Μπορεί οι τράπεζες να άνοιξαν ωστόσο στην ουσία παραμένουν "κλειστές" για τον εμπορικό κόσμο και τους επιχειρηματίες οι οποίοι εφευρίσκουν νέους τρόπους συναλλαγών προκειμένου να επιβιώσουν. Η ιδιωτική πρωτοβουλία, που ούτως ή άλλως, εδώ και χρόνια, είναι ένας παραγκωνισμένος από το κράτος τομέας, έχει πληγεί σημαντικά από την τραπεζική αργία των προηγούμενων ημερών αλλά και τους περιορισμούς στις κινήσεις κεφαλαίων.

Εταιρείες και επιχειρηματίες των Χανίων στέλνουν χρήματα στο εξωτερικό οδικώς είτε με το αεροπλάνο, προκειμένου να πληρώσουν προμηθευτές τους, οι οποίοι απαιτούν μόνο "ζεστό" και όχι ηλεκτρονικό χρήμα από Έλληνες. Σοβαρά προβλήματα έχουν προκύψει και στις εξαγωγές καθώς η αβεβαιότητα και η παραπληροφόρηση από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εξωτερικού, έχει οδηγήσει ακόμα και σε μπλοκάρισμα των πληρωμών προς Έλληνες. 

Εταιρείες που στο παρελθόν έκαναν αγώνα να μπουν και να εδραιωθούν σε αγορές του εξωτερικού, αυτή τη στιγμή, δέχονται ένα σοβαρό πλήγμα στην φερεγγυότητά τους το οποίο, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Εμποροβιομηχανικού Επιμελητηρίου Χανίων κ. Μαργαρώνη, θα χρειαστεί πολύ κόπο για να αποκατασταθεί.

Σημαντικές ζημιές στο λιανικό εμπόριο - Μείωση 60% στην κίνηση των καταστημάτων - Χαμένα χρήματα ΕΣΠΑ 

Στα Χανιά, σύμφωνα με τον κ. Μαργαρώνη, το μεγαλύτερο πλήγμα έχει δεχτεί ο κλάδος του λιανικού εμπορίου ενώ οι προβλέψεις για το μέλλον είναι δυσοίωνες για τους καταστηματάρχες καθώς  οι προμήθειες για το φθινόπωρο κινδυνεύουν τα "τιναχτούν στον αέρα".

Η ασφυξία που έχει δημιουργηθεί στην αγορά κάνουν την αύξηση του ΦΠΑ να μοιάζει με κάτι πολύ απλό, σημειώνει χαρακτηριστικά ο κ. Μαργαρώνης, θέλοντας να τονίσει ότι η πραγματική ζημιά για τον εμπορικό κόσμο έχει γίνει ήδη, με την μείωση του τζίρου εν μέσω της καλοκαιρινής περιόδου ενώ το πλήρες μέγεθος των ζημιών εκτιμάται ότι θα φανεί το φθινόπωρο, με την έναρξη της νέας σεζόν.

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Χανίων κ. Τάκης Ζερβουδάκης ο οποίος ανέφερε ότι η μείωση στην κίνηση των καταστημάτων αγγίζει το 60%,παρότι βρισκόμαστε στην αρχή των εκπτώσεων.

Όπως επισημαίνει, ενώ στην αρχή της εκπτωτικής περιόδου, παρατηρήθηκε μια αύξηση στην ζήτηση - σε σχέση με τις δύο εβδομάδες από το δημοψήφισμα και έπειτα - καθώς οι καταναλωτές προχώρησαν σε αγορές που είχαν άμέσα ανάγκη, πλέον παρατηρείται μεγάλη μείωση στην αγοραστική κίνηση.

"Ο κόσμος είναι επηρεασμένος από τον περιορισμό στην κίνηση κεφαλαίων αλλά και γενικά την ανασφάλεια που επικρατεί από τα νέα μέτρα και δυστυχώς το μέλλον προβλέπεται δυσοίωνο" σημειώνει ο κ. Ζερβουδάκης προσθέτοντας ότι σε όλο αυτό προστίθενται τα προβλήματα στην προμήθεια προϊόντων με συνέπεια όλη η αλυσίδα του εμπορίου να είναι υπό κατάρρευση.

Υπό αυτές τις συνθήκες, τονίζει ο κ. Ζερβουδάκης "είναι περισσότερο αναγκαίο από ποτέ, οι Χανιώτες να στηρίξουν τις επιχειρήσεις και τα τοπικά προϊόντα. Πρέπει να δείξουμε αλληλεγγύη ο ένας στον άλλον για να αντιμετωπίσουμε αυτό που συμβαίνει".

