Μία στοίβα εγγράφων τα οποία ανέφεραν όλες τις λεπτομέρειες από τις ανακρίσεις στις οποίες υποβλήθηκε ο Ρήγας Βελεστινλής ανακάλυψε ο Θεοφάνης Πάμπας, ο οποίος πραγματοποιεί εκτεταμένες ιστορικές έρευνες.

Ο κ. Πάμπας, που κατάγεται από την Κοζάνη, ζει μόνιμα στη Βιέννη και ερευνά την ιστορία της Δ. Μακεδονίας, των Βαλκανίων και της Ευρώπης, βρήκε τα εν λόγω έγγραφα, τα οποία είχαν εντοπιστεί το 1878 σε διάδρομο του ανακτόρου Χόφμπουργκ, δίπλα στους ιδιωτικούς χώρους του ιδρυτή της αυστριακής αυτοκρατορίας Φραγκίσκου του Β΄ (1972-1835).

Τα έγγραφα αναφέρουν τις ανακρίσεις στις οποίες υποβλήθηκε ο Βελεστινλής μαζί με τους επτά συντρόφους του, λίγο μετά τη σύλληψή του το 1797 στην Τεργέστη και λίγο νωρίτερα από τα βασανιστήρια στα οποία υποβλήθηκε το 1798, στο Βελιγράδι.

Είναι, άλλωστε, γνωστό ότι συνεργάτες του Ρήγα στη Βιέννη ήταν πολλοί Έλληνες έμποροι ή σπουδαστές αλλά και οι αδελφοί Πούλιου, τυπογράφοι από τη Σιάτιστα, που τύπωσαν τον Θούριο και τη Χάρτα.

Το σύνολο του αρχείου που μελέτησε ο Θεοφάνης Πάμπας αποτελούνταν από 172 δέσμες, κουτιά, στοίβες και τόμους και κατά διαταγή του αυτοκράτορα έπρεπε να παραδοθούν στο κρατικό αρχείο και να διαφυλαχτούν εκεί ανέγγιχτα. Όταν το 1919 ανοίχτηκε το συγκεκριμένο αρχείο, βρέθηκαν πολυάριθμα έγγραφα που αφορούσαν τους λεγόμενους Ιακωβίτες (επαναστάτες).

«Ψάχνοντας να συγκεντρώσω στοιχεία για τους Έλληνες που δραστηριοποιούνταν στην περιοχή, ιδιαίτερα εκείνους του κύκλου του Ρήγα Βελεστινλή, βρήκα σε ένα κιβώτιο των «απόρρητων εγγράφων» τα έγγραφα του μεγάλου Ούγγρου επαναστάτη Μαρτίνοβιτς και του Ρήγα Βελεστινλή» δήλωσε ο κ. Πάμπας, ο οποίος την περασμένη εβδομάδα παρέδωσε αντίγραφα των στοιχείων αυτών στον δήμαρχο Κοζάνης, Λάζαρο Μαλούτα.

Μια δεύτερη σειρά των ίδιων ανακριτικών εγγράφων για το Ρήγα Βελεστινλή και τους συντρόφους του από το αρχείο της αστυνομίας που φυλασσόταν στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, κάηκε το 1927 κατά τη διάρκεια πολιτικών ταραχών. Αυτή η πυρκαγιά στο υπουργείο Δικαιοσύνης της Αυστρίας αποτέλεσε και τη μεγαλύτερη καταστροφή αρχειακού υλικού που συνέβη ποτέ στη χώρα.

Ο Δήμαρχος Κοζάνης αφού ευχαρίστησε τον Κοζανίτη ερευνητή για τα αντίγραφο των ανακριτικών εγγράφων που προσέφερε στο Δήμο, τόνισε την πολύτιμη συνεισφορά και το έργο του κ. Πάμπα στην έρευνα και την διάσωση των ιστορικών στοιχείων και ντοκουμέντων που αφορούν στην Κοζάνη και την ιστορία της στην Μεσευρώπη, και τον συνεχάρη θερμά για το ερευνητικό του έργο.

zougla.gr