Οι ηλεκτρολύτες είναι αυτοί που μεταφέρουν τους ηλεκτρικούς παλμούς από τα νευρικά κύτταρα προς τον εγκέφαλο και έτσι αντιλαμβανόμαστε το κάθε ερέθισμα. Αυτό γίνεται με διάφορους τρόπους στις συνάψεις και με την «αντλία καλίου-νατρίου» όπου δημιουργείται το αρχικό ερέθισμα.

Κατά την άσκηση χάνοντας ιδρώτα χάνουμε και πολλούς ηλεκτρολύτες με αποτέλεσμα να δημιουργούνται διάφορα προβλήματα, όπως ζαλάδες, κόπωση, δυσμενή αθλητική απόδοση, μειωμένη ικανότητα για άσκηση και αυξημένο κίνδυνο για θερμοπληξία.

Μετά από μια τέτοια έντονη εργασία και κυρίως εξαντλητική άσκηση καλό είναι οι ηλεκτρολύτες να αναπληρώνονται. Αυτό γίνεται με τα διάφορα ποτά, τα γνωστά ισοτονικά, για μετά την άσκηση. Αυτά περιέχουν γλυκόζη που αποτελεί το καύσιμο αλλά και ηλεκτρολύτες που αναπληρώνουν ό,τι χάθηκε με τον ιδρώτα.

Στη φυσιολογία, τα κύρια ιόντα ηλεκτρολυτών είναι το νάτριο (Na +), το κάλιο (K +), το ασβέστιο (Ca2 +), το μαγνήσιο (Mg2 +), το χλώριο (Cl-), το φωσφορικό άλας (HPO42-) και το ανθρακικό υδρογόνο (HCO3-).

  • Το νάτριο βοηθά στη διατήρηση της ισορροπίας των υγρών στα κύτταρα και στην μεταφορά νευρικών ερεθισμάτων. Η έλλειψή του μπορεί να προκαλέσει μυικές κράμπες, νοητική απάθεια και απώλεια όρεξης.
  • Το κάλιο βοηθά στη δημιουργία της πρωτεΐνης, στη διατήρηση της ισορροπίας των υγρών και ηλεκτρολυτών και στη συνοχή των κυττάρων. Η έλλειψή του δημιουργεί μυϊκή αδυναμία.
  • Το ασβέστιο εκτός από βασικό μέταλλο για τα οστά και τα δόντια βοηθά και στη δημιουργία μυϊκών συσπάσεων, στην θρόμβωση του αίματος, στη πίεση, ενώ βοηθάει στην υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος.
  • Το μαγνήσιο βοηθά στη δημιουργία των μυϊκών συσπάσεων, ενώ ισχυροποιεί τα οστά. Η έλλειψή του προκαλεί αδυναμία, έλλειψη συγκέντρωσης ακόμη και σπασμούς.
  • Το φωσφορικό άλας αυξάνει την ικανότητα του αίματος να μεταφέρει οξυγόνο στα κύτταρα. Σε υπερβολικές ποσότητες δημιουργεί απώλεια ασβεστίου από τα οστά.
  • Το χλωρίδιο είναι αναγκαίο για τη σωστή χώνεψη. Η έλλειψή του δημιουργεί μυϊκές κράμπες.
  • Το ανθρακικό υδρογόνο αποτελεί βασικό συστατικό για την ισορροπία οξέων και βάσεων του σώματος. Βοηθάει στην εξουδετέρωση των στομαχικών οξέων.
Το σώμα μας είναι σαν ένας θερμοστάτης, μια καταπληκτικά αυτόματα ρυθμιζόμενη μηχανή που καταφέρνει να χρησιμοποιεί πολύ καλά τους ηλεκτρολύτες για να διασφαλίζει την ισορροπία των υγρών. Έτσι, λοιπόν, πίνοντας πολύ νερό και γενικά υγρά ενυδατώνουμε σωστά το σώμα μας, δεν χάνουμε μεγάλη ποσότητα ηλεκτρολυτών και είμαστε πάντα σε φόρμα.

Ελευθερία Ε. Ρέντζιου
Κλινικός Διατροφολόγος – Διαιτολόγος, Μ. Μed. Sci.