Όσον αφορά τον τουριστικό κλάδο στα Χανιά, ο κ. Μαργαρώνης επισημαίνει ότι η κατάσταση φαίνεται να ομαλοποιείται χωρίς μεγάλες απώλειες. Στον αντίποδα βρίσκονται τα προγράμματα του ΕΣΠΑ, καθώς επενδύσεις και έργα έμειναν στην μέση με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να χαθούν δισεκατομύρια ευρώ ενώ η έκταση των ζημιών θα φανεί και αυτή στο μέλλον.

Εταιρείες αναγκάζονται να στέλνουν τα χρήματα οδικώς ή αεροπορικώς στο εξωτερικό

Ο κ. Μανώλης Μυλωνάκης χονδρέμπορας, ιδιοκτήτης Cash and Carry, εξηγεί ότι πολλές εταιρείες δεν δέχονται τις συναλλαγές μέσω ίντερνετ, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα που αναγκάζουν τους επιχειρηματίες να εφευρίσκουν κοστοβόρους τρόπους για να ολοκληρώσουν τις συναλλαγές.

"Αφενός οι προμηθευτές και κυρίως οι εισαγωγικές εταιρείες εταιρείες δεν μπορούν να κάνουν εισαγωγές εξαιτίας των περιορισμών στις τράπεζες,  με αποτέλεσμα να αναγκάζουν πολλούς από εμάς να δίνουμε μετρητά στο χέρι για να μπορούμε να κάνουμε τη δουλειά μας και αφετέρου πολλές εταιρείες δεν δέχονται ακόμα τις μεταφορές κεφαλαίων μέσω ίντερνετ" εξηγεί ο κ. Μυλωνάκης προσθέτοντας ότι  "επειδή εταιρείες δεν μπορούν να βγάλουν τα χρήματα στο εξωτερικό για να φέρουν πρώτες ύλες, αναγκαστικά θέλουν να πάρουν τα λεφτά σε "ζωντανό" χρήμα για να το βγάλουν έξω χέρι με χέρι".

Και εδώ αρχίζει ο γολγοθάς των εμπόρων και επιχειρηματιών που εφευρίσκουν νέες πιο επισφαλείς και κοστοβόλες μορφές συναλλαγών.

"Μια εταιρεία πχ που πουλάει φέτα, ακόμα και το ταπεράκι μέσα στο οποίο είναι το προϊόν, το εισάγει απέξω. Για να πραγματοποιήσει την εισαγωγή χρειάζεται μετρητά τα οποία επειδή δεν μπορεί να τα στείλει έξω, αναγκάζεται να τα στέλνει στο εξωτερικό οδικώς ή αεροπορικώς για να πληρώθούν οι προμηθευτές και να στείλουν τις πρώτες ύλες στην Ελλάδα".

Φυσικά, όπως επισημαίνει ο κ. Μυλωνάκης, όλη αυτή η διαδικασία αυξάνει το κόστος για μια εταιρεία αλλά και τον χρόνο που πρέπει να αφιερώσει μια εταιρεία για να πραγματοποιήσει απλές συναλλαγές.

Στην ουσία, από την μια στιγμή στην άλλη,  όλο το εμπόριο πλέον κινείται  με προκαταβολές με αποτέλεσμα η προσαρμογή εταιρειών και επιχειρηματιών είτε να γίνεται με πολύ μεγάλη δυσκολία - για όσους είχαν ρευστότητα τη στιγμή που ξεκίνησαν οι επιπλοκές με τις τράπεζες - είτε να καθιστάται σχεδόν αδύνατη για όσους δεν είχαν επάρκεια σε ρευστό.

Το πλήγμα επομένως για τις εταιρείες είναι καθολικό και ανεξάρτητα από το πόσο μεγάλη ή μικρή είναι.  Από την άλλη μεριά, ο περιορισμός στις εισαγωγές έχει ήδη δημιουργήσει ελλείψεις στην αγορά των Χανίων, κυρίως σε ότι αφορά σε προϊόντα που εξυπηρετήσουν τον τουριστικό κλάδο.

