Την ώρα που η ανεργία ξεπερνά κάθε πρόβλεψη και εκτινάσσεται σε ποσοστά άνω του 18%, τουλάχιστον 200.000 επιδοτούμενες θέσεις κατάρτισης και απασχόλησης του ΟΑΕΔ παραμένουν στα αζήτητα, αφού οι εργοδότες αδυνατούν πλέον όχι μόνο να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας (εξού και μειώνεται δραματικά η απασχόληση) αλλά και να απορροφήσουν τους κραδασμούς της ύφεσης, με τη δέσμευση να μην προχωρήσουν σε απολύσεις, και να επιδοτηθούν έτσι, για το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών. Παράλληλα, οι νέοι αλλά και οι ελεύθεροι επαγγελματίες δεν ρισκάρουν να ανοίξουν τη δική τους επιχείρηση, με αποτέλεσμα προγράμματα του Οργανισμού να μένουν αναξιοποίητα.

Έτσι, η απορρόφηση των προγραμμάτων που υλοποιεί ο ΟΑΕΔ, πέφτει, αφού οι επιχειρήσεις δεν μπορούν πλέον να δεσμευθούν πως θα διατηρήσουν τον αριθμό των εργαζομένων τους, προκειμένου να ενταχθούν στις υλοποιούμενες δράσεις.

Τον τελευταίο καιρό μάλιστα, παρατηρείται το φαινόμενο επιχειρήσεις που έχουν ήδη ενταχθεί στη κορωνίδα των προγραμμάτων, αυτό της επιδότησης των ασφαλιστικών εισφορών, να προχωρούν σε μείωση του προσωπικού τους. Αποτέλεσμα αυτού, είναι να καλούνται από τον Οργανισμό να καταβάλλουν όλο το ποσό που αντιστοιχεί στις επιδοτούμενες εισφορές, που για το σύνολο του προγράμματος υπολογίζεται σε περίπου 1 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία, στις 31 Οκτωβρίου, στο πρόγραμμα επιχορήγησης της απασχόλησης με κάλυψη των ασφαλιστικών εισφορών για τη διατήρηση τουλάχιστον 400.000 θέσεων εργασίας, σε επιχειρήσεις και γενικά εργοδότες του ιδιωτικού τομέα (εφαρμόζεται και σε πολύ μικρές επιχειρήσεις) έχουν ήδη «καλυφθεί» οι 303.303 ωφελούμενοι.

Βέβαια, σύμφωνα με τους επιχειρηματίες, το τελευταίο διάστημα δεν υπάρχει σημαντική συμμετοχή. Δεν είναι λίγοι δε, αυτοί που ζητούν την άρση της «απαγόρευσης» των απολύσεων, με βασικό επιχείρημα ότι στην προσπάθεια διάσωσης της επιχείρησης, η περαιτέρω μείωση του κόστους εργασίας είναι αναγκαία.

Στον αντίποδα, από τη διοίκηση του Οργανισμού εκτιμούν πως μια τέτοια πιθανότητα θα ήταν σαν να επιδοτείται η επιχείρηση για να προχωρήσει σε μείωση προσωπικού, και μάλιστα με ακόμη μεγαλύτερες συνέπειες για το ΙΚΑ. Να σημειωθεί ότι το 1 δισ. ευρώ που κοστίζει το συγκεκριμένο πρόγραμμα σβήνεται από τον αλληλόχρεο λογαριασμό που διαθέτουν ΙΚΑ και ΟΑΕΔ και βάσει του οποίου, το ταμείο χρωστά στον οργανισμό περί τα 5 δισ. ευρώ.

Αναφορικά με την αποτελεσματικότητα των υπολοίπων προγραμμάτων, βάσει των στοιχείων στις 31 Οκτωβρίου, έχουν αποδώσει τα εξής:

Την ένταξη 74.864 ανέργων σε θέσεις εργασίας ή σε νέες ευκαιρίες επιχειρηματικότητας μικρής κλίμακας, μέσω 24 επιμέρους προγραμμάτων.

Τη διατήρηση 8.295 θέσεων εργασίας καθώς και τη διεύρυνση της εποχικής απασχόλησης στον τουρισμό κατά 53.979 θέσεις εργασίας, το έτος 2010 μέσω 4 προγραμμάτων.

Τη διεύρυνση της εποχικής απασχόλησης σε επιχειρήσεις του τουριστικού τομέα περιόδου 2011 με ένα νέο πρόγραμμα στο οποίο μέχρι σήμερα έχουν ενταχθεί 25.863 εργαζόμενοι.

Την επαγγελματική εκπαίδευση 330.882 εργαζόμενων μέσω των προγραμμάτων του ΛΑΕΚ και των προγραμμάτων διαρθρωτικής προσαρμογής (συνολικά 14 προγράμματα)

Τη φοίτηση στον τομέα της αρχικής επαγγελματικής εκπαίδευσης νέων, 13.195 σπουδαστών σε 52 σχολές μαθητείας, σε 31 ινστιτούτα επαγγελματικής κατάρτισης και της πρότυπης βιομηχανικής μονάδας Λακκιάς (3 σχετικά εκπαιδευτικά προγράμματα).

Μέσω των 47 επιμέρους προγραμμάτων διατήρησης θέσεων εργασίας, προώθησης της απασχόλησης και επαγγελματικής κατάρτισης – εκπαίδευσης, συνολικού προϋπολογισμού 3,2 δισ. ευρώ, από το 2010 έως σήμερα, εκτιμάται πως ωφελούνται 810.000 άτομα.

Βέβαια, ο ΟΑΕΔ υλοποιεί και μέτρα κοινωνικής προστασίας για άνεργους αλλά και για ομάδες εργαζομένων (επιδόματα ανεργίας, προγράμματα πλησίον της σύνταξης, κάλυψη της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης των μακροχρόνια ανέργων, παροχές οικογένειας και μητρότητας) σε περίπου 1.200.000 άτομα.

Οι παραπάνω δράσεις εκτιμάται ότι θα κοστίσουν και το 2012, περί τα 2,4 δισ. ευρώ, κατά τι μειωμένες σε σχέση με το 2011, καθώς η διάρκεια επιδότησης της ανεργίας είναι μόλις 12 μήνες.