Λύσεις για πιο δίκαια φορολογικά μέτρα συστήνει στην κυβέρνηση η Τράπεζα της Ελλάδος. Στην ενδιάμεση έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική ο διοικητής της ΤτΕ δίνει το στίγμα μιας «άλλου τύπου» φορολογικής πολιτικής, που να μην ισοπεδώνει δικαίους και αδίκους αλλά να επιβραβεύει και να ελαφρύνει τους νομοταγείς και όσους συνεισφέρουν περισσότερα στη φορολογία, τα ασφαλιστικά ταμεία και την απασχόληση.

Για να μην κλείσουν επιχειρήσεις που απασχολούν πολύ προσωπικό, ο κύριος Γιώργος Προβόπουλος αναφέρει στην έκθεσή του πως, ανάμεσα στις μεταρρυθμίσεις που χρειάζονται στην αγορά εργασίας, είναι και η μείωση της «φορολογικής σφήνας» (tax wedge), δηλ. της διαφοράς μεταξύ μισθολογικού κόστους (περιλαμβανομένων των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών) και του καθαρού μισθού του μισθωτού.

Όπως έχει αποκαλύψει προ διμήνου το «Πρώτο Θέμα», και ο Ευάγγελος Βενιζέλος έχει ταχθεί υπέρ της μείωσης των βαρών στις επιχειρήσεις «εντάσεως εργασίας» (που επιβαρύνονται με τη μισθοδοσία και την ασφάλιση του προσωπικού τους), σε αντιδιαστολή με τις επιχειρήσεις «εντάσεως κεφαλαίου» με ολιγάριθμο προσωπικό. Τώρα όμως ο διοικητής της ΤτΕ δείχνει και τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να εφαρμοστεί μια τέτοια ιδέα.

Όπως τονίζει στην έκθεση, το μεγάλο μέγεθος της «φορολογικής σφήνας» αποτρέπει τις προσλήψεις. Επικαλείται έρευνες μάλιστα που δείχνουν ότι μια μείωση της «σφήνας» κατά περίπου 10 εκατοστιαίες μονάδες (δηλαδή φορολόγηση 30% αντί 40% όπως ισχύει γενικά για τις επιχειρήσεις) θα μπορούσε να οδηγήσει σε άνοδο του ποσοστού απασχόλησης κατά 1,5-3,5 εκατοστιαίες μονάδες, δηλαδή στη δημιουργία 130-300 χιλιάδων θέσεων εργασίας σε διάστημα 5-10 ετών.

Πάντως αν και έχει αρχίσει να μελετάται η μείωση των συνολικών (φορολογικών και μη) μισθολογικών επιβαρύνσεων για τις επιχειρήσεις εντάσεως εργασίας, η ΤτΕ εκτιμά πως αυτή δεν είναι ακόμη δυνατόν να προωθηθεί άμεσα, λόγω της κακής δημοσιονομικής κατάστασης της χώρας.

Η Τράπεζα της Ελλάδος τονίζει όμως ότι δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια αύξησης της
φορολογικής επιβάρυνσης επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων και ότι περαιτέρω αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης των ήδη φορολογουμένων θα κατέληγε όχι μόνο να επιτείνει την ύφεση, αλλά και να οδηγήσει στο αντίθετο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα, δηλαδή μείωση αντί αύξησης των εσόδων.

«Το Μνημόνιο δεν εφαρμόστηκε»

Ο κ.Προβόπουλος στηλιτεύει και την οικονομική πολιτική που ακολουθήθηκε την πρώτη διετία του ΠΑΣΟΚ λέγοντας πως «συχνά ασκείται αποσπασματικά, με διστακτικότητα, υπαναχωρήσεις και αναβολές ή σύρεται από τις εξελίξεις, αντί να τις προλαμβάνει». Και επισημαίνει ότι:

• Ρυθμίσεις που βρίσκονται σε σωστή κατεύθυνση αποδυναμώνονται στην εφαρμογή τους και έτσι το προσδοκώμενο αποτέλεσμα περιορίζεται.

• Εξαντλούνται όλα τα περιθώρια των χρονοδιαγραμμάτων που έχουν συμφωνηθεί,
χωρίς προετοιμασία και προγραμματισμό, με αποτέλεσμα να αναζητούνται “μαγικές
λύσεις” της τελευταίας στιγμής.

• Αναβιώνουν νοοτροπίες και συμπεριφορές του παρελθόντος, οι οποίες αντιμετωπίζουν ορισμένα θέματα ως αδιαπραγμάτευτα κάθε φορά που απειλούνται κεκτημένα.

• Επιλέγονται «οριζόντιες», δηλαδή ισοπεδωτικές, λύσεις για τον περιορισμό των
δημόσιων δαπανών, ενώ οι μηχανισμοί που εγγενώς παράγουν δαπάνες παραμένουν
άθικτοι, καθώς η δημόσια διοίκηση δεν είναι σε θέση να επεξεργαστεί στοχευμένες,
δηλαδή πιο αποτελεσματικές και κοινωνικά δίκαιες, λύσεις.

Για παράδειγμα –αναφέρει- οι νόμοι 3918/2011 και 3919/2011 αποτέλεσαν βήματα προς την απελευθέρωση της άσκησης επαγγέλματος, όμως, όπως και στην περίπτωση των φορτηγών δημόσιας χρήσης, των οποίων το πλαίσιο λειτουργίας νομοθετήθηκε το καλοκαίρι του 2010, η απελευθέρωση δεν έγινε με τρόπο ολοκληρωμένο.

Έτσι π.χ. οι περιορισμοί για τις δικηγορικές εταιρίες δεν καταργήθηκαν, παρά την κατάργηση των περιορισμών για την άσκηση ατομικής δικηγορίας, το Προεδρικό Διάταγμα για την αύξηση του αριθμού των συμβολαιογράφων δεν έχει ακόμη
εκδοθεί, το ποσοστό κέρδους των φαρμακοποιών δεν περιορίστηκε σημαντικά. Και αυτά παρότι πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε αντισυνταγματικό οποιονδήποτε περιορισμό στην άσκηση επαγγέλματος.

Αν και υποστηρίζεται συχνά ότι η επιδείνωση της ύφεσης το 2011 και η προβλεπόμενη συνέχισή της το 2012 οφείλονται στην πολιτική της δημοσιονομικής προσαρμογής, η ΤτΕ τονίζει, σύμφωνα με το δημοσίευμα στο protothema.gr, πως πλήθος εμπειρικών μελετών έχουν δείξει ότι η συσταλτική δημοσιονομική πολιτική είναι δυνατόν να έχει επεκτατικά αποτελέσματα μεσομακροπρόθεσμα, ιδίως σε οικονομίες με πολύ υψηλό δημόσιο χρέος όπως η Ελλάδα.