"Το πρόβλημα επάρκειας εμφανίζεται σε εμπορεύματα που κινεί κυρίως η τουριστική αγορά και που απευθύνονται στους τουρίστες. Τις προηγούμενες δεκαετίες κυριάρχησε η νοοτροπία που ήθελε ότι καταναλώνει ο κάθε τουρίστας στην χώρα του, θα το φέρουμε εμείς εδώ να του το πουλάμε. Για παράδειγμα προσφέραμε στους τουρίστες τα πατατάκια που παράγονται στην Σουηδία και ότι αυτά που παράγονται στην Ελλάδα. Η εξάρτηση αυτή έχει δημιουργήσει τώρα σοβαρά προβλήματα", εξηγεί ο κ. Μυλωνάκης. Τόσο η εύρεση προϊόντων όσο και η πληρωμή είναι πια δύσκολη με αποτέλεσμα να δημιουργούνται πολλές ανωμαλίες στην αγορά, σημειώνει ο κ. Μυλωνάκης προβλέποντας ότι αυτές οι στρεβλώσεις θα συνεχιστούν για πολύ καιρό ακόμα.

Εταιρείες δεν καταθέτουν χρήματα σε Έλληνες εξαγωγείς

Ενώ το πρώτο πεντάμηνο, οι εξαγωγές από την Κρήτη σημείωσαν σημαντική αύξηση, φτάνοντας τα επίπεδα του 2013 που ήταν και η καλύτερη χρονιά για τον εξαγωγικό κλάδο του νησιού, ο τελευταίος μήνας, με το κλείσιμο των τραπεζών και την επιβολή περιορισμού στις κινήσεις κεφαλαίων, ανακόπτει αυτήν την θετική πορεία με κίνδυνο μάλιστα να αντιστραφεί.

Όπως σημειώνει στο Flashnews.gr, ο κ. Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, πρόεδρος του Συλλόγου Εξαγωγέων Κρήτης, οι καλές επιδόσεις του πρώτου εξαμήνου μπορούν να ματαιωθούν καθώς οι εταιρείες αντιμετωπίζουν προβλήματα, είτε στις πιο μικρές είτε στις πιο σύνθετες λειτουργίες τους.

Ξεκινώνοντας από τα απλά, ο κ. Καλαμπόκης εξηγεί ότι ένα στέλεχος που πρέπει να κάνει ένα ταξίδι στο εξωτερικό για να συναντήσει τους  πελάτες του, να δει τα σημεία πώλησης κτλ σε 5-6 διαφορετικές πόλεις, δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει την κάρτα του για να πάρει μετρητά. αναγκάζεται να πάρει μαζί του μέχρι 1000 ευρώ και ενώ οι ανάγκες του είναι αυξημένες. 

Το Υπουργείο πρέπει να βρει ένα τρόπο, σημειώνει ο κ. Καλαμπόκης να εξαιρέσει αυτούς τους περιορισμούς για τα εξαγωγικά στελέχη ή να αυξήσει το χρηματικό όριο που επιτρέπεται να έχουν μαζί τους, για να μπορούν οι εξαγωγείς να κάνουν την δουλειά τους.

Από την άλλη μεριά, προβλήματα παρουσιάζονται, όπως είδαμε και προηγουμένως, στην εισαγωγή πρώτων υλών και υλικών συσκευασίας που απαιτούνται για να ολοκληρωθεί η εξαγωγική διαδικασία. Οι εταιρείες εξαγωγών μέχρι στιγμής -  και αν κάτι δεν αλλάξει σύντομα παρά το ότι κάτι τέτοιο φαίνεται ότι υπάρχει σαν σκέψη στην κυβέρνηση -  υποχρεούνται να κάνουν αίτημα μέσω τραπέζης στην επιτροπή του γενικού λογιστηρίου του κράτους, που αυτή τη στιγμή έχει στην άκρη 8500 αιτηματα χωρίς απαντήσεις, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα στην παραγωγική διαδικασία.

Σε μια περίοδο μάλιστα, σημειώνει ο κ. Καλαμπόκης,  που τα αποθέματα σε υλικά συσκευασίας και σε πρώτες ύλες δεν ήταν ιδιαίτερα μεγάλα καθώς δεν υπήρχαν κεφάλαια κίνησης και οι τράπεζες ουσιαστικά, είτε ήταν σε αργία είτε όχι, δεν χρηματοδοτούσαν τις εξαγωγικές επιχειρήσεις.

Σοβαρό πλήγμα ωστόσο έχει δεχτεί η αξιοπιστία των συναλλαγών, κυρίως με νέους πελάτες των εταιρειών εξαγωγής, στο εξωτερικό λόγω ψευδών και παραπλανητικών πληροφοριών από συνεργαζόμενες τράπεζες του εξωτερικού. Σύμφωνα με τον κ. Καλαμπόκη χρηματοπιστωτικά ιδρύματα παρακινούν τους πελάτες τους να μην βάζουν χρήματα στους λογαριασμούς Ελλήνων γιατί είναι αβέβαιο αν θα φτάσουν ποτέ σε αυτούς ή αν θα τα παραλάβουν. Έτσι δημιουργείται ένα νέο είδος μπλοκαρίσματος που οδηγεί σε δραματική μείωσης της ρευστότητας.

Από την άλλη μεριά, υπάρχουν και περιπτώσεις εξαγωγέων που αρνούνται σε πρώτη φάση, να λάβουν  τα χρήματα στους εταιρικούς λογαριασμούς, υπό τον φόβο ενός ενδεχόμενου κουρέματος ή νέου μπλοκαρίσματος στις συναλλαγές. 

Η κυβέρνηση επισημαίνει ο πρόεδρος του συνδέσμου εξαγωγέων Κρήτης, θα πρέπει να λειτουργήσει άμεσα και παρεμβατικά στο κομμάτι της εξαίρεσης στους περιορισμούς κεφαλαίων που αναφέρθηκαν για τις εξαγωγικές εταιρείες, όσον αφορά τα ταξίδια του εξωτερικού και να αρθεί σε μεγάλο βαθμό η αβεβαιότητα, γιατί οι εξαγωγείς είναι αυτοί που φέρνουν "ζεστό" χρήμα στην ελληνική οικονομία.

Τα τελευταία πέντε χρόνια τονίζει ο κ. Καλαμπόκης και μέσα στην κρίση, οι εξαγωγείς διπλασίασαν το ποσοστό συμμετοχής τους στο ΑΕΠ από το 8% στο 16%.

Από την πλευρά του ο πρόεδρος του ΕΒΕΧ κ. Μαργαρώνης επισημαίνει οτι χιλιάδες κοντέινερ με προϊόντα παραμένουν στα λιμάνια της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης κ.α τα οποία δεν μπορούν να εκτελωνιστούν, καθώς η διαδικασία είναι πολύ αργή, με αποτέλεσμα αυτό να επιδρά αρνητικά στην παραγωγική διαδικασία εταιρειών και στα Χανιά. Επίσης μεταφορικές εταιρείες έχουν σταματήσει τη λειτουργία τους ενώ ειδικά τις πρώτες ημέρες των capital control παρατηρήθηκε ακόμα και το φαινόμενο νταλίκες να παραμένουν ακινητοποιημένες καθώς δεν υπήρχαν χρήματα για καύσιμα.

Επίσης στο Επιμελητήριο Χανίων έχουν γίνει δεκάδες καταγγελίες από εταιρείες οι οποίες δεν μπορούν να προμηθευτούν πρώτες ύλες προκειμένου να προχωρήσουν τις εξαγωγές τους.

Μικρή αύξηση της κίνησης σε κοσμηματοπωλεία

Την ίδια ώρα, ενώ η μεγάλη πλειοψηφία των εμπορικών επιχειρήσεων και εταιρειών δοκιμάζουν τις αντοχές τους, οι κοσμηματοπώλες φαίνεται να είναι οι κερδισμένοι της υπόθεσης ή τουλάχιστον αυτοί που δεν έχουν πληγεί.

Η κίνηση σε κοσμηματοπωλεία παρουσιάζει αύξηση, καθώς η επένδυση σε χρυσό σε περίοδο οικονομικής και νομισματικής αβεβαιότητας, γίνεται ελκυστικότερη.

Ο κ.Θεόδωρος Λιόντος, ιδιοκτήτης κοσμηματοπωλείς σε Χανιά και Ρέθυμνο, σημειώνει ότι έχει παρατηρηθεί μια μικρή αύξηση στην ζήτηση η οποία μπορεί ναι μεν να αποδοθεί στις τελευταίες οικονομικές εξελίξεις, όμως θεωρεί ότι πρόκειται για μια υπερεκτιμημένη άποψη, δηλαδή η ανοδική κίνηση στα κοσμηματοπωλεία δεν είναι τόσο μεγάλη για να γίνεται ιδιαίτερος λόγος. 

Κανονικά ο εκτελωνισμός προϊόντων από το τελωνείο Χανίων

Αξίζει να σημειωθεί ότι στο τελωνείο Χανίων ο εκτελωνισμός προϊόντων γίνεται κανονικά, χωρίς τα προβλήματα που έχουν παρουσιαστεί σε άλλες περιοχές της Ελλάδας.