Ο Σύλλογος Φίλων Αστρονομίας Κρήτης σας προσκαλεί να θαυμάσετε την δεύτερη Πανσέληνο του Αυγούστου σήμερα Παρασκευή 31 Αυγούστου από την ανατολή της Σελήνης στις 7.45μμ μέχρι τις 11.00μμ. στο παρκάκι στην Πύλη της άμμου, στο Κουμ Καπί στα Χανιά. Επί της ευκαιρίας θα δούμε τον Κρόνο, τον Άρη όπως και όμορφους διπλούς αστέρες.

Μα θα γίνει το φεγγάρι μπλε;



Πολλά ακούμε για το μπλε φεγγάρι. Θα γίνει όντως μπλε; Πιο πιθανή εξήγηση είναι ότι υπολογίζοντας τις ημερομηνίες του Πάσχα και της νηστείας οι ιερείς ψάχνουν για την Πανσέληνο της Νηστείας όπως την αποκαλούν (Lent Moon).

Λέγεται ότι όταν η Πανσέληνος ήταν πολύ νωρίς, ονόμασαν το φεγγάρι αυτό ως "φεγγάρι προδότης" -"betray moon" η λέξη betray στα Μεσαιωνικά Αγγλικά είναι belewe.

Έτσι οι ιερείς ξεχώριζαν το Φεγγάρι που ερχόταν νωρίτερα από το τέλος της Νηστείας ως "belewe moon" οπότε οι πιστοί θα έπρεπε να συνεχίσουν την νηστεία για άλλο ένα μήνα.

Αναφορές για την φράση υπάρχουν σε φυλλάδια από το 1524. Ιδιαίτερα για τις μετέπειτα αναφορές χρησιμοποιείται ο όρος belewe (αργότερα) beleue γιατί πίστευαν ότι ήταν αδύνατο να υπάρχει δεύτερη πανσέληνος σε ένα μήνα (Πηγή: Word and Phrase Origins - Robert Hendrickson) υπάρχει και ένα ποίημα/παροιμία του 1528 το οποίο λέει: Yf they saye the mone is beleue / We must believe that it is true το οποίο είναι σαν το δικό μας πετάει πετάει ο γάιδαρος. ...

Μπορεί όμως το φεγγάρι να είναι μπλε;

Επιστημονικά υπάρχει εξήγηση για το "μπλε" φεγγάρι σε περίπτωση έκρηξης ηφαιστείου ή πολύ μεγάλης πυρκαγιάς (σπανιότερα) ιδίως όταν υπάρχουν πολλά σωματίδια στην ατμόσφαιρα με εύρος λίγο παραπάνω από το μήκος κύματος του ερυθρού (0,7 microns), δίνει στο φεγγάρι μια γαλάζια απόχρωση.

Η φράση "once in a blue moon" σημαίνει σπάνια, όπως σπάνιο είναι και το φαινόμενο, μόνο μία φορά κάθε δύο ή τρία χρόνια με την επόμενη να είναι το 2015 αν και υπάρχουν χρονιές που έχουμε και δύο μπλε φεγγάρι τον χρόνο (πολύ πιο σπάνιο κάθε 19 χρόνια). Η επόμενη τέτοια χρονιά είναι to 2018 και αυτό επειδή ο Φεβρουάριος δεν θα έχει Πανσέληνο.