Πριν στεγνώσει το μελάνι της καταδικαστικής εις βάρος του απόφαση για την τεράστια οικολογική καταστροφή που προκάλεσε το 2006 στο Μέριλαντ των ΗΠΑ, ο πετρελαϊκός κολοσσός Exxon ευθύνεται για μία ακόμη διαρροή πετρελαίου.

Το χρονικό της καταστροφής; Σχεδόν 1.000 βαρέλια αργού πετρελαίου «ταξιδεύουν» στον ποταμό για να ρυπαίνουν και τη λίμνη Σακακαουέα. Στη μακρά λίστα των οικολογικών καταστροφών που έχουν προκαλέσει οι πετρελαϊκές εταιρείες σε αμερικανικό έδαφος μπαίνει πρώτη φορά και η Μοντάνα.

Ο αγωγός της Exxon μήκους 110 χιλιομέτρων που περνά κάτω από την επιφάνεια του ποταμού Γελοουστόουν, έσπασε την 1η Ιουλίου, με αποτέλεσμα να διαρρεύσουν 1.000 βαρέλια αργού πετρελαίου τα οποία έχουν «ταξιδέψει» ήδη 400 χιλιόμετρα νοτιότερα, προς τη νότια Ντακότα, με ορατό τον κίνδυνο να μολυνθεί η λίμνη Σακακαουέα, απ' όπου υδροδοτείται η πολιτεία.

Η Exxon κατασκεύασε το μεγαλύτερο τμήμα του αγωγού την περίοδο 1949-1954 και το επέκτεινε τον το 1991, προκειμένου να μεταφέρει περίπου 40 χιλιάδες βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα από το διυλιστήριό της που είναι χτισμένο δίπλα στον ποταμό Γέλοουστοουν.

Οι τοπικές αρχές είχαν εκφράσει έντονες ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια των αγωγών από τον περασμένο Οκτώβριο, αναγκάζοντας την εταιρεία να πραγματοποιήσει ελέγχους στην περιοχή δύο μήνες αργότερα. Η έκθεση που παρουσίασε η Exxon, ωστόσο, ήταν καθησυχαστική, υποστηρίζοντας ότι οι αγωγοί βρίσκονταν θαμμένοι στο ασφαλές βάθος των 8 χιλιομέτρων κάτω από την επιφάνεια του ποταμού. Πέντε μήνες αργότερα, τον Μάιο, οι αρχές επανέρχονται, ζητώντας από την εταιρεία να επανεξετάσει την ασφάλεια των αγωγών, κυρίως στην περιοχή του ποταμού, μετά τις πρόσφατες πλημμύρες. Η τελευταία απαντητική επιστολή της εταιρείας ήρθε τον Ιούνιο και υποστήριζε ότι δεν υπήρχε ο παραμικρός κίνδυνος.

Τα γεγονότα τη διέψευσαν λίγες μέρες αργότερα. Αρχικά η εταιρεία είχε ενημερώσει ότι έκλεισε τον αγωγό εντός των απαιτούμενων 30 λεπτών από το ατύχημα, ενώ οι κρατικές υπηρεσίες αποκάλυψαν ότι ο χρόνος είχε ξεπεράσει τη μία ώρα. Παραπλανητικά ήταν τα στοιχεία που έδωσε η εταιρεία και σχετικά με την επιφάνεια του ποταμού που είχε μολυνθεί, λέγοντας ότι πρόκειται για μόλις 16 χιλιόμετρα ενώ φαίνεται ότι φτάνει τα 400. Ο Γκάρι Προύσινγκ, πρόεδρος της Exxon Mobil Pipeline Co, παραδέχθηκε ότι η εταιρεία δεν είναι ακόμη σε θέση να επισκευάσει τους αγωγούς.

Η ειρωνεία είναι ότι στις 2 Ιουλίου, την επόμενη ακριβώς ημέρα της διαρροής πετρελαίου στον Γέλοουστοουν, δικαστήριο του Μέριλαντ καταδίκασε την εταιρεία για τη διαρροή 26 χιλιάδων βαρελιών πετρελαίου στον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής τα οποία μόλυναν το πόσιμο νερό. Το δικαστήριο επιδίκασε αποζημιώσεις ύψους 495 εκατομμυρίων δολαρίων σε 160 οικογένειες και επιχειρήσεις που επλήγησαν. Η εταιρεία, που έχει την έδρα της στο Τέξας, θεώρησε υπερβολικό το ποσό των αποζημιώσεων υποστηρίζοντας ότι θα καταφύγει στο εφετείο.

Κάτι παρόμοιο είχε κάνει και το 2006 όταν κατάφερε να μειώσει στο μισό το πρόστιμο που της είχε υποβληθεί για τη μεγαλύτερη οικολογική καταστροφή που έχει σημειωθεί ποτέ στις ΗΠΑ· έως τον Απρίλιο του 2010, οπότε σημειώθηκε το ατύχημα της ΒΡ στον Κόλπο του Μεξικού.

Πρόκειται για τη διαρροή 32 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου, από τα 55 που μετέφερε το τάνκερ της Exxon Valdez το 1989 το οποίο προσέκρουσε στην περιοχή prince William Sound της Αλάσκα.

Αρχικά το δικαστήριο είχε εκδικάσει αποζημίωση ύψους 287 εκατομμυρίων δολαρίων. Το 2006 η εταιρεία κατέφυγε στο εφετείο, το οποίο μείωσε στα 2,5 εκατομμύρια δολάρια το πρόστιμο.

Οι Αλάσκα, Καλιφόρνια, Λουιζιάνα, Πενσιλβάνια και τελευταία ο Κόλπος του Μεξικού, από την ΒΡ, είναι οι πολιτείες που έχουν πληγεί περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη αμερικανική περιοχή από την ανεύθυνη πολιτική των πετρελαϊκών εταιρειών, που, απολαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό την κρατική ασυλία.

enet