριθμού των πωλητών ( οι Ελληνες που διατηρούν περισσότερα του ενός εξοχικά σπίτια μειώνονται), η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος των Ελλήνων , το αυξημένο κόστος διατήρησης ( «χαράτσι» ΔΕΗ, φόροι για ενοίκια, ΦΑΠ) και η γενικότερη πτώση της ζήτησης της αγοράς ακινήτων.

Οι φόβοι για τη φορολογία στο μέλλον και τη γενικότερη αστάθεια του νομοθετικού πλαισίου επίσης μειώνει τις προσφορές για υψηλής αξίας περιουσιακά στοιχεία, αλλά οι πωλητές είναι συχνά έτοιμοι να διαπραγματευτούν, υποστηρίζει ο Παναγιώτης Φαρμάκης (Sotheby's International Realty).

Ακόμη η νέα φορολόγηση των μεταβιβάσεων ακινήτων το 2014 είναι πιθανό να περιορίσει τη συνολική ετήσια δαπάνη για τους ιδιοκτήτες δεύτερης κατοικίας, λόγω μείωσης του φόρου μεταβίβασης στο 3%.
Το πολιτικό ρίσκο παραμένει ακόμα υψηλο, όμως για τολμηρούς επενδυτές η Ελλάδα προσφέρει ευκαιρίες αγοράς σε εξοχικές κατοικίες και προνομιακά οικόπεδα, που εμφανίζονται μια φορά σε μια γενεά, με αριθμό ρεκόρ σε υψηλής αξίας περιουσιακά στοιχεία να πωλούνται, υποστηρίζει η Κατερίνα Σαμαροπούλου (Samaropoulou Associates εταιρεία real estate).

«Οι τιμές έχουν πέσει περίπου στο μισό από το 2008. Μπορείς να βρεις εξαιρετικής ποιότητας παραθεριστικές κατοικίες σε τιμές ανάλογες της Ισπανίας και της Τουρκίας, ενώ προηγουμένως ήταν έως και 40% υψηλότερες, δεδομένου ότι υπήρχαν λίγες διαθέσιμες».
Επιπλέον ενθαρρυντικό για τους πωλητές είναι το γεγονός ότι αναμένεται για το 2014 νέο ρεκόρ στις αφίξεις τουριστών. «Δυο καλές καλοκαιρινές σεζόν μπορεί να είναι ο καταλύτης που θα οδηγήσει τους ενοικιαστές βίλας να πάρουν την απόφαση να αγοράσουν», σημειώνει η κ. Σαμαροπούλου.

Οι θετικές προσδοκίες διαφαίνονται δεδομένου ότι αυξάνεται η ζήτηση από το εξωτερικό για αγορές τουριστικών ακινήτων και εξοχικών κατοικιών, καθώς η εισροή ξένων κεφαλαίων για αγορά ακινήτων ανήλθε σε € 168 εκατ. το 2013 έναντι € 113 εκατ. το 2012. Πολύ μεγαλύτερη εισροή κεφαλαίων αναμένεται το 2014.

Ο ρυθμός πτώσης των τιμών κατοικιών αναμένεται να επιβραδυνθεί σημαντικά το 2014, ενώ ουσιαστική σταθεροποίηση στα πολύ χαμηλά επίπεδα, που έχουν διαμορφωθεί προβλέπεται από το 2015, δεδομένου ότι το 2014 μάλλον θα σημειωθεί αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας και μείωση των αντικινήτρων στις επενδύσεις σε οικιστικά ακίνητα.

Μιχάλης Σταθοπουλος
Ηλεκτρονικός Μηχανικός – Μ.Β.Α

*Πηγές: Financial Times / Kerin Hope, Alpha Bank: Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων 22/5/14