Γιατί είναι τόσο απαραίτητος ο καρδιολογικός έλεγχος στα παιδιά τώρα που ξεκινάνε οι αθλητικές δραστηριότητες; Πότε χρειάζεται και τι περιλαμβάνει

Τα περισσότερα παιδιά και έφηβοι θα ξεκινήσουν αυτή την εποχή τις αθλητικές τους δραστηριότητες, κάτι εξαιρετικά ωφέλιμο για τη σωματική, κοινωνική και συναισθηματική τους ανάπτυξη. Η μεγάλη πλειοψηφία των παιδιών δεν θα παρουσιάσει κανένα απολύτως πρόβλημα υγείας, αντίθετα η άσκηση θα είναι ευεργετική για τον οργανισμό τους. Υπάρχει όμως μια μικρή μειοψηφία παιδιών και εφήβων για τους οποίους είναι απαραίτητο να γίνει καρδιολογικός έλεγχος πριν, ξεκινήσουν την αθλητική δραστηριότητα, καθώς μπορεί να αποδειχτεί σωτήριος για την υγεία ή ακόμη και για τη ζωή τους. 

Γιατί είναι απαραίτητος ο καρδιολογικός έλεγχος

Τα καρδιαγγειακά συμβάντα είναι ευτυχώς σπάνια στα παιδιά και τους εφήβους, ορισμένα από αυτά όμως μπορεί να ευθύνονται για αιφνίδιο θάνατο. Πρόκειται για περιπτώσεις που ακούμε και βλέπουμε στις ειδήσεις και που τρομοκρατούν τους γονείς. Το ακριβές ποσοστό αιφνίδιων θανάτων στα παιδιά είναι δύσκολο να καθοριστεί με ακρίβεια, στατιστικά όμως υπολογίζεται πως αφορά 1-3 συμβάντα το χρόνο ανά 200.000 αθλητές, δηλαδή σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, αφορά 50 με 150 περιστατικά το χρόνο. Από τα συμβάντα αυτά, το 55-80% οφείλονται σε καρδιαγγειακά προβλήματα. Ωστόσο, δεν χρειάζεται να τρομοκρατηθούμε. Στην πραγματικότητα, τα αίτια που προκαλούν αιφνίδιο θάνατο στα παιδιά την ώρα της σωματικής δραστηριότητας είναι σπάνια και μπορούν να εντοπιστούν έγκαιρα με τον προληπτικό καρδιολογικό έλεγχο. 

Πότε χρειάζεται να γίνει καρδιολογικός έλεγχος 

Ο προ-αθλητικός έλεγχος απαιτείται από τους περισσότερους οργανωμένους αθλητικούς συλλόγους, όταν εγγράφεται το παιδί στις δραστηριότητές τους. Τον ζητούν επίσης στο σχολείο, προκειμένου να μπορεί το παιδί να συμμετέχει με ασφάλεια στις αθλητικές δραστηριότητες. Ένα όμως πραγματικό πρόβλημα είναι πως πολλά παιδιά και έφηβοι δεν κάνουν τελικά τον πλήρη απαιτούμενο καρδιολογικό έλεγχο, με όλα όσα πρέπει να περιλαμβάνει ώστε να δώσει ασφαλή αποτελέσματα. 

Τι περιλαμβάνει ο καρδιολογικός έλεγχος στα παιδιά 

Όπως προκύπτει από διεθνή στοιχεία, ο αιφνίδιος θάνατος σε παιδιά και εφήβους αθλητές έχει ως πιο συχνή αιτία την υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια και τις ανωμαλίες των στεφανιαίων αρτηριών, ενώ ακολουθούν παθήσεις όπως η μυοκαρδίτιδα, η ρήξη της θωρακικής αορτής καθώς και διάφορες μορφές καρδιοπάθειας και συνδρόμων. 

Η λήψη οικογενειακού και ατομικού ιατρικού ιστορικού του παιδιού είναι απαραίτητη ώστε να μπορέσει ο γιατρός να αντιληφθεί τυχόν αυξημένες πιθανότητες κινδύνου (περίπου το 1/2 των περιστατικών υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας έχουν θετικό οικογενειακό ιστορικό). Ακολουθεί ο κλινικός έλεγχος, ο οποίος είναι απαραίτητο να συνδυάζεται με ηλεκτροκαρδιογράφημα καθώς και το υπερηχοκαρδιογράφημα. Ο συνδυασμός των εξετάσεων αυτών, που είναι όλες τους ανώδυνες και μη παρεμβατικές, είναι αυτός που θα δώσει στους γονείς και τους νέους αθλητές την ασφάλεια για τη συμμετοχή τους σε αθλητικές δραστηριότητες.

Επιστημονικός Υπεύθυνος Καρδιολογικού - Αθλητιατρικού Τμήματος: Φάνης Ζαμπετάκης Καρδιολόγος