Ο Σήφης Βαλυράκης γεννήθηκε στα Χανιά. Σπούδασε ηλεκτρονικός μηχανικός στη Γερμανία και στη Σουηδία και εξειδικεύτηκε στους βιομηχανικούς αυτοματισμούς. Μιλάει αγγλικά, γερμανικά και σουηδικά.

Από το 2004 δραστηριοποιείται στον ιδιωτικό τομέα, διευθύνοντας τον οικογενειακό όμιλο εταιριών διαχείρισης κινδύνων και ασφαλιστικών εργασιών, ενώ είναι και αντιπρόεδρος στο Ίδρυμα Μεσογειακών Μελετών, ένα μη-κερδοσκοπικό, μη-κυβερνητικό οργανισμό που δραστηριοποιείται στην εκπόνηση μελετών και ερευνητικών εργασιών για την Ανατολική και Νότια Ευρώπη, σε συνεργασία με τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια της Ελλάδας και της Ευρώπης.

Είναι παντρεμένος με τη ζωγράφο Μίνα Παπαθεοδώρου με την οποία έχουν δύο γιούς, το Γιάννη και τον Αλέξανδρο.

Ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα ως μέλος της ΕΔΗΝ, της νεολαίας της Ένωσης Κέντρου, της οποίας ο πατέρας του Γιάννης Βαλυράκης διετέλεσε βουλευτής. Μετά την επιβολή της δικτατορίας, διαφεύγει στο εξωτερικό, συναντάται με τον Ανδρέα Παπανδρέου και εντάσσεται στο Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα (ΠΑΚ) του οποίου διετέλεσε ανώτερο στέλεχος.

Συλλαμβάνεται για τη δράση του επανερχόμενος στην Ελλάδα το 1971, βασανίζεται στο ΕΑΤ ΕΣΑ, την ειδική στρατιωτική αστυνομία και καταδικάζεται από έκτακτο στρατοδικείο σε πολυετή φυλάκιση. Κρατείται σε απομόνωση στη φυλακή της Κέρκυρας, από όπου δραπετεύει και περνά κολυμπώντας στην Αλβανία. Εκεί συλλαμβάνεται, καταδικάζεται για παράνομη παραβίαση των συνόρων της Αλβανίας και κρατείται σε στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας για 18 μήνες.

Απελευθερώνεται το 1974 και συνεχίζει την αντιστασιακή του δράση ξανά ως γραμματέας των οργανώσεων Σουηδίας και ως υπεύθυνος συντονισμού των φοιτητικών οργανώσεων Ιταλίας. Έρχεται στην Ελλάδα μετά τη μεταπολίτευση.

Είναι ένα από τα ιδρυτικά μέλη του ΠΑΣΟΚ, μέλος των Κεντρικών Επιτροπών και μέλος του Πολιτικού Γραφείου του κόμματος. Διετέλεσε με επιτυχία Βουλευτής Χανίων και Υπουργός Συγκοινωνιών, Αθλητισμού και Δημόσιας Τάξης.

Συνέδεσε το όνομά του με την ριζική αναδιοργάνωση της Ελληνικής Αστυνομίας και της Πυροσβεστικής, την αναβάθμισή τους με ηλεκτρονικό εξοπλισμό, την συγκρότηση Πολυδύναμων Τμημάτων και τη θεσμική θωράκιση του αστυνομικού και του πυροσβέστη. Με τον εκσυγχρονισμό και την οικονομική εξυγίανση του ΟΤΕ, καθιστώντας τον ως την πλέον κερδοφόρα ΔΕΚΟ, την επέκταση του δικτύου επικοινωνιών και στο πλέον δυσπρόσιτο χωριό και νησί της χώρας μας, καθώς και με την αναδιοργάνωση και ανάπτυξη των Ελληνικών Ταχυδρομείων.

Ο Σήφης Βαλυράκης επιτέλεσε σημαντικό έργο και στο χώρο του αθλητισμού και του πολιτισμού, με την ανάπτυξη σημαντικής αθλητικής υποδομής που χρησιμοποιήθηκε στη συνέχεια σε μεγάλα αθλητικά γεγονότα που ανέλαβε η χώρα μας καθώς και με την προώθηση προγραμμάτων μαζικού αθλητισμού στα σχολεία, σε δήμους και την τοπική αυτοδιοίκηση, υλοποιώντας ένα από τα μεγάλα οράματα του Ανδρέα Παπανδρέου.

Η αγάπη του και η αφοσίωση του στην ιδιαίτερη πατρίδα του τα Χανιά, αποδεικνύεται από το μεγάλο έργο υποδομών που άφησε στον τόπο μας, όπως η δημιουργία του Αστυνομικού Μεγάρου, του Ναυταθλητικού Κέντρου Σούδας, του Ολυμπιακού Σκοπευτηρίου στο Καμπάνι, του αθλητικού συγκροτήματος της Παλιάς Ηλεκτρικής κ.α.