Είναι 20.30, Πέμπτη 30 Ιουνίου. Νωρίτερα, στις 19.30, δυο μουσικοί, στο Αίθριο της Λότζια (οι  Leonard Sopi στο βιολί και Μανώλης Σγουρίδης στο βιολοντσέλο) έχουν δώσει τον τόνο ότι κάτι διαφορετικό συμβαίνει τούτο το απόγευμα στο κέντρο του Ηρακλείου.

Οι ξυλοπόδαροι στην πλατεία ανεβάζουν το κέφι των περαστικών, μικρών και μεγάλων,  στο δικό τους ύψος  και η ατμόσφαιρα είναι χαρούμενη με ένα ψήγμα προσμονής.

Ένας μουσικός ξεκινάει  στα Λιοντάρια τις πρώτες  νότες από την «Ωδή στη Χαρά» του Μπετόβεν. Δεν είναι μόνος. Δίπλα του κάθεται άλλος ένας. Και σύντομα αρχίζει κι εκείνος να συνδράμει στο ξεδίπλωμα της  μελωδίας. Οι νότες αποκτούν σιγά – σιγά βάθος, βάρος,  ένταση, συναίσθημα. Ο κόσμος έχει σταματήσει οτιδήποτε άλλο κάνει και παρακολουθεί με έκπληξη και πλατύ χαμόγελο αυτά που εξελίσσονται μπροστά του. Και όταν στα μπαλκόνια απέναντι από την Κρήνη του Μοροζίνι βγαίνουν ξαφνικά οι υπόλοιποι μουσικοί της Φιλαρμονικής του Δήμου Ηρακλείου και μαζί,  οι πάνω και οι κάτω, υπό τον μαέστρο Λεωνίδα Τζωρτζάκη στέλνουν την εξαίσια «Ωδή» του σπουδαίου Γερμανού συνθέτη να ακουστεί σε ολόκληρο το κέντρο της πόλης, ένα σαρωτικό κύμα αισιοδοξίας ξεχύνεται.

Το 1ο Φεστιβάλ Δρόμου «Τέχνη καθ΄ οδόν» του Δήμου Ηρακλείου μόλις ξεκίνησε!  

Αμέσως μετά την πρώτη έκπληξη στα Λιοντάρια, το συγκεντρωμένο, χαρούμενο πλήθος ακολούθησε τους ξυλοπόδαρους, τους ζογκλέρ και τους μουσικούς σε μια  τρελή πορεία μέσα από την Δαιδάλου μέχρι την Πλατεία Ελευθερίας όπου οι εκπλήξεις συνεχίστηκαν. «Ωδή στη Χαρά» και πάλι από την «Κρητική Συμφωνική Ορχήστρα Νέων» του Νίκου Αντωνάκη, την «Χορωδία Αλατσατιανών Ν. Ηρακλείου» και «Χορωδία Μαλίων», αυτή τη φορά σε ελληνική απόδοση.

Και μετά «Μια πόλη μαγική», η μουσικοχορευτική παράσταση που έκλεισε  με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το πρόγραμμα της πρώτης ημέρας. Και έδωσε το στίγμα όσων  περιμένουν τους Ηρακλειώτες και τους επισκέπτες του «Τέχνη καθ’  οδόν» μέχρι και την Κυριακή 3 Ιουλίου, στους δρόμους και τις πλατείες της πόλης.  Μιας πόλης που όταν συνεργάζεται και παράγει τέτοιου επιπέδου γεγονότα μοιάζει πράγματι μαγική!

Τι είναι το flash mob

Το δρώμενο που, ουσιαστικά, κήρυξε την έναρξη του Φεστιβάλ λέγεται flash mob και ήταν η πρώτη φορά που επιχειρήθηκε στο Ηράκλειο. Flash mob ονομάζεται η - φαινομενικά αυθόρμητη, ουσιαστικά προβαρισμένη επί μήνες -  παρέμβαση μιας ομάδας ανθρώπων στην καθημερινότητα της πόλης τους. Αυτή η παρέμβαση μπορεί να είναι μουσική, μπορεί να είναι χορευτική, μπορεί να είναι θεατρική, μπορεί να είναι όλα τα παραπάνω μαζί ή μπορεί και να μην είναι καν αμιγώς καλλιτεχνική.

Η κεντρική ιδέα έχει ως εξής: Ενώ η ζωή κυλάει κανονικά και οι ανυποψίαστοι περαστικοί πηγαίνουν στις δουλειές τους, ξαφνικά και δίχως καμία προειδοποίηση το χάπενινγκ ξεκινάει. Συνήθως από έναν άνθρωπο, καλλιτέχνη εφόσον αναφερόμαστε στο flash mobs με επίκεντρο τον πολιτισμό. Σταδιακά αρχίζουν να προστίθενται και οι υπόλοιποι της ομάδας που το έχουν οργανώσει.  Εν συνεχεία η δράση κλιμακώνεται και όταν πια κορυφωθεί, δεκάδες ή και εκατοντάδες πολίτες χορεύουν, τραγουδούν,  χαίρονται, συμμετέχουν στην απρόσμενη  τροπή που πήρε η μέρα τους! Ο στόχος ενός καλλιτεχνικού flash mob  - όταν δεν είναι διαφημιστικός - είναι απλός: Να αποτελέσει την ευχάριστη έκπληξη, την ανάσα αισιοδοξίας που χρειάζονται όσοι κινούνται στους εξαντλητικούς ρυθμούς των σύγχρονων πόλεων. Και να θυμίσει ταυτόχρονα τη σημασία της τέχνης, του πολιτισμού και της συνεργασίας.

Τα πρώτα flash mobs  διοργανώθηκαν στο Μανχάταν το 2003 από τον αρχισυντάκτη του «Harper’s Magazine» Μπιλ Γουάσικ (αρχική ονομασία MOB project). Ήταν συνολικά οκτώ σε διάφορες τοποθεσίες, από το πολυκατάστημα «Macy’s» μέχρι τους δρόμους Νέας Υόρκης. Εκείνες οι ενέργειες είχαν περισσότερο ακτιβιστικό χαρακτήρα με στόχο τη σάτιρα του καταναλωτισμού. Τα flash mobs άλλωστε συχνά έχουν τέτοια κίνητρα, τον ακτιβισμό και την ευαισθητοποίηση των πολιτών για ένα κοινωνικό θέμα.

Πλέον, τα flash mobs οργανώνονται πιο εύκολα, μέσω των κοινωνικών δικτύων και έχουν εξελιχθεί σε ένα από τα δημοφιλέστερα θεάματα στο youtube. Περιλαμβάνουν από τα προαναφερθέντα  (χορό, τραγούδι κ.λπ.) μέχρι μαξιλαροπόλεμο ή χορογραφίες με τα φωτόσπαθα του Star Wars!

Στην περίπτωση του flash mob που οργάνωσε ο Δήμος Ηρακλείου στο πλαίσιο του «Τέχνη καθ΄ οδόν», ίσως θα ήταν ακριβέστερος ο όρος smart mob. Έτσι ονομάζουν οι περισσότεροι τη διαδικασία που έχει όλα τα χαρακτηριστικά ενός flash mob αλλά  διαθέτει τη στήριξη κάποιου επίσημου φορέα.

Όποια και αν είναι η ονομασία ωστόσο, η ουσία είναι ότι πρόκειται για μια πραγματικά όμορφη πρωτοβουλία η οποία άνοιξε το 1ο Παγκρήτιο Φεστιβάλ «Τέχνη καθ΄ οδόν» του Δήμου Ηρακλείου κατά τρόπο ιδανικό. Και τα  αυθόρμητα, πλατιά  χαμόγελα όσων παρακολούθησαν τις εκδηλώσεις της Πέμπτης 30ης Ιουνίου, μεταξύ των οποίων και ο Δήμαρχος Ηρακλείου κ. Βασίλης Λαμπρινός, αποτέλεσαν την καλύτερη επιβράβευση για τους εκατοντάδες που μόχθησαν και συνεχίζουν να μοχθούν προκειμένου το Ηράκλειο να χαρεί ένα πολιτιστικό τριήμερο αντάξιο της ιστορίας και του πολιτισμού